Кіріспе

Роберт Маннинг (немесе Роберт де Брунн; 1275 – шамамен 1338) – ағылшын жылнамашысы және Гилбертин каноны. Маннинг өзінің екі белгілі туындысы – "Handlyng Synne" және "Mannyng's Chronicle" –де өзі туралы көптеген қызықты мәліметтер келтіреді. Осы екі туындысында Маннинг Семингрем (Борн қаласының жанындағы) және Сикхиллс Гилбертин үйлерінде, сондай-ақ Кембридждегі Гилбертин монастырында, Сент-Эдмундс қаласында тұрғанын айтады.

Тәрбие

Оның аты Роберт де Брунн, ол сол кезде Брунн (Бурн, Линкольншир) деп аталған жерден шыққандығын көрсетеді, ол Гилбертин орденінің ана мекені – Семпрингхам монастырының оңтүстігіне он үш шақырым қашықтықта орналасқан. Екі орын да Линкольнширдің батыс жиегінде жатыр. Ол 1288 жылы монастырьға келді, онда білім алды және, мүмкін, оқуының бір бөлігі ретінде Кембриджге көшті. Одан кейін ол Маркет Расен қаласының жанындағы Линкольншир Волдс аймағындағы Сикхиллс1 монастырына (TF1787) ауыстырылды. Ол өмірінің көп бөлігін Семпрингхэмде өткізді, қазіргі уақытта ол Борн аббаттығының монахы болған деген пікір жиі айтылса да. Аббаттық бұрын Аруазиялық, кейіннен Августиндік деп есептелген. Бұл түсіндіруді Маннингтің «Handlyng Synne» кітабына жазған кіріспесі қолдайды, онда ол он бес жыл болғанын айтады: он жылы Джон Камельтон (Гамильтон) (1298 жылдан 1312 жылға дейін Семпрингхэмдегі приоры) кезінде, ал бес қысы Гамильтонның ізбасары Джон Клинтонмен бірге өткен. Дегенмен, ол Бурн халқына деген қызығушылығын сақтаған, өйткені «Handlyng Synne» кітабын «күн астындағы барлық христиандарға, Бурнның жақсы адамдарына және әсіресе Семпрингхэм қауымына» деп арнаған.

Оның шығармалары

Handlyng Synne (1303) – он екі мың жолдан тұратын діни немесе тәубелік шығарма, орта ағылшын тілінде буынды өлеңмен жазылған. Оның көптеген мысалдары Уоддингтон Уильямның англо-нормандық «Мануэль де Пешесінен» алынған. Манингтің 1338 жылы аяқталғаны айтылатын жылнамасы, британдық тарих үшін Уэйстің «Roman de Brut» еңбегін англо-нормандық тілден аударған, ал содан кейін Пирс Лангтофттың (Питер Лангтофттың) жылнамасын ағылшын тіліне және жаулаудан кейінгі тарихқа аударған.

Оның мұрасы

Манинг негізінен тарихшы болды, және оның маңыздылығы тарих жазудың үш тілдік дәстүріне қатысуында. Оның орта ағылшын тіліндегі еңбегі, он төртінші ғасырдың басында латын және англо-нормандық тілдерін орта ағылшын тіліндегі жазба еңбектермен алмастыруға бағытталған үлкен қозғалыстың бір бөлігі болып табылады, бірақ ол жаңалықтармен ерекшеленбейді. Манинг, ең алдымен, Ханттингдон Генри, Малмсбери Уильям және Монмут Геффридің XII ғасырдағы көрнекті тарихтарына қарыздылығы арқасында тарихшы ретінде көзге түседі. Оның өлеңдері көбінесе қарапайым деп есептеледі; алайда, әсіресе "Handling Synne" мысалында, әңгімелерге жан мен түс береді, бұл шығарманы оқуды өте қызықты етеді – бұл оны сол замандағы басқа өкінішті тудыратын еңбектерден ерекшелендіреді.

Түсініктемелер

Ескерту 1: Лестершир графтығындағы Six Hills деген жермен шатастырмаңыз. Ескерту 2: Англияда Лангтофт деп аталатын екі жер бар, біреуі Йоркшир Волдстарында (TA0166) орналасқан. Екіншісі Борн қаласынан оңтүстікке қарай тоғыз километр қашықтықта (TF1212) жатыр. Петер, көрінетін болса, бірінші жерден келген.