Кіріспе

Salzkammergut () – Австриядағы курорттық аймақ, Зальцбург қаласынан шығысқа қарай Альпілік алқап және Солтүстік Тас Альпі бойымен Дахштейн тауларының ең биік нүктелеріне дейін созылады. Аймақтың басты өзені – Траун, Дунайдың оң саласы. Salzkammergut атауы "тұз иелігі" (немесе "тұз аймағы") деп аударылады, ал Kammergut – бұл Киелі Рим империясының князьдеріне тиесілі болған жерлер, ерте замана Австриясында, әсіресе Габсбург монархиясының аумақтары. Salzkammergut тұз кен орындары 1745 жылдан 1850 жылға дейін Гмундендегі Императорлық Salzoberamt басқаруында болды. 1997 жылы аймақтың бір бөлігі ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.

Тарих

Бұл аймақтағы археологиялық жатындар неолит дәуіріне дейін жетеді, әсіресе шамамен б.з.б. 3800 жылдан бері аймақты қоныстандырған Мондзе тобының мәдениетіне жататын үйлер. Бірнеше елді мекендердің герман тіліндегі атауы аймақтың көптеген тұз кендерімен байланысты, олар кем дегенде кельт халштат мәдениетінің дәуірінен бері пайдаланылып келді, оның орталығы Халштатт кеніштік қаласы болған. Римдіктер бұл жұмысты 15 жылы аймақ Норик провинциясына қосылғаннан кейін жалғастырды. Халштатттағы римдік қонысы және тұз булану алабы шамамен 100 жылы Маркоман соғыстарынан кейін бірнеше германдық шабуылға ұшырады, содан кейін 488 жылы Италия королі Одоакрдың бұйрығымен провинция эвакуацияланды. 530 жылдан бастап Бавария тайпалары батыстан аймаққа қоныстанды, олар Энс өзені арқылы солтүстікке қарай жылжыған және Дахштейн тауларын кесіп өткен Альпілік славяндармен кездесті. 900 жылдан бастап тұз саудасы қайтадан Траун өзені бойында тіркелді, сол кезде аймақ Германияның Бавария герцогтығының Траунгау аймағының бөлігі болды, және 1056 жылдан бастап көршілес Штирия маркасында билік еткен Отакарлар әулеті иеленді. 1180 жылы Бавария герцогы Генрих Львы биліктен қуылғаннан кейін Траунгаудың көп бөлігі Австрияның Бабенберг герцогтығына қарады, ал оңтүстік-шығыс Аузерланд жаңадан құрылған Штирия герцогтығында қалды, бірақ 1192 жылдан бастап Австрия Бабенбергтерімен жеке одақта болды. 1278 жылы германиялық Рудольф I, Швабиялық Габсбург әулетінің мүшесі, Марчфельд шайқасында жеңілген Богемия королі Оттокар II-ден екі герцогтықты де тартып алды. Рудольфтың ұлы, Германия королі Альберт I, батыстағы Сальцбург архиепископтарының қарсылығына қарсы гегемониясын қорғады және 1298 жылы Ишль жерлерін әйелі Гориция-Тироль графинясы Елизаветаға сыйлады. Император Максимилиан I 1506 жылы Мондзе аббаттығының иеліктерін аумаққа қосты. Габсбург шенеуніктері Ишль маңындағы Вильденштейн қамалында тұрды, ал оның төңірегіндегі жерлер 1656 жылғы құжатта алғаш рет тіркелгендей, Камергут деп аталды. 17 ғасырда Ишль мен Халштатт жеке Камергуттар ретінде қарастырылды. Тұз кендері Габсбург Рим королінің тікелей иелігінде болды және оның ханзадалық регалиясының бір бөлігін құрады. Тұз кендерін Венадағы қаржылық императорлық кеңес басқарды, оның өкілі 15 ғасырда құрылған Гмундендегі тұз кеңсесі (Salzamt) болды. Гмундендегі Salzkammer 1745 жылғы 22 мамырдағы Мария Терезия жарлығымен Salzoberamt статусына ие болды. Salzkammergut термині осы кезеңде пайда болды, сол кезде Gmunden Salzoberamt аймақтағы барлық тұз кендерінің әкімшілік орталығы болды, ал оның қарастырылатын кеңселері Ишль, Эбензе-ам-Траунзе, Штадль, Ламбах, Вельс, Зизлау, Энгаген, Маутхаузен және Линц қалаларында орналасқан. Salzämter 19 ғасырда таратылды. Император Франц Иосиф I 1850 жылы Гмунден Salzoberamt-ты k. k. Salinen und Forstdirektion деп өзгертті, ол қазіргі Salinen Austria AG-нің алдағысы (1979 жылдан бастап акционерлік қоғам, 1997 жылы толығымен жекешелендірілген).

Экономика

Император Франц Иосиф I кезінде Зальцкаммергут аймағы мәдени өмірдің орталығы болды. Император жазғы демалысын Бад-Ишльдегі Кайзервиллада өткізіп, жылы айларда империясын сол жерден басқарды. Осы жерде ол Сербияға соғыс жариялау туралы декларацияға қол қойды, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстың бастауы болды. Аймақтың аты тұз өндіру саласынан шыққан, бірақ бүгінде ол жергілікті экономикаға салыстырмалы түрде аз үлес қосады. Қазір орман шаруашылығы маңыздырақ. Өнеркәсіптік орталықтар: Эбензе, Гмунден, Лакирхен және Штайермюль. Зальцкаммергут шағын бизнес пен сауда компанияларының дәстүрінен де пайда көреді, олардың көпшілігі тұз өндірумен байланысты. 2005 жылы жұмыссыздық деңгейі шамамен 4,8% болды, ал Австрия бойынша бұл көрсеткіш 7,3% құрады. Salzkammergut Lokalbahn – бұрын Зальцбургтен Бад-Ишлге қатынайтын, бірақ 1957 жылы жабылған тар темір жол. Аймақ арқылы стандартты темір жол жүріп тұрады, сондай-ақ Санкт-Вольфгангтағы Schafbergbahn тік темір жолы да бар. Демалыс мүмкіндіктеріне көптеген көлдерде жүзу және су спорты, тау шаруашылығы, велосипедпен және атпен саяхаттау, қысқы спорт түрлері мен мәдени шаралар кіреді. Аймақтың демалыс орны ретіндегі беделіне ландшафты мен климаты ғана емес, сонымен қатар көптеген шипажайлары да себепкер. Salzkammergut аймағының 54 муниципалитеті туризм ережелеріне сәйкес "Salzkammergut" атауын бренд ретінде пайдалану құқығына ие.