Кіріспе

Американдық ғарышкер (туған 1955) Томас Дэвид Джонс (22 қаңтар 1955 жылы туған) – АҚШ-тың бұрынғы ғарышкері. 1990 жылы ғарышкерлер құрамына іріктелді және 2001 жылы зейнетке шыққанға дейін төрт ғарыш сапарына қатысты. Ол 1994 жылы STS-59 және STS-68, 1996 жылы STS-80 және 2001 жылы STS-98 рейстерінде болды. Оның барлық сапарларының ұзақтығы 53 күн 48 минутты құрады. Қазір планеталық ғалым, ғарыш операциялары бойынша кеңесші, астронавт-баяндамашы және жазушы ретінде жұмыс істейді.

Өмірбаян және білім

Джонс 1955 жылдың 22 қаңтарында Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келген. Ол 1973 жылы Мэриленд штатының Эссекс қаласындағы Кенвуд орта мектебін бітірген; 1977 жылы АҚШ Әуе күштері академиясынан негізгі ғылымдар саласы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін, ал 1988 жылы Аризона университетінен планеталық ғылымдар бойынша докторлық дәрежесін алған. Джонс – ерекше көзге түскен «Арлан» скауты.

Тәжірибе

Аэрокосмикалық академияның үздік түлегі Джонс 6 жыл бойы Әскери-әуе күштері офицері болып қызмет етті. Оклахома штатында ұшқыш ретінде оқығаннан кейін, ол Техастағы Карсвелл әуе базасында стратегиялық бомбалаушы ұшақтармен ұшты. B 52 D Stratofortress ұшағының ұшқышы және ұшақ командирі ретінде алты адамнан тұратын ұрыс экипажын басқарды, 1983 жылы капитан лауазымынан кеткенге дейін 2000 сағаттан астам ұшу тәжірибесін жинады. 1983 жылдан 1988 жылға дейін Джонс Аризона университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Оның ғылыми зерттеулері астероидтарды қашықтан зондтау, метеориттер спектроскопиясы және ғарыш ресурстарын пайдалануды қамтыды. 1989-1990 жылдары ол Вашингтонда, ЦРУ-ның Даму және инженерлік кеңсесінде бағдарламалық менеджмент инженері болды. 1990 жылы ол Вашингтондағы Science Applications International Corporation компаниясына аға ғалым ретінде қосылды. Джонс NASA-ның Күн жүйесін зерттеу бөлімі үшін бағдарламалық жоспарлауды жүзеге асырды, Марсқа, астероидтарға және Күн жүйесінің сыртқы бөліктеріне жоспарланған роботтық миссияларды зерттеді. 1990 жылдың қаңтарында NASA-ның іріктеуінен кейін бір жылдық жаттығудан кейін Джонс 1991 жылдың шілдесінде ғарышкер атанды. 1994 жылы ол бірнеше First миссияларында миссия маманы ретінде ұшты, 1994 жылдың сәуірінде STS 59 миссиясында, Space Radar Laboratory (SRL 1) алғашқы ұшуы кезінде "түнгі ауысымда" ғылыми операцияларды басқарды. Содан кейін 1994 жылдың қазан айында SRL 2 миссиясы STS 68 аясында пайдалы жүк командирі болды. Джонс 1996 жылдың соңында STS 80 миссиясында ұшып, ORFEUS/SPAS және Wake Shield Facility екі ғылыми спутнигін сәтті орбитаға шығарды және қайтарды. Шатлдың орбитада шамамен 18 күнге созылған рекордтық уақытын орнатуға көмектескен Джонс Колумбияның манипуляторын Wake Shield спутнигін босату және кейіннен оны орбитадан ұстау үшін пайдаланды. Оның соңғы ғарыш сапары 2001 жылдың ақпанында STS 98 миссиясымен болды. Джонс және оның экипажы Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) "Destiny" модулін жеткізді және ол 19 сағаттан астам уақытқа созылған үш ғарыш кеңістігіндегі жұмыс кезінде зертхананы орнатуға көмектесті. "Destiny" модулінің сәтті қосылуы алғашқы экспедиция экипажына тарихтағы ең үлкен ғарыш бекетін сыйлады және ХҒС-дегі ғылыми зерттеулердің басталуын белгіледі. Төрт ғарыш сапарының қатысушысы Джонс ғарышта 52 күннен астам (1272 сағат) уақыт өткізді. 2001 жылы NASA-дан кеткеннен кейін Джонс планета ғалымы және ғарыш операциялары бойынша кеңесші ретінде жұмыс істеді. Ол Флоридадағы Адам және машина тану институтының аға ғылыми қызметкері, ғарыш кеңістігіне және Жерге жақын астероидтарға роботтық және ғарышкерлік экспедицияларды жоспарлаумен айналысады. Ол сонымен қатар жазушы және лектор, оның төрт ересектерге арналған ғылыми еңбегі бар. 2006 жылдан 2009 жылға дейін NASA-ның консультативтік кеңесінде қызмет етті. Ол Астронавттар ескерткіш қорының мүшесі болып табылады. Ол радио және теледидарда ғылым және ғарыш туралы комментатор ретінде жиі сөйлейді.

Сыйлықтар мен марапаттар

Джонстың марапаттарына NASA ғарыш ұшу медалі (төрт рет берілген), NASA ерекше қызмет медалі, NASA ерекше қызметі үшін медалі, NASA ерекше мемлекеттік қызмет медалі және NASA үздік басшылық медалі кіреді. Оның әскери наградаларының ішінде Әуе күштерінің мақтау медалі бар. Ол АҚШ Әуе күштері академиясының негізгі ғылымдар бойынша үздік және ең үздік түлегі атанды. Пенсильвания штатының Уилкс-Барре қаласындағы Кинг колледжі 2007 жылы оған құрметті докторлық дәрежесін берді. 1082 Том Джонс астероиді оның құрметіне аталған. Джонстың 2006 жылы жарық көрген "Аспанмен серуендеу: Астронавттың естеліктері" кітабы Wall Street Journal газетінің ғарыш тақырыбындағы ең жақсы бес кітаптың бірі деп танылды. Джонс 2018 жылдың 21 сәуірінде АҚШ Астронавттар Даңқ залына енгізілді.