Кіріспе

Ирландиядан шыққан дәстүрлі би түрлерінің тобы. Ирландия биі – Ирландиядан шыққан дәстүрлі би түрлерінің тобы, ол жеке және топтап билеуді, сондай-ақ әлеуметтік, бәсекелестік және сахналық мақсатта билеуді қамтиды. Қазіргі түріндегі Ирландия биі, 19-шы ғасырда Ұлыбритания мен Ирландияда танымал болған ертеректегі ирланд билері, ағылшын ел билері және кейінірек француз квадрильдері сияқты әртүрлі ықпалдардың нәтижесінде дамыды. 17-ші және 18-ші ғасырларда "саяхаттаушы би шеберлері" Ирландия бойынша би үйретті, ал аймақтық ерекшеліктер мен мақсаттарға сәйкес түрлі би формалары қалыптасты. Ирландия биі, әсіресе ирланд ұлтшыл қозғалыстары үшін, ирланд мәдениетінің маңызды бөлігіне айналды. 20-шы ғасырдың басынан бастап бірнеше ұйымдар бидің әртүрлі формаларын насихаттап, стандарттады, бәсекелестік құрылымдар мен стильдерді қалыптастырды. Бәсекелестік мақсатымен билейтін ирланд бишілері, дәстүрлі Ирландия биінен гөрі көбінесе заманауи стильде билейді. Бұл көбінесе жеке орындалады, бірақ 2, 3, 4, 6, 8, 10, 16 және одан да көп адамнан тұратын топтарда да би билеушілер кездеседі. Жеке билердің ең танымал түрі – ирландтық степ-би, ол 1994 жылдан бастап Riverdance сияқты қойылымдар арқылы танымал болды және ирланд диаспорасы ғана емес, сонымен қатар әртүрлі мәдени ортадан шыққан көптеген адамдар бәсекелестікпен айналысады. Степ-би бишілерінің қатты денесі мен күрделі аяқ қозғалыстарымен ерекшеленеді. Жеке билердің басқа түрлеріне импровизацияланған қадамдарды қамтитын, сергіне білдіретін және әлеуметтік сеан нос биі және 20-шы ғасырдың ортасында степ-биден бөлінген фестивальдық ирланд биі жатады. Ирландиядағы топтық билер француз және ағылшын билерінен және формацияларынан дамыған бірнеше стильдер мен дәстүрлерден тұрады. Ceili биі, бәсекелестік және әлеуметтік ортада орындалады, екіден он алтыға дейінгі адамдар тобымен биленеді және көбінесе дәстүрлі немесе стандартталған билер мен формацияларды қолданады. Оның аяқ қозғалысы қарапайым, ал бидің фигуралары мен формацияларына баса назар аударылады. Set биі – негізінен төрт бишіден тұратын топтар үшін арналған әлеуметтік дәстүр, және степ-биде кездесетін күрделі аяқ жұмысының элементтерін қамтиды.

Тарих

Ирландияда 7 ғасырға дейін бидің орындалғанына қатысты құжаттамалық деректер өте аз. Мүмкін, бұл викингтердің шабуылдары кезінде Ирландиядағы жазбалардың жойылған болуына байланысты. Ғалымдар бұл себепті ирландтық мәдени дәстүрінің жазба білімі жоқ болуымен байланысты деп болжайды. Шындығында, қазіргі ирланд тіліндегі "би" деген сөздер – "ринс" және "дамса" 16 ғасырға дейін қалыптаспаған. Қолда бар жалғазы айғақ – Ирландияға келген саяхатшылардың куәліктері, мысалы, Англияның оңтүстігінде жазылған 14 ғасырлық ән, онда ақын тыңдаушыларын: "Келіңдер, мені Ирландияда билеуге шақырайын" деп шақырады. Ирландиядағы би туралы алғашқы жергілікті құжаттамалық мәлімет – 1413 жылы Уотерфорд мэрінің Корк окруындағы Балтиморға сапары туралы есептеме, онда қатысушылар Рождество кешін тойлау үшін "би алаңына" шыққан. Дегенмен, 12 ғасырда Ирландияға нормандықтардың басып кіруі дөңгелек би дәстүрін әкелген болуы мүмкін, себебі ол сол кезде ағылшын лагерьлерінде орындалған, ал кейде нормандық бекіністерінде де көрінетін. 17 ғасырға қатысты мәліметтер бидің сол кезде Ирландияда кең тарағанын көрсетеді. 1674 жылы Ричард Хед Ирландия туралы: "Әрбір далада скрипка, ал қыздар көбік шығаратынша билейді" деп жазған, бұл ирландтық қадам биінің немесе ауыр қозғалысты бидің бір түрін білдіреді. 16 ғасырда ирландтық джигтер немесе ирландтық қадам билері туралы жеткілікті мәліметтер бар. 1569 жылы сэр Генри Сидней королева Елизаветаға хат жолдап, ирландтық джигтерге немесе Галвей скрипкасына деген құлшынысын білдірген. 1600 жылғы есептемеде ирландтық билердің кейбір түрлері ағылшын ел билеріне ұқсас екендігі айтылған, ал кейінгі сілтемелерде "rinnce fada" яғни "ұзақ би" немесе "баяулау" биі туралы айтылады. Бұл би, нақты бір музыкаға емес, джиг күйіне орындалып, 17 ғасырдың соңында Ирландияда өткізілетін кештердің дәстүрлі аяқталуы болған. Сол кезде биге көбінесе сыбызғы немесе еврей арфасымен сүйемелдеу жасалған. 1760 жылдарға қарай ирландтық би дәстүрінің ерекше мүйіз таспасы ритмі қалыптасты, ал Ирландияға Еуропадан скрипканың әкелінуімен "би шеберлерінің" жаңа класы пайда бола бастады. Алайда, 1674 жылы Ричард Хед Ирландия туралы: "Әрбір далада скрипка, ал қыздар көбік шығаратынша билейді" деп жазған. Ирландтық скрипкаға қатысты мәліметтер Джон Дунтонның "Тейг Лэнд: немесе Жабайы ирландтарға арналған қуанышты саяхат" (1698) еңбегінде де кездеседі, онда ол: "Жексенбі және мереке күндері барлық адамдар флейташы мен скрипкашымен бірге ауылдың жасыл алаңына жиналатын, бұл скрипканың 1760 жылдан бұрын Ирландияға әкелінгенін көрсетеді. Ирландияның би дәстүрі, әдетте, ирландтық дәстүрлі музыкамен байланысты дамыған. Оның шығу тегі нақты белгілі болмаса да, кейінірек континенттік би формаларының, мысалы, Квадрилльдің әсері болған болуы мүмкін. 18 және 19 ғасырлардың басында саяхатшы би шеберлері Ирландияда сабақтар берген. Жергілікті орындар көбінесе кішкентай болғандықтан, билер көбінесе үстел үстінде немесе тіпті шамыштардың үстінде көрсетілген. Осы себепті, бұл ерте стильдер екі жағында қатты ұсталған қолдармен және бүйірлік қозғалыстың болмауымен сипатталады. Үлкен би алаңдары пайда болған сайын, стильдер дене және би алаңында көбірек қозғалысты қамти бастады.

Ирландтық штеппен би

XVII ғасырдағы би туралы айғақтар сол кезде бидің Ирландияның барлық аймақтарында кеңінен таралғанын көрсетеді. 1674 жылы Ричард Хед Ирландия туралы жазып: "Әрбір далада скрипка тартылады, ал қыздар аяқтарымен көбік шығарып билейді", - деген, бұл ирландиялық қадам биінің немесе күшті аяқ қозғалыстарымен орындалатын бидің бір түрін көрсетеді. Жеке орындалатын ирландия биінің түрлі формалары қалыптасқан, олардың барлығы қадам биі деп аталады. Оларға жақсы таныс "қазіргі заманғы" сайыстық қадам биі; 19 ғасырдағы көшпенді би шеберлері орындаған биге ұқсас стильдегі қадам биі; және 20 ғасырдың ортасында стильдік және басқарушылық даулар салдарынан қазіргі заманғы қадам биінен бөлінген фестиваль биі жатады.

Қазіргі заманғы қадам биі

Ирландтық stepdance-дің ең кең таралған түрі – Бродвейдің «Riverdance» шоуымен және 20-шы ғасырдың соңынан берігі басқа ирландтық би сахналық қойылымдарымен танымал болған түрі. Бұл стиль қатаң дене және батырған аяқтармен билеумен ерекшеленеді. Бұл стиль 19-шы ғасырдың соңында Гейл лигасы ирландтық мәдениетке қатысты кең ұлтшылдық қозғалыстың бір бөлігі ретінде ирландтық биді сақтау және дамытуға күш салған кезде қалыптасты. Ирландтық бидің ең басты белгісі – қатаң торсо болғанымен, қазіргі заманғы ирландтық бишілер көбінесе қолдарын әдемі әрі ағынды қозғалыстарда пайдаланады, дәстүрлі формадан бас тартады. Қатты аяқ киіммен билейтін бишілердің қолдарын екі жаққа түсірмей, әртүрлі қатаң қол формацияларында пайдалануы да кездеседі, алайда бәсекелестік биде бишілердің қолдары денесіне жапсырылып тұруы керек. 1929 жылы Лига stepdance бәсекелесін және білім беруді жүйелеу және стандарттау мақсатында An Coimisiún Le Rincí Gaelacha (CLRG, Ирландтық Би Комиссиясы) құрды. Келесі онжылдықтарда CLRG әлемдік деңгейде кеңейді және мұғалімдер мен төрешілерге арналған емтихан мен біліктіліктерді әзірлеу арқылы осы stepdance түрін дамытты. Бүгінде Гейл лигасы жүйелеген стильдегі stepdance көптеген елдерде бәсекелестікпен орындалады және әр түрлі уақытта CLRG-ден бөлініп шыққан ұйымдардың қолдауымен жүзеге асырылады.

Билер

Ирландиялық жеке билер киілетін аяқ киімге байланысты екі негізгі санатқа бөлінеді: «қатаң табан» (сонымен қатар, «джиг табаны» немесе «ауыр табан» деп аталады) және «жұмсақ табан» (немесе жеңіл табан) билері. Жұмсақ табан билерінің төрт стилі бар: рил, слип-джиг, жеңіл джиг және «бірлік джиг» (сонымен қатар «хоп-джиг» деп аталады). Рилдердің такт өлшемі (немесе кейде немесе) болады. Слип-джигтер такт өлшемінде орындалады. Жеңіл және бірлік джигтер такт өлшемінде орындалады, ал музыканы ерекшелейтін такттің ішінде әртүрлі басымдықтар болады. Қатаң табан билеріне синкопталған немесе такт өлшеміндегі мүйізді би, баяу темптегі үштік джиг (сонымен қатар «ауыр джиг» немесе «қос джиг» деп аталады), рилге арналған қысқа он алты тақты қатаң табан биі және «дәстүрлі жиынтықтар» кіреді. Бұл – музыкасы мен қадамдары анықталған билердің жиынтығы. Көптеген дәстүрлі жиынтықтарда музыкалық фразалар біркелкі емес. Көптеген дәстүрлі жиынтықтар бар, соның ішінде Әулие Патрик күні, Қара құс, Жұмысшының жұмысы, Үш теңіз капитаны, Гүлзар және Перілер патшасы. Теориялық тұрғыдан стандартталғанмен, әр түрлі ұйымдар әртүрлі дәстүрлі жиынтықтарды мойындайды және мұғалімдер арасында шағын айырмашылықтар бар. Сонымен қатар, «дәстүрден тыс» жиынтықтар да бар. Бұл билердің музыкасы бар, бірақ қадамдары жоқ; қадамдарды жеке би мектептері хореографиялайды. Байқауға қатысушы бишілер әдетте, олардың би деңгейіне байланысты, бір мезгілде екі-үш қадам орындайды. Әр қадам үштік джиг пен рил үшін музыканың он алты тақты бөлігіне дейін созылады. Хорнпайп және слип-джиг сияқты билер үшін үшінші қадамдар сегіз тақты музыкамен орындалады. Билер оң аяқпен сегіз такттан басталады, содан кейін сол аяқпен соңғы сегіз тактты қайталайды, қарсы аяқтармен бірдей қозғалыстарды орындайды. Дегенмен, жиынтық билер басқа форматта орындалады. Биші әдетте бір қадамды орындайды, ол музыканың қайталанатын алғашқы бөлігінің ұзындығымен шектеледі (көбінесе сегіз такт, бірақ бұл нақты жиынтық биге байланысты өзгереді), содан кейін басқа билердің қадамдарына ұқсас қайталанады. Содан кейін биші әдетте қайталанбайтын «жиынтықты» орындайды. Бұл «үшінші кезеңді» еске түсіру және орындау өте құнды және бәсекелестікке толы – өңірлік, ұлттық және әлемдік жарыстарда бишілердің аз ғана пайызы (әдетте алғашқы екі кезеңнен кейін бағаланған бишілердің жартысынан астамы) қайтадан өнер көрсетуге шақырылады. Байқауларда қолданылатын Сейли билері, формальды емес жағдайларда орындалатын билердің дәлірек нұсқалары болып табылады. An Coimisiún's Ar Rinncidhe Foirne-де ирландиялық халық билерінің мысалдары ретінде стандартталған және жарияланған 30 Сейли билерінің тізімі бар; бәсекелестік бишілер бұл билерді «кітап» билері деп атайды. Көптеген ирландиялық би байқаулары уақытты және бишілердің төзімділігін сақтау үшін кез келген бидің қысқа бөлігін ғана сұрайды.

Аяқ киім және киім-кешек

Аяқ киімнің екі түрі бар: жұмсақ аяқ киім (гилли немесе пумп деп те аталады) және қатты аяқ киім. Қатты аяқ киімдер степ аяқ киімдеріне ұқсас, бірақ қыры мен өкшесі металл емес, шыны талшықтан жасалған, сондай-ақ олар айтарлықтай ірі болады. Қатты аяқ киімді степ аяқ киімнен ерекшелейтін тағы бір ерекшелік – оның «блокқа» немесе «ан-пуантқа» тұру мүмкіндігі. Алғашқы қатты аяқ киімдерде ағаш немесе былғарыдан жасалған, металл шегелері бар табандықтар болған. Кейін табандықтар мен өкшелер салмақты азайту және дыбысты күшейту үшін шайыр немесе шыны талшықтан жасалды. Жұмсақ аяқ киім, гилли деп аталатын, қара былғарыдан жасалған, балет табақтарына ұқсас, баулы аяқ киім. Гиллині тек қыздар киеді, ал ұлдар «катушкалы аяқ киім» деп аталатын қара былғары аяқ киім киеді, ол қатты өкшесі бар қара джаз аяқ киімдеріне ұқсайды. Ұлдардың жұмсақ аяқ киімде билеу кезінде естілетін өкшелердің дыбысы мен табанды басқан дыбыс болады. Жаңа үрдіс – жұмсақ аяқ киімге ақ бау, ал қатты аяқ киімнің бау-белдеуіне ақ лента қосып, оны шұлықпен үйлестіріп, аяқтарды ұзарту иллюзиясын жасау. Бірнеше буын бұрын, жарысқа арналған киім ретінде «жексенбілік киім» (шіркеуге киетін киім) қарастырылатын. Ирландиялық би мектептерінде әдетте төменгі деңгейдегі бишілер, қоғамдық өнер көрсетулерде және командалық жарыстарда киетін мектеп формасы болады. Бишілер жарыста өрлегенде немесе қоғамдық өнер көрсетулерде басты рөлдерді алғанда, олар өздерінің дизайны мен түсіне сәйкес жеке киім немесе командалық форма киюі мүмкін. 1970 және 1980 жылдары әсем кестеленген көйлектер танымал болды. Бүгінде қыздардың киімдерінде одан да көп әшекейлер қолданылады, оларға страздар, тізбелер және басқа да сәндік элементтер жатады. Жеке киім әр биші үшін бірегей болады. Бүгінде көптеген әйелдер мен қыздар жарыс кезінде парик, түйме немесе шаш қосымшасын киеді, бірақ кейбіреулері әлі де өз шаштарын бұрады. Киім ирландиялық би мәдениетімен тығыз байланысты, кельттік ою-өрнектерімен безендірілген классикалық шаруа киімдерінің дәстүрлі элементтерін қамтиды. Ерлер көбінесе көйлек, жилет немесе жакет және галстукпен қара шалбар киеді. Ерлер костюмінің жилеті немесе жакеті де көбінесе кристаллдармен, дәстүрлі түйіндермен және кестемен әшекейленеді. Әр ирландиялық би мектебінің өзіне тән, кең юбкалы киімі бар, көбінесе қайыс немесе ортағасырлық ирландиялық Келл кітабынан көшірілген кестелі үлгілермен безендірілген.

Бәсекелестіктің құрылымы

Ұйымдастырылған би байқауы фейс (көпше түрі – фейiseanna) деп аталады. Фейс сөзі ирланд тілінде «фестиваль» дегенді білдіреді, және қатаң айтқанда, музыка және қолөнерде де жарыстар болады. Féile би байқауы үшін дұрыс атау, бірақ терминдерді ауыстырып қолдануға болады. Би байқаулары жас және тәжірибе деңгейі бойынша бөлінеді. Деңгейлердің атаулары мен басқа ұйымдастыру ережелері елдер мен аймақтар бойынша әртүрлі болады. Бишілер техникасы (аяқтардың орналасуы, сыртқа бұрылуы, өкшеден түсуі және т.б.), стилі (әдемілік, күш және т.б.) және уақыты, ырғағы, денесі, хореографиясы, сондай-ақ қатты табанда билейтін кезіндегі дыбыстар сияқты басқа да факторлар бойынша бағаланады. An Coimisiún бишілері жыл сайынғы өңірлік чемпионатқа қатысады, ол oireachtas деп аталады. An Coimisiún сонымен қатар түрлі «ұлттық» чемпионаттар ұйымдастырады. Бұл – Oireachtas Rince na Cruinne, яки «Әлем чемпионаты» үшін іріктеу турнирлері. An Coimisiún’s World Championships – барлық ирланд би ұйымдарының арасында ең ірісі, онда әлемнің 30-дан астам елінен 6000-нан астам биші қатысады. Aisling Award (айтылуы – ‘Ashling’, гэль тілінде «арман» деген мағынаны білдіреді) Ирландия, Ұлыбритания, АҚШ және Канададан тыс жерлердегі әр жеке би санатында ең жоғары орын алған бишіге, оның билеу арманын жалғастыруына қолдау көрсету мақсатында табысталады. Басқа, кішірек ирланд би ұйымдары өздерінің жетекші чемпионаттарын өткізеді. Oireachtas Rince na Cruinne, яки «Әлем чемпионаты» (An Coimisiún бишілері үшін) алғаш рет 1970 жылы Дублинде, Парнелл алаңындағы Coláiste Mhuire мектебінде өтті. «Дүниежүзілік» чемпионат бастапқы орнынан асып, Ирландия Республикасы мен Солтүстік Ирландияда өтті. 2002 жылы «Дүниежүзілік» чемпионат алғаш рет Ирландиядан Глазгоға көшті. 2009 жылы әлем чемпионаты алғаш рет АҚШ-тың Филадельфия қаласында өтті. 2010-2019 жылдардағы чемпионаттар Глазго, Дублин, Белфаст, Бостон, Лондон, Монреаль, Глазго, Дублин, Глазго және Гринсборо қалаларында өтті. Би-би-сидің Jig деректі фильмі Глазгода өткен 2010 жылғы әлем чемпионатында жарысқан бишілер туралы мәліметтер ұсынды. 2022 жылы жарыс Белфастта өтті. An Coimisiún сонымен қатар Oireachtas Rince na hÉireann, яки «Барлық Ирландия» чемпионатын ұйымдастырады, ол 2019 жылдың ақпан айында Килларниде өтті. Бұл – әлемдегі ең көне ирланд биі байқауы. Comhdhail’s World чемпионаты да әрбір Пасха аптасында өтеді, жарыс 2018 жылы Дублинде, ал 2019 жылы Килларниде өтті. WIDA (World Irish Dance Association), негізінен еуропалық елдерден бишілерді біріктіреді, Пасха аптасында өз Әлемдік және Халықаралық чемпионаттарын өткізеді. Жарыс 2018 жылы Маастрихтте, 2019 жылы Эйндховенде, 2021 жылы COVID-19 пандемиясының салдарынан онлайн форматта, ал 2022 жылы Моерсте өтті.

Ескі стильдегі қадам биі

Ескі стильдегі қадам билеу – сеан нос билеумен байланысты, бірақ одан ерекшеленетін дәстүр, дегенмен оны кейде «Мунстер стиліндегі сеан нос» деп атайды. Степ биінің ескі стилі 17-18 ғасырларда саяхаттап жүрген ирландтық би шеберлерінің билеу өнерінен пайда болды. Би шеберлері жеке және қоғамдық билерді біртіндеп формалдап, өзгертті. Ескі стильдегі қадам билеудің қазіргі заманғы шеберлері өз қадамдарының тегін тікелей 18 ғасырғы бишілерге дейін анықтап шығара алады. Ирландиялық би шеберлері ирландтық би дәстүрлерін жетілдіріп, жүйеледі. Дене, қол және аяқтардың дұрыс орналасуына қатысты ережелер пайда болды. Сондай-ақ, бишілерге бір қадамды екі рет билеу нұсқауы берілді – бірінші оң аяқпен, содан кейін сол аяқпен. Ескі стильдегі қадам билеушілер қолдарын бос (бірақ қатаң емес) түрде денелерінің екі жағына ұстап билейді. Олар шектеулі кеңістікте билейді. Атақты «перкуссиялық» дыбысты аяқ бауларымен жасауға баса назар беріледі. Осы кезеңдегі ирландтық би шеберлері дәстүрлі музыкадағы әртүрлі күйлерге арналған нақты қадамдарды хореографиялап, «Қарақұс», «Патрик күні» және «Жұмыстың қиындығы» сияқты жеке дәстүрлі билерді жасады, олар қазіргі заманғы ирландтық қадам биінде де сақталып келеді. Бұл контексте «сеттік би» – сеттік би деп аталатын әлеуметтік биден бөлек дәстүрді білдіреді.

Мерекелік би

CLRG-ді басқаларға зиян келтіретін кейбір аймақтық қадам билеріне артық көңіл бөлгені үшін сынға алғаннан кейін, би оқытушысы Патрисия Мулхолланд 1950-ші жылдары қадам биінің жаңа стилін әзірледі. Ол католик және протестант дін өкілдеріне тартымды болған "халық балеті" түрі деп сипатталды. Қазіргі қадам биінің тамырына ортақ, бірақ оның қағидаларынан алыстаған басқа стильдер сияқты, фестиваль биі жеке ерекшеліктерге баса назар береді және көбірек босаңсыған стиль мен дене күйін қолданады.

Шон-но биі

Sean nós, немесе "ескі стильді" би – Ирландияның батыс аймақтарында пайда болған ирланд биінің бір түрі. Ол әртүрлі сипатталады, кейде аймақтық қадам билеу стилі, ал кейде 20-шы ғасырдың соңына дейін шағын аудандардан тысқары дерлік белгісіз болған толығымен бөлек стиль деп есептеледі. Бұл би, қадам биімен салыстырғанда, жерге жақын, бірақ соқтығыспен орындалатын қозғалыстармен және еркін табиғатымен ерекшеленеді. Бишілер босқан позаны қолданып, музыкаға сай қадамдарды импровизациялайды. Көбінесе sean nós билері кішкентай алаңдарда, дәстүрлі түрде еденге жатқызылған есіктер мен үстел үстінде орындалады.

Ирландиялық céilí билері

Ирландиялық әлеуметтік немесе céilí ('/k//eɪ//l//i/, ) билері Ирландияның өзінде де, әлемнің басқа бөліктерінде де кең түрде әртүрлі. Céilí биін екі адамнан бастап он алты адамға дейін билеуге болады. Céilí билері шексіз жұптармен ұзын тізімде немесе шеңбер бойымен айналып биленуі мүмкін (мысалы, "Лимерик қабырғалары", "Тори толқындары", "Haymakers Jig", "An Rince Mor" немесе "Bonfire Dance" сияқты). Céilí билері көбінесе жылдам болады, ал кейбіреулері өте күрделі ("Antrim Reel", "Morris Reel"). Әлеуметтік ортада céilí биін "хабарлау" мүмкін – яғни, би кезінде жаңа келгендердің түсінуі үшін алдағы қадамдар жарияланады. Céilí билеріне әдетте ирландтық бодран немесе скрипка, сондай-ақ концерттина (және оған ұқсас аспаптар), гитара, сыбызғы немесе флейтамен сүйемелдеме жасалады. Céilí биі термині 19-шы ғасырдың соңында Гел лигасымен ойлап табылды. Céilí есімдік ретінде céilí сөйлемшесінен өзгеше. Céilí – ирланд музыкасы мен биі қойылатын әлеуметтік жиын. Céilí биі – ирланд биінің нақты бір түрі. Кейбір céilithe-лерде (céilí сөзінің көпше түрі) тек céilí биі болады, ал кейбіреулерінде тек жиынтық билер болады, ал кейбіреулерінде олардың қосылысы кездеседі.

Ирландиялық би

Ирландтық жинақты би (кейде "кантри жинақты би" деп те аталады) – ағылшын кантри биіне және кейінірек француз квадрильдеріне ұқсас билер; кейіннен ирландтық sean nós қадамдарымен және ирланд музыкасымен бейімделіп, біріктірілген. Ирландтық жинақты бидің ерекшеліктері – оны төрт жұптан (сегіз адамнан) тұратын шаршы топтарда билеу және бірнеше "фигуралардан" тұратындығы, олардың әрқайсысы бірнеше бөліктен тұрады және жинақ бойына жиі қайталанады. Жинақты бидің әр бөлігі (фигурасы) музыкалық темпке орындалады, көбінесе рилдер, джигтер, полькалар және горнпайптар қолданылады. Жинақтар Ирландияның әртүрлі аймақтарынан шыққан және көбінесе олардың тегі бойынша аталады; мысалдар: Солтүстік Керри жинағы, Клэр жинағы, Корофин жазық жинағы, Оңтүстік Галвей жинағы және Клэр Лансерлер жинағы. Бәйгеде орындалатын көптеген жеке жинақты билер бар. Олар дәстүрлі және дәстүрлі емес жинақтарды қамтиды. Кейбір дәстүрлі жинақтарға Blackbird (горнпайп), Жұмыскердің жұмысы (горнпайп), Дала гүлдерінің бағы (горнпайп), Әулие Патрик күні (үштік джиг), Перілер патшасы (горнпайп) кіреді. Бұл билердің хореографиясы белгілі бір ретпен жасалған, яғни мұғалімдер қадамдарды күрт өзгерте алмайды. Comhaltas Ceoltóirí Éireann ұйымы көптеген жинақты және кейли биі шараларын ұйымдастырады және өткізеді.