Кіріспе
Американдық физиолог (1871–1945)
Уолтер Брэдфорд Кэннон (19 қазан 1871 – 1 қазан 1945) – американдық физиолог, профессор және Гарвард медицина мектебінің физиология кафедрасының меңгерушісі. Ол «күресу немесе қашу» реакциясы терминін енгізіп, гомеостаз теориясын дамытты. Ол өзінің теорияларын 1932 жылы тұңғыш рет жарық көрген «Дене даналығы» кітабында кеңінен таныстырды.
Өмір және мансап
Кэннон 1871 жылғы 19 қазанда Висконсин штатының Прайри-дю-Шиен қаласында Кольберт Ханчет Кэннон мен оның әйелі Вильма Денионың ұлы ретінде дүниеге келді. Оның қарындасы Ида Мод Кэннон (1877-1960) Массачусетс жалпы ауруханасындағы әлеуметтік қызметкер болды. Өзінің «Тергеушінің жолы» атты автобиографиясында Кэннон француз-канад зерттеушісі және «coureur des bois» Жак де Нойонның ұрпақтарының бірі екенін айтады. Оның кальвинистік отбасы зияткерлік тұрғыдан белсенді болды, олар Джеймс Мартино, Джон Фиске (философ) және Джеймс Фриман Кларк сияқты авторларды оқыды. Кэннонның құштарлығы оны Томас Генри Хаксли, Джон Тиндалл, Джордж Генри Льюс және Уильям Кингдон Клиффордқа жеткізді. Оның ұстазы Мэри Жаннет Ньюсон болды. «Мисс Мэй» Ньюсон оны ынталандырып, 1892 жылы Гарвард университетіне академиялық білімін жетілдіруге көмектесті. 1896 жылы бакалаврді бітірген соң, Гарвард медицина мектебіне түсті. Ол Генри П. Боудичпен жұмыс істеген кезде асқазанның физиологиясын зерттеу үшін рентген сәулелерін қолдана бастады. 1900 жылы медицина ғылымдарының докторы атағын алды. Бітіргеннен кейін Кэннон Гарвардта Уильям Таунсенд Портерден физиология кафедрасының оқытушысы қызметіне қабылданды, сонымен қатар асқазанды зерттеуін жалғастырды. 1902 жылы Кэннон физиологияның доценті болып тағайындалды. Ол физик Г. В. Пирстің жақын досы болды және олар басқа жас оқытушылармен бірге әлеуметтік және кәсіби мақсаттар үшін Вихт клубын құрды. 1906 жылы Кэннон Боудичтің орнын басып, 1942 жылға дейін Гарвард медицина мектебінде Хиггинсон профессоры және физиология кафедрасының меңгерушісі болды. 1914 жылдан 1916 жылға дейін Кэннон Америка физиологиялық қоғамының президенті болды. Ол Корнелия Джеймс Кэннонға, бестселлер жазушысы және феминист реформаторға үйленді. 1901 жылғы 19 шілдеде Монтанадағы бал айларында олар Макдональд көлі мен Логан асуы арасындағы Ешкі тауының (2657 м) бұрын ешкім шықпаған оңтүстік-батыс шыңына жеткен алғашқы адамдар болды. Бұл аймақ қазір Глейшер ұлттық паркі болып табылады. Таудың шыңына кейіннен АҚШ Геологиялық қызметі «Кэннон тауы» деген ат қойды. Отбасында бес бала болды: ұлы, доктор Брэдфорд Кэннон, әскери пластикалық хирург және сәулелік зерттеуші; қыздары Уилма Кэннон Фэрбанк (Джон К. Фэрбанкқа үйленген), Линда Кэннон Берджесс, Хелен Кэннон Бонд және Мэриан Кэннон Шлезингер, Массачусетс штатының Кембридж қаласында тұратын суретші және жазушы. Оның өмірлік философиясын оның іс-әрекеттері мен сөздерінен көруге болады. Кальвинистік отбасында туған ол діни авторитарлықтан бас тартып, бұрынғы сенімдерінен тәуелсіздікке қол жеткізді. Кейінірек ол табиғи оқиғалардың пайдалы нәтижелерге әкелетінін айтты. Ол табиғаттанушы рөлін қабылдады, дене мен жан ажырамас бірлік екеніне сенді. Оның еңбегінің түсіндірмелері адамға табиғаттан тыс араласусыз, даналықпен, бақытты және ақылды өмір сүруге көмектесуі керек. Дигби Балтселлдің айтуынша, доктор Кэннонға «Майо» клиникасында Гарвардтағы жалақысынан екі есе көп жұмыс ұсынылған. Кэннон бас тартып: «Маған екі есе көп ақшаның қажеті жоқ. Маған айына бір рет шашымды қырқуға 50 цент және күнделікті түскі асқа 50 цент ғана керек», – деді. Кэннон 1906 жылы Америка өнер және ғылым академиясына, 1908 жылы Америка философиялық қоғамына және 1914 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясына сайланды. Кэннон жануарлармен тәжірибе жүргізуді қолдады және вивисекцияға қарсылық білдірушілердің аргументтеріне қарсы болды. 1911 жылы ол Америка медицина қауымдастығы үшін вивисекцияға қарсылық білдірушілердің аргументтерін сынаған кітапша жазды. Уолтер Кэннон 1945 жылғы 1 қазанда Нью-Гэмпшир штатының Франклин қаласында қайтыс болды.