Кіріспе
Көлік түрі
құрамында автокөлік жоқ жылжымалы үйлер
mobile homes without a built in motor vehicle
Камперван, Солтүстік Америкада кемпер, кербен, автокөлік немесе RV (демалыс көлігі) деп те аталады, бұл көлік және ұйықтауға жайлы жабдықталған өзінің қозғалтқышы бар көлік. Бұл термин көлік құралына жабдықталған вандарды сипаттайды, ал автокөлік – арнайы құрастырылған корпусы бар көлік.
Көліктік үймен байланысты түсініксіздік
Моторхаум термині кейде кемперванмен мағынасы бірдей қолданылады, бірақ моторхаум кемперваннан ірілеу болып, көбінесе жайлылығына баса назар аударуы мүмкін, ал кемперван көшкіштігі мен төмен бағасымен маңыздырақ. Мысалы, кейбір кемпервандар кіріктірілген дәретхана мен душы жоқ немесе тұрғын бөлімі мен кабинасы арасында бөлігі болмайды. АҚШ-тағы "рекреациялық көлік" (RV) термині кемперванға қарағанда моторхаумға көбірек сәйкес келеді.
Ерекшеліктері
Кампервандар кемпинг кезінде көтерілетін "көтерілетін" шатырмен немесе көлік құралының негізін құрайтын коммерциялық фургонмен (әдетте "жоғары төбелі" модель) немесе арнайы салынған көліктің бөлігі ретінде орналасқан тұрақты шатырмен жабдықталуы мүмкін. Кампервандарда әдетте тоңазытқыш (көбінесе газ, аккумулятор немесе желілік электр қуаты арқылы қуат алатын) және екі жақты газ плитасы мен гриль бар кішкентай асүй болады. Олар әдетте қос кернеулі жарықтандыруға ие, ол арнайы батареядан (көліктің батареясынан бөлек), терең циклді немесе демалыс батареясы деп аталатын, немесе кемпингте қосылу кабелі арқылы берілетін айнымалы токтан жұмыс істей алады. Үлкен модельдерде су жылытқышы, кеңістікті жылыту және кондиционер, портативті дәретхана және ішкі душ болуы мүмкін. Кіші модельдерде көбінесе портативті дәретхана, ал кейде шұңғырдың ішінде жекеленген душқа мүмкіндік беретін сыртқы душ болады. Ұлыбританияда бұрын өте танымал болған түрлендіру брендіне байланысты "Dormobile" термині кейде жалпылама қолданылады, ал "Kombi" Австралияда және басқа елдерде қолданылады. Volkswagen компаниясы Westfalia компаниясына өздерінің 2-типті транспортерлерінің Kombi нұсқасын камперванның негізі ретінде пайдалануға тапсырыс бергеннен кейін 1950 жылдары осы типтің танымалдылығы артты.
Жолдан тыс түрлендірулер
Көшеден тыс кемперлерді көбінесе 4WD немесе 4x4 кемперлер деп атайды. Кейбір модельдерде төбесіне орнатылған кеңейтілетін шатырлар болады, ал басқаларында қосымша ұйықтау және сақтау үшін ашылатын төбелер қарастырылған. Ашылатын төбелі түрлері кейде экспедицияларға арналған, демалысқа емес, күштірек төрт дөңгелекті жолдан тыс көліктерге орнатылатын шатыр шатырларымен кейбір дизайн элементтерін бөліседі. Кейде осы екі мақсаттың арасындағы тепе-теңдік жолдан тыс көлік құралының негізінде түрлендіру арқылы қол жеткізіледі. Кейде түрлендіруді пикаптың артқы бөлігінен ажыратуға болады.
Өз қолыңызбен және өз бетінше үй-жайларын қайта құру
Соңғы жылдары фургонды автокөліктерді толыққанды автоүйде немесе кемперге айналдыру, автоүй немесе кемперге ие болғысы келген, бірақ арнайы салынған автоүйге немесе кәсіби түрлендіруге жеткілікті қаржысы жоқ адамдар арасында кең таралған әдетке айналды. Түрлендіру процесіне фургонның бастапқы интерьерін алып тастау және жаңа компоненттерді орнату кіреді. Бұған фургонды жылу оқшаулау және қаптау, жиһазды кесіп орнату, электр жүйелерін қосу, жаңа терезелер, жылдам ашылатын шатыр және раковина мен су жүйесін орнату кіруі мүмкін. Кәсіби компания шатыр, терезелер және төсек сияқты ірі бөліктерді орнатса, ал иесі жұмысты өзі аяқтауы мүмкін гибридтік түрлендіру де мүмкін. Газ жүйесін орнату үшін ерекше біліктілік қажет, сондықтан оны білікті инженер орнатуы немесе сертификаттауы тиіс. Өзің жасаған кемперді сақтандыру үшін, көлік фургон болған кезде, түрлендіру кезінде және толыққанды кемперге айналған кезде көлікті қамтуға жеткілікті икемді полис қажет.
Классикалық Volkswagen және басқа да кемпервэндер
Volkswagen компаниясы өндіретін кемперванның бірнеше түрі бар; жасына байланысты олар бөлшектелген (екі бөлікке бөлінген алдыңғы әйнек), шығанақты (шығанақ тәрізді алдыңғы әйнек) немесе «кірпіш» пішіндес фургон деп аталады. Mercedes-бен салыстырғанда бұл кемерлер азырақ танымал, бірақ олар да ұқсас көлемдегі жеңіл фургонды өндірді және 1960-шы, 1970-шы жылдары оларды қайта жабдықтау жиі кездесетін. Осыған ұқсас өлшемдегі және көне британдық Commer Spacevan кемпері де бар. Еуропада Citroën H Van көптеген кемперлерді жасау үшін негіз ретінде қолданылды, әсіресе Нидерланд және Бельгияда олар кең таралған. Зауыттан шыққанда олардың бірнеше биіктік және ұзындық конфигурациялары болды, барлық нұсқаларында төмен еден және биік төбесі болды, бұл оның бастапқы қолданылуының бірі – жылдам сауда орындығы болғандығынан туындаған. Оларға көбінесе қосымша төбе жабдықталмайды. Қазіргі орта өлшемді жапон фургондары, мысалы Toyota Hiace кейде классикалық Volkswagen көрінісінде қайта жабдықталады.
Жаңа тұжырымдамалық автокөлік кемпері
Автомобильдік кемпер – бұл үйге айналған универсал (Ұлыбритания) немесе стейшн вагон (АҚШ). Артқы жүк бөлімі әдетте алюминийден жасалған қаңқасы бар, толыққанды екі орынды төсекке айналдырылады. Жақсы жабдықталған кемпингтік алаң құруға қажетті барлық құрал-жабдық екі қабатты төсектің астында, төсектің астындағы қақпақтар арқылы қолжетімді жерде сақталады. Стандартты стейшн вагоннан айырмашылығы, онда ұйықтамас бұрын кемпингтік жабдықтарды шығарып тастау немесе шатыр тігу қажет, автомобильдік кемпердің барлық қажетті жабдықтары өзімен бірге болады.
А класы (АК)
Солтүстік Американың А класындағы демалыс көліктеріне ұқсас (кейде жалпылама "Winnebagos" деп аталады), бірақ Еуропада көбінесе кішірек болады. Орташа және үлкен шассиге толық құрылымдық түрде салынған, салмағы 7,5 тоннадан басталады. Көзге жарасымды, кейде тұрғын кеңістігін кеңейту үшін электрмен жұмыс істейтін жылжымалы бөліктері, электр энергиясын өндіретін жел турбиналары және өте үлкен модельдерде (Солтүстік Америка стандартында) тіпті шағын автомобильді тасымалдай алатын гидравликалық гаражбен жабдықталған. Еуропада 7,5 тоннадан төмен салмақты А класындағы көліктер де танымал, олардың өлшемі кабинадан тыс құрылымды көліктерге ұқсас, бірақ базалық көліктің кабинасы жоқ. Оның орнына кеңейтілген (кең) кабина қосылады, ол төмен түсетін төсек орнатуға мүмкіндік береді. Үлкен қисық жел шыныларынан танылады.
Кабельдің үстінен (OC)
Кабинасын сақтайтын, кабинаның үстінде төсек орналасқан Luton van стиліндегі құрылыммен кеңейтілген базалық фургон. Басқа төсек-орындар бекітілген болуы мүмкін, орындықтар мен үстелдерді жылжыту арқылы немесе төбеден түсіріліп жасалуы мүмкін. Әдетте душ пен дәретхана бөлімдері орнатылады. Кейде велосипедтерге арналған гараж да болуы мүмкін, ал кейбіреулері шағын қалалық көлікті сүйреуге арналған механизмді де қолдай алады. Солтүстік Американың C класына (CC) шамамен ұқсас. Көбінесе Fiat Ducato, Renault Master және Ford Transit сияқты көліктер база ретінде қолданылады.
Төмен бейін (LP)
Кабина үстіндегі жатын орыны жоқ, бірақ көлік құрастырылған. Басқа жатын орындары бекітілген, орындықтар мен үстелдерді жылжыту арқылы немесе төбеден түсіріліп жасалуы мүмкін. Душ пен дәретхана бөлімдері әдетте орнатылады. Гараждар мен тіркеу құрылғылары кабина үстіндегі үлгілердегідей тасымалдануы мүмкін. Әдеттегі шассилер – кабина үстіндегі үлгілерге қолданылатын сол көліктердің жеңіл немесе кіші қозғалтқышты нұсқалары.
Жоғары жоғарғы жағы (HT)
Жоғары төбелі фургон шассиіне негізделген, әдетте жалпы салмағы 2,8-ден 4,5 тоннаға дейін, кузовта күрделі өзгерістер жасалмайды. Төсек-орындар әдетте бекітілген немесе орындықтар мен үстелдерді жылдыру арқылы құрастырылады. Душ пен дәретхана бөлімдері кейде орнатылады. Типтік шассилер жоғарыда аталған, арнайы құрастырылған көліктерге ұқсас. Көбінесе Dodge, GMC немесе Ford фургондары кәсіби түрде жоғары төбеліге айналдырылады.
Көтерілетін шатыр (RR)
Көбінесе салыстырмалы түрде кішкентай фургонға негізделген, әдетте жалпы салмағы 2-3 тонна болатын, классикалық Volkswagen Type 2 сияқты, және жоғары көтерілетін шатыры бар, көбінесе мата қабырғаларымен, шатыр сияқты. Төсегі көбінесе көтерілетін шатырда орналасады, бірақ кейде орындықтар мен үстелдерді жылжыту арқылы да жасалады. Көтерілетін шатыр көлік ішінде тұруға мүмкіндік беру үшін де қолданылады. Душ пен дәретхана жинақтары сирек орнатылады. Volkswagen Transporter жиі қолданылатын базалық көлік, ал Ford Transit та кең таралған.
Қалпына келтірілген шатыр (FR)
Сондай-ақ "серф фургондары" (немесе "серф автобустары") және "күндізгі фургондар" деп аталады. Көтерілген шатырлы үлгілермен шамалас көлемде болады. Төсек-орындар көбінесе орындықтар мен үстелдерді жылжыту арқылы жасалады. Душ пен дәретхана бөлімдері өте сирек орнатылады. Volkswagen Transporter және Mercedes Benz Vito ең көп қолданылатын негізгі көліктер. Олар классикалық Volkswagen Type 2 машинасының ізбасары болды. Fiat Scudo сияқты сәл кішірек фургондар да қолданылуы мүмкін; кейде Fiat Doblò сияқты одан да кішірек фургондар, ұйықтауға арналған орыннан басқа минималды жабдықталған, жеңіл пайдалануға арналған кемпингтік көліктер жасау үшін қолданылады.
Ауыстырылатын (DM)
Көліктің кузовы (кейде өзгертілген) пикаптың жүк платформасына орнатылады, және көлікті пайдалану үшін кемпингтерде әдетте алынып тасталады. Ford, Toyota, Nissan және Mitsubishi көліктері жиі қолданылатын базалық модельдер болып табылады.
B класы (BC)
Бұл термин көбінесе импортталған Солтүстік Америкалық модельдерде ғана қолданылады, олардың мөлшері жартылай төмен профильді үй-сарайлардан (coachbuilts) бастап фургонға дейін әлдеқайда өзгеруі мүмкін. Әдетте, автокөлік өндірушісі фургон шассиін ішкі жинағы немесе кейбір сыртқы элементтерізсіз "дайын емес көлік" ретінде ұсынады, ал үй-сарай жасаушы (coachbuilder) оны RV жабдықтарымен жабдықтайды. Содан кейін ол толыққанды RV ретінде сатылады және әдетте RV Industry Association ұйымынан қауіпсіздік стандарттары бойынша сертификат алады.
Солтүстік Америкадағы фургонды қайта жаңарту
Солтүстік Америкада кемпервэндерді шығаратын көптеген өндірушілер бар. 1970 жылдардан бері Toyota HiAce және Datsun Urvan сияқты жапондық микроавтобустары, сондай-ақ Ford Transit, Fiat Ducato және Bedford микроавтобустары негізіндегі еуропалық модельдер, түрлендірулер үшін негізгі көлік ретінде кең таралды.