Кіріспе

(–)
| енінің ең аз мәні =
| енінің орташа мәні =
| енінің ең көп мәні =
| тереңдігінің ең аз мәні =
| тереңдігінің орташа мәні =
| тереңдігінің ең көп мәні =
| шығын 1 орны = Сантарем, Пара штаты, Бразилия (сағасына жақын)
| шығын 1 ең аз мәні =

| шығын 1 орташа мәні = (Кезең: 1985–2018)
(Кезең: 1973–1990)
| шығын 1 ең көп мәні =

| көзі 1 =
| көзі 1 орны = Журуэна–Телес Пирес қосылысы, Бразилия
| көзі 1 координаттары =
| көзі 1 биіктігі =
| көзі 2 = Телеc Пирес
| көзі 2 орны = Серра Азул, Мату-Гросу
| көзі 2 координаттары =
| көзі 2 биіктігі =
| көзі 3 = Журуэна
| көзі 3 орны = Паресис жазығы, Мату-Гросу
| көзі 3 координаттары =
| көзі 3 биіктігі =
| сағасы = Амазонка
| сағасы орны = Сантарем, Пара штаты, Бразилия
| сағасы координаттары =
| сағасы биіктігі =
| бағыты = Амазонка → Атлант мұхиты
| өзен жүйесі = Амазонка
| бассейнінің ауданы =
| сол жақ салалары = Журуэна, Арапиунс
| оң жақ салалары = Телеc Пирес, Куруру, Дас Тропас, Крепори, Жаманшим
| арнайы белгі =
| арнайы дерек =
| қосымша =
| шығын 2 орны = Итайтуба (Бассейннің ауданы:
| шығын 2 орташа мәні = (1985–2012)
| шығын 2 ең көп мәні =
| шығын 3 орны = Сан-Луис-ду-Тапажос (сағасынан 420 км жоғары; Бассейннің ауданы:
| шығын 3 ең аз мәні = (1963/10)
| шығын 3 ең көп мәні = (1940/03)
| шығын 3 орташа мәні = (Кезең: 1931–2012)
| шығын 5 орны = Барра-де-Сан-Мануэл (Бассейннің ауданы:
| шығын 5 ең аз мәні = (Жыл: 2002)
| шығын 5 орташа мәні = (Дерек кезеңі: 1970–1996)
(Кезең: 1971–2000)
| шығын 5 ең көп мәні = (Жыл: 1979)
| шығын 4 орны = Жатоба (Бассейннің ауданы:
| шығын 4 ең аз мәні = (1931/09)
| шығын 4 ең көп мәні = (1940/02)
| шығын 4 орташа мәні = (Кезең: 1931–2013)
(Кезең: 1970–1996)

Курс

Тапагос өзенінің көп бөлігі Пара штаты арқылы өтеді, бірақ жоғарғы (оңтүстік) бөлігі Пара мен Амазонас штатының шекарасын құрайды. Оның бастауы – Юруэна-Телес-Пирес өзендерінің қосылған жері. Төменгі Аринос өзенінен (Журуэнаның саласы) Мараньяо Гранде сарқымасына дейін үзіліссіз, қауіпті сарқымалар мен арпалар тізбегі орналасқан; бірақ Мараньяо Грандеден Тапагос сағасына дейін, шамамен 188 миль (303 км) қашықтықта, өзенде үлкен кемелермен жүзуге болады. Соңғы 161 шақырымға жуық аралығында өзен кең және көбінесе өте терең. Тапагос аңғарының екі жағы да тік жарлармен шектелген. Бұл жарлар төменгі ағыста биік, бірақ Сантарем қаласынан бірнеше шақырым жоғарыда шығыс жағынан шегініп, Сантаремнен кейін ғана Амазонканың су тасқыны алабына жақындайды.

География

Амазония ұлттық паркінің шығыс шекарасын Тапагос өзені құрайды. Итаитубадан және оңтүстік-батыстан бастап, Жақарэ Бранко э Азуладо ұлттық паркінің бір бөлігі және өзен бойымен, ал Сантаремнен және оңтүстікке қарай Мико Верде де Ольос Азуис ұлттық паркі өзенге параллель созылады. Оңтүстік Американың ең қиын қолжетімді жері Утиаритиге жақын Тапагостың салаларының бастауларына жақын орналасқан. Тапагос өзенінің аты Сантаремнен шыққан, қазір жойылып кеткен Тапагос тайпасының есімімен аталған.

Экология

Тапажос Амазонка алабындағы үш ірі таза сулы өзеннің бірі (қалғандары Сингу және Токантинс; соңғысы Амазонкадан тыс жерде деп есептеледі). Таза сулы өзендер қара сулы өзендермен сияқты төмен өткізгіштікке және еріген қатты заттардың салыстырмалы түрде төмен деңгейіне ие, бірақ судың ең көп дегенде сәл қышқылдығымен (әдеттегі pH ~6.5) ерекшеленеді. Тапажос өзенінің алабынан шамамен 325 балық түрі белгілі, оның ішінде 65 эндемик. Олардың көптегені соңғы он жылда ғана табылды, ал консервативті бағалау бойынша, өзен алабында 500-ден астам балық түрі анықталады. Бұл Сауре Муйбу тайпасының жерін су басады. Тағы бір жоба – жоспарланған 2338 МВт қуаттылығы бар Джатоба су электр стансасы. Үшінші бөгет, даулы Чакорао бөгеті, Мундуруку тайпасының жерінің үлкен бөлігін су басады. "Вашингтон пост" газеті бұл мәселені жергілікті қауымдастықтар, Бразилия үкіметі, ірі көпұлтты компаниялар және халықаралық экологиялық ұйымдар арасындағы қақтығыстардың салдарынан Амазонканы сақтау үшін болатын келесі күрес деп сипаттады.

Танымал мәдениетте

Өзен – "Aguas da Amazonia" альбомының алтыншы әні.