Жаңа Зеландияның 1939-1945 жылдардағы соғыс тарихы

Жаңа Зеландияның 1939-1945 жылдардағы 2-дүниежүзілік соғыстағы қатысуы: Еуропа, Солтүстік Африка, Тынық мұхиты. Батыл жауынгерлер, даңқты командирлер.

29 мин оқу

100%

Дереккөз: Military history of New Zealand during World War II — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жаңа Зеландияның әскери қатысулары, 1939–1945 жылдар

Жаңа Зеландияның Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери тарихы 1939 жылы Ұлыбританиямен бірге нацистік Германияға соғыс жариялау арқылы басталды, ал 1941 жылы Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін Жапон империясына соғыс жариялағанда Тынық мұхитындағы соғысқа дейін кеңейді. Жаңа Зеландияның әскерлері көп ұзамай Еуропа және одан тыс жерлерде қызмет етті, олардың беделі көбінесе өте жақсы болды. Атап айтқанда, Солтүстік Африка мен Оңтүстік Еуропада орналасқан Жаңа Зеландиялықтардың күші өз күшімен және нығайлылығымен белгілі болды, және екі жақта да ерекше көзге түсті. Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштеріне (RAF) және Корольдік теңіз күштеріне қызмет ететін кадрларды ұсынды және Жаңа Зеландиялықтардың британдық басшылық астында қызмет етуге дайын болды. Жаңа Зеландиялықтар өздеріне немесе өздері мен шетелдік әскерлердің қосындысына жетекшілік еткен көптеген жағдайлар болды; атақты қолбасшылардың ішінде генерал-лейтенант Бернард Фрейберг және подполковник Фред Бейкер бар. Олардың Солтүстік Африка мен Грекиядағы орналасуы, әсіресе Эль-Аламейн шайқасының бірінші және екінші кезеңдері мен Фрейберг басқарған Крит операциясы, екі жақта да өз күшімен, тиімділігімен және "рухани" байланысымен жақсы танымал болды. Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің (RNZAF) ұшқыштары, олардың көпшілігі Империялық әуе оқу бағдарламасында оқытылған, Еуропаға жіберілді, бірақ басқа доминиондардан айырмашылығы, Жаңа Зеландия өз әуе экипаждарының RNZAF эскадрильяларында қызмет етуін талап етпеді, осылайша олардың қызметке кіру қарқынын үдетті. 1940 жылы Солтүстік Африкада Жаңа Зеландиялықтар мен Родезиялықтардың, сондай-ақ британдық еріктілердің қатысуымен Ұзақ қашықтықтағы шөл далалық тобы құрылды, бірақ сол себепті австралиялықтар қосылмады. Жаңа Зеландия үкіметі Корольдік теңіз күштерінің Жаңа Зеландия дивизиясын Адмиралтействоның қарамағына берді және RAF-ке 30 жаңа Веллингтон орта бомбалаушы ұшағын ұсынды, олар Ұлыбританияда Жаңа Зеландияға жіберуге күтіп тұрды. Жаңа Зеландия армиясы 2-ші Жаңа Зеландия экспедициялық корпусына (2NZEF) үлес қосты.

Нацистік Германияға соғыс жариялау

Германиямен соғыс жағдайы ресми түрде 1939 жылдың 3 қыркүйегінде сағат 21:30-дан бастап (жергілікті уақыт бойынша) Ұлыбританиямен бірдей мерзімде саналды, бірақ іс жүзінде Жаңа Зеландияның соғыс жариялауы Ұлыбритания Германияға берген ультиматумның мерзімі өткеніне көз жеткізілген соң ғана жасалды. Невилл Чемберлен Ұлыбританияның соғыс жариялау туралы хабарлағанда, Жаңа Зеландия саясаткерлерінің бір тобы (премьер-министр Майкл Савидж денсаулығының нашарлауына байланысты Питер Фрейзер басшылық етті) оны Карл Берендсеннің Парламент ғимаратындағы кабинетіндегі қысқа толқынды радиодан тыңдады. Радиодағы кедергілердің салдарынан Чемберленнің не айтқанына олар толық сенімді болмады, бірақ кейін Лондоннан келіп түскен шифрланған телеграмма арқылы мәлімдеме расталды. Бұл телеграмма түн ортасына дейін жетпеді, себебі Лондоннан телеграмманы жеткізген жігіт (қате) әуе шабуылы туралы ескертуден қорғану үшін жасырынып алды. Министрлер кабинеті Әскери-теңіз министрлігінен флотқа соғыс жарияланғаны туралы хабарлама алғаннан кейін әрекет етті. Келесі күні кабинет Соғыс кітабында көрсетілген 30-ға жуық соғыс ережесін бекітті, ал Атқару кеңесімен қажетті рәсімдерді аяқтағаннан кейін генерал-губернатор лорд Галвей 3 қыркүйек күні сағат 21:30-ға дейін кері күнтізбемен соғыс жариялау туралы жарлыққа қол қойды.

Үйдің алдыңғы жағы

Жалпы алғанда, 140 000-ға жуық Жаңа Зеландиялық әскери қызметкерлер одақтастардың соғыс күш-жігері үшін шетелде қызмет етті, ал тағы 100 000 адам Отан қорғау міндеті үшін қаруланды. 1942 жылдың шілдесінде ең жоғары деңгейде Жаңа Зеландияда 154 549 ер және әйел қарулы күштерде болды (Отан қорғаушыларды қоспағанда), ал соғыс аяқталған кезде барлығы 194 000 ер және 10 000 әйел қарулы күштерде ел ішінде және шетелде қызмет етті. Әйелдер үшін қосымша қызметтер құрылды: Әйелдердің көмекші армия корпусы ең ірісі болды, одан кейін Әйелдердің көмекші әуе күштері және Әйелдердің Корольдік Жаңа Зеландия теңіз қызметі келді. 1940 жылдың маусымында әскери шақыру енгізілді, ал 22 шілдеден бастап армияға ерікті түрде қатысу тоқтатылды, бірақ әуе күштері мен теңіз күштеріне қатысу ерікті болып қалды. 1939-1940 жылдары екінші және үшінші эшелондарды шетелдегі қызметке толықтырудағы қиындықтар, 1940 жылдың мамырындағы одақтастардың жеңілістері және халықтың талабы оның енгізілуіне әкелді. Премьер-министр Питер Фрейзерді қоса алғанда, кабинет мүшелерінің төртеуі Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери шақыруға қарсылығы үшін түрмеге қамалған еді, Еңбек партиясы дәстүрлі түрде оған қарсы болды, ал кейбір мүшелер әлі де «адамдардан бұрын байлықты шақыруды» талап етті. 1942 жылдың қаңтарынан бастап жұмысшылар «жұмыс күшімен» қамтамасыз етіліп, маңызды салаларға бағытталды. Импортқа қол жеткізу қиын болды және рациондау кейбір істерді өте қиын етті. Отын мен резеңке тапшылығына жаңа тәсілдермен жеңіс туды. Жаңа Зеландияда өнеркәсіп азаматтық қажеттіліктерден соғыс материалдарын жасауға көшті. Жаңа Зеландия мен Австралия Оңтүстік Тынық мұхитындағы американдық күштерге азық-түлікпен қамтамасыз етті, бұл «кері жалға беру» еді. Бұрын Ұлыбританияға азық-түлік жеткізуге берген уәделері салдарынан Ұлыбритания мен Америка (МакАртур) басқа одақтасқа азық-түлік беру туралы шағымданып, (Ұлыбритания американдық әскерлерге бөлінген рационның әлдеқайда жомарттығын атап өтті; генерал Джордж Маршалл ет рационының тым үлкен екенін мойындады, бірақ Конгресс белгілеген рационды өзгертуге бармады). 1943 жылға қарай жұмыс күшінің тапшылығы туындады, нәтижесінде үшінші дивизия Тынық мұхитынан шығарылды. Ауыл шаруашылығындағы жұмыс күшінің тапшылығын жеңілдету үшін 1940 жылы Жаңа Зеландия әйелдерінің жер армиясы құрылды; соғыс кезінде Жаңа Зеландияның барлық шаруашылықтарында 2711 әйел қызмет етті.

In total, around 140,000 New Zealand personnel served overseas for the Allied war effort, and an additional 100,000 men were armed for Home Guard duty. At its peak in July 1942, New Zealand had 154,549 men and women under arms (excluding the Home Guard) and by the war's end, a total of 194,000 men and 10,000 women had served in the armed forces at home and overseas. Auxiliary services were raised for women: the Women's Auxiliary Army Corps was the largest, followed by the Women's Auxiliary Air Force, and then the Women's Royal New Zealand Naval Service. Conscription was introduced in June 1940, and volunteering for Army service ceased from 22 July 1940, although entry to the Air Force and Navy remained voluntary. Difficulties in filling the Second and Third Echelons for overseas service in 1939–1940, the Allied disasters of May 1940 and public demand led to its introduction. Four members of the cabinet including Prime Minister Peter Fraser had been imprisoned for anti conscription activities in World War I, the Labour Party was traditionally opposed to it, and some members still demanded "conscription of wealth before men". From January 1942, workers could be "manpowered" or directed to essential industries. Access to imports was hampered and rationing made doing some things very difficult. Fuel and rubber shortages were overcome with novel approaches. In New Zealand, industry switched from civilian needs to making war materials. New Zealand and Australia supplied the bulk of foodstuffs to American forces in the South Pacific, as Reverse Lend Lease. With earlier commitments to supply food to Britain this led to both Britain and America (MacArthur) complaining about food going to the other ally (and Britain commenting on the much more generous ration allocations for American soldiers; General George Marshall admitted that the meat ration was too large, but he was not going to challenge the ration set by Congress). By 1943 there was a manpower crisis, and eventually the withdrawal of the Third Division from the Pacific. To alleviate manpower shortages in the agricultural sector, the New Zealand Women's Land Army was created in 1940; a total of 2,711 women served on farms throughout New Zealand during the war.

Жаңа Зеландия суларында ось теңіз қызметі

Неміс және жапондық беткей шабуылдаушы кемелер мен су асты кемелері 1940, 1941, 1942, 1943 және 1945 жылдары Жаңа Зеландия суларында бірнеше рет іс-қимыл жасады, жалпы соғыста төрт кемені батырып жіберді. Жапондық барлау ұшақтары Окленд пен Веллингтон қалаларының үстінен ұшып өтіп, Жаңа Зеландияға жоспарланған жапон шабуылына дайындық жүргізді. 1944 жылдың қысында үкімет британдық тараптың өтініші бойынша Окленд пен Веллингтондағы кемежайлар мен жөндеу мекемелерін құрылысын жеделдетті. Бұл Австралиядағы британдық Тынық мұхиты флоты үшін қажетті базалар мен жөндеу кемежайларын толықтыруға себін тигізді.

Грекиялық науқан

Жаңа Зеландия билігі 2-ші Жаңа Зеландия экспедициялық күшін үш эшелонға бөліп жіберді – барлығы бастапқыда Мысырға бағытталған, бірақ біреуі Францияға неміс шабуылынан кейін Шотландияға қайырылды (1940 жылдың маусым айында сонда жетті). 1941 жылдың сәуір айында Мысырда жаттығудан өткен соң, Мысырда орналасқан 2NZEF-тің Жаңа Зеландиялық 2-дивизиясы Италия әскерлерінің басып кіруіне қарсы Грекияны қорғауға жұмылдырылды, жақын арада неміс күштері де басып кірген кезде олар да осы қорғанысқа қосылды. Бұл қорғаныс британдық және австралиялық бөлімшелермен бірге жүргізілді – британдық генерал Генри Мэтленд Уилсонның басқаруындағы, W Force деп белгіленген одақтас контингенті әлсіреген грек армиясына көмек көрсетті. 6 сәуірде неміс танктері Грекияға жылдам ілгерілеген кезде, британдық және одақтас әскерлері қанаттан айналып өтілді және кері шегінуге мәжбүр болды. 9 сәуірде Грекия жеңіліске ұшырады және 40,000 W Force әскері елден Критке және Мысырға көшіп кетті, соңғы Жаңа Зеландия әскерлері 29 сәуірде шықты. Бұл қысқа науқан барысында жаңа зеландиялықтар 261 адамды қаза қылды, 1856 адам тұтқынға түсті және 387 адам жараланды.

Крит аралы

Жаңа Зеландияның 2-ші дивизиясының үш бригадасының екеуі Грекиядан Критке эвакуацияланды (үшінші бригада және дивизия штабы Александрияға кетті). Жаңа Зеландиялықтар Крит гарнизонын 34 000 британдық және Достас әскерімен (Грекиядан эвакуацияланған 25 000) және 9 000 грек әскерімен күшейтті (толық мәліметтер үшін Криттегі әскерлердің орналасуына қараңыз). 28 сәуірде Критке эвакуацияланған (23 сәуірдегі кету бұйрығын елемеген) Жаңа Зеландия генералы Фрейберг 30 сәуірде Криттегі Одақтас күштердің бас қолбасшысы болды. Неміс сигналдарын ұстап алу арқылы Одақтас қолбасшылары Германияның Критке фалшшюрмерлермен (Luftwaffe әуе десантшылары) шабуыл жасау жоспарларын білді. Осы ақпаратты пайдаланып, генерал Фрейберг аралдың қорғанысын дайындауға кірісті, бірақ қазіргі заманғы және ауыр қару-жарақтардың жетіспеушілігі кедергі келтірді, себебі Грекиядан келген әскерлер көбінесе тек жеке қаруларымен ғана кетуге мәжбүр болды. Неміс жоспарлары грек, британдық және Достас әскерлерінің санын дұрыс бағаламады және Крит халқы шабуылды құшақтап алады деп жаңылысты, бірақ Фрейберг тіпті жеңіл қаруланған десантшылардың аралдың қорғанысын жеңуі мүмкін екенін түсінді. «Меркурий» операциясы 20 мамырда басталды, неміс люфтваффесі парашютпен және жолайқыштармен сағат 20:15-те Малеме әуежайының маңына және Ханья аймағына фалшшюрмерлерді жеткізді. Жаңа Зеландия күштерінің көп бөлігі осы аралдың солтүстік-батыс бөлігіне орналастырылды және британдық және грек әскерлерімен бірге алғашқы неміс шабуылдарына ауыр зиян келтірді. Әуежайдың шығысындағы және Галатас аймағындағы десанттық әскерлерге дерлік толық жеңіліс тигеніне қарамастан, немістер таңертең Малеме әуежайының батысында (5-ші бригаданың аймағы) – Тавронит өзенінің бойында және шығысқа қарай Айя аңғарында (10-шы бригаданың аймағы – «Түрме аңғары» деп аталды) бекініп алды.

Малеме

Таңертеңгі сағаттарда Малеме әуежайын қорғаған 600 сарбаздық Жаңа Зеландияның 22-батальоны жағдайдың күрт нашарлап бара жатқанын сезді. Батальон бригада штабымен телефон байланысын үзіп қалды; батальон штабы (Пиргоста) C және D роталарымен байланыс жоғалтты, олар тиісінше әуежайда және 107-ші төбенің Тавронит жағында орналасқан (суретті қараңыз), ал батальон командирі, подполковник Лесли Эндрю (VC) батысындағы жаудың десанттық күшінің көлемін білмеді, себебі оның бақылау посттарында радиостанциялар болмады. Әуежайдың солтүстік-батысында, теңізге жақын орналасқан C ротасының взводы жағалаудағы неміс шабуылдарын тойтара білсе, Фалльширмйегерлер Тавронит көпірі арқылы жасаған шабуылдар нәтижесінде әлсіз бекіністер басылып алынып, Корольдік әуе күштерінің лагері жаулауға ұшырады. C және D роталарының жойылғанын білмей, және неміс минометтері өзен арнасынан оқ жаудырып тұрғанда, полковник Эндрю (сенімсіз радиобайланыспен) 23-батальонға (Пиргостың оңтүстік-шығысында) қарсы шабуыл жасау үшін белгіленген апаттық сигнал – ақ және жасыл түстерді атуға бұйрық берді. Сигнал көрінбеді, және хабарды жеткізуге жасалған әрекеттер де сәтсіз аяқталды. Сағат 17:00-де Жаңа Зеландияның 2-дивизиясы штабында бригадир Джеймс Харгестпен байланыс орнатылды, бірақ Харгест 23-батальон өзінің аймағында десантшылармен шайқасып жатқанын мәлімдеді, бұл шындыққа сай емес және расталмаған мәлімдеме еді. Өте қиын жағдайға тап болған полковник Эндрю өзінің козырын ойнады – екі «Матильда» танкін, оларға резервтік жаяу әскер взводымен және қосымша пулеметшілермен (жаяу әскерге айналдырылған) қарсы шабуыл жасауға бұйрық берді. Қарсы шабуыл сәтсіз аяқталды – бір танк техникалық ақауларға байланысты кері қайтуға мәжбүр болды (мұнарасы дұрыс бұрылмады), ал екіншісі RAF лагеріндегі неміс бекіністерін және әуежайдың шетін елемеді, тікелей өзенге бет алды. Бұл жалғыз танк бірден үлкен тасқа тіреліп, алғашқы «Матильда» сияқты техникалық қиындықтарға тап болды, сондықтан экипаж көлікті тастап кетті. Қоршалған жаяу әскер Фалльширмйегерлермен шайқастың нәтижесінде кері шегінді. Сағат 18:00-де бригада командирі Харгестке сәтсіздік туралы хабарланды және кері шегіну мүмкіндігі талқыланды. Полковник Эндрюге қаласа кері шегіне алатыны айтылды, бірақ ол «Егер де солай болу керек болса, солай болады» деген атақты жауабын берді, сондай-ақ 22-батальонды нығайту үшін екі рота (А ротасы, 23-батальон және В ротасы, 28 (маори) батальон) жіберілді. Полковник Эндрю үшін жағдай нашарлап бара жатқандай көрінді; оқ-дәрісі азайып бара жатты, уәде етілген күшейтулер келмейтін сияқты (біреуі жолдан жаңылып, екіншісі күткендей жылдам келмеді) және ол әлі де C және D роталарының жағдайынан хабарсыз еді. Шындығында, бұл екі рота әуежайда және Тавронит өзенінің арнасынан жоғары жерде қарсылық көрсетіп, немістерге олар шеккеннен гөрі көп шығын келтірді. Сағат 21:00-де Эндрю шектеулі шегіну туралы шешім қабылдады, ал ол орындалғаннан кейін, шығысқа қарай 21 және 23-батальон позицияларына толық шегінуге көшті. Түн ортасына дейін 22-батальонның барлық бөлімдері Малеме аумағынан шығып кетті, C және D роталары 21-ші күні таңертең батальонның қалған бөлігі кеткенін білгеннен кейін кері шегінді. Бұл неміс әскерлеріне қарсылықсыз әуежайды басып алуға және оны ұстап тұру үшін жақын маңайдағы позицияларды алуға мүмкіндік берді. «Юнкерс Ю-52» көлік ұшақтары оқ-дәрілер мен жабдықтарды, сондай-ақ Фалльширмйегерлердің қалған бөлігі мен 5-ші тау дивизиясының әскерлерін жеткізді. Құнылыс өте қауіпті болғанымен, әуежай британ артиллериясының тікелей атынан зардап шекті, күштерді нығайту жұмыстары сәтті аяқталды. 21 мамырда немістер Малеме ауылына шабуыл жасап, басып алды, ал 20-батальон (Австралияның 2/7-батальонынан күшейтулермен), 28 (маори) батальон және кейіннен 21-батальон қарсы шабуыл жасады. Шабуыл байланыс мәселелеріне байланысты қиындыққа тап болды, және жаңа зеландиялықтар кейбір аймақтарда маңызды табыстарға жеткенімен, жалпы жағдай неміс қарсылығының күшті болуын көрсетті. 5-бригада Платанияда жаңа шегініс сызығына көшті, Малемені неміс қолында қалдырып, оларға осы аймақта күштерін еркін жинауға мүмкіндік берді.

Over the course of the morning, the 600 strong New Zealand 22 Battalion defending Maleme Airfield found its situation rapidly worsening. The battalion had lost telephone contact with the brigade headquarters; the battalion headquarters (in Pirgos) had lost contact with C and D Companies, stationed on the airstrip and along the Tavronitis side of Hill 107 (see map) respectively and the battalion commander, Lieutenant Colonel Leslie Andrew (VC) had no idea of the enemy paratrooper strength to his west, as his observation posts lacked wireless sets. While a platoon of C Company situated northwest of the airfield, nearest the sea, was able to repel German attacks along the beach, attacks across the Tavronitis bridge by Fallschirmjäger were able to overwhelm weaker positions and take the Royal Air Force camp. Not knowing whether C and D Companies had been overrun, and with German mortars firing from the riverbed, Colonel Andrew (with unreliable wireless contact) ordered the firing of white and green signals – the designated emergency signal for 23 Battalion (to the south east of Pirgos), under the command of Colonel Leckie, to counterattack. The signal was not spotted, and further attempts were made to get the message through to no avail. At 5:00 pm, contact was made with Brigadier James Hargest at the New Zealand 2nd Division headquarters, but Hargest responded that 23 Battalion was fighting paratroopers in its own area, an untrue and unverified assertion. Faced with a seemingly desperate situation, Colonel Andrew played his trump card – two Matilda tanks, which he ordered to counterattack with the reserve infantry platoon and some additional gunners turned infantrymen. The counterattack failed – one tank had to turn back after suffering technical problems (the turret would not traverse properly) and the second ignored the German positions in the RAF camp and the edge of the airfield, heading straight for the riverbed. This lone tank stranded itself quickly on a boulder and faced with the same technical difficulties as the first Matilda, the crew abandoned the vehicle. The exposed infantry were repelled by the Fallschirmjäger. At around 6:00 pm, the failure was reported to Brigadier Hargest and the prospect of a withdrawal was raised. Colonel Andrew was informed that he could withdraw if he wished, with the famous reply "Well, if you must, you must," but that two companies (A Company, 23 Battalion and B Company, 28 (Māori) Battalion) were being sent to reinforce 22 Battalion. To Colonel Andrew, the situation seemed bleak; ammunition was running low, the promised reinforcements seemed not to be forthcoming (one got lost, the other simply did not arrive as quickly as expected) and he still had no idea how C and D companies were. The two companies in question were in fact resisting strongly on the airfield and above the Tavronitis riverbed and had inflicted far greater losses on the Germans than they had suffered. At 9:00 pm, Andrew made the decision to make a limited withdrawal, and once that had been carried out, a full one to the 21 and 23 Battalion positions to the east. By midnight, all of 22 Battalion had left the Maleme area, with the exception of C and D Companies which withdrew in the early morning of the 21st upon discovering that the rest of the battalion had gone. This allowed German troops to seize the airfield proper without opposition and take nearby positions to reinforce their hold on it. Junkers Ju 52 transport aircraft flew in ammunition and supplies, as well as the rest of the Fallschirmjäger and troops of the 5th Mountain Division. Although the landings were extremely hazardous, with the airstrip under direct British artillery fire, substantial reinforcement was made. On 21 May, the village of Maleme was attacked and captured by the Germans, and a counterattack was made by the 20 Battalion (with reinforcements from the Australian 2/7 Battalion), 28 (Māori) Battalion and later 21 Battalion. The attack was hampered by communications problems and although the New Zealanders made significant advances in some areas, the overall picture was one of stiff German resistance. 5 Brigade fell back to a new line at Platanias, leaving Maleme securely in German hands, allowing them to freely build up their force in this region.

Галата

23 мамыр түні мен 24 мамыр таңында 5-бригада Даратос маңына қайтадан шегінді, Галатастан теңізге дейін созылған жаңа фронт құрды. Жаңа 18-батальон Малеме мен Платаниястан шаршаған әскерлерді алмастырып, екі километрлік фронтқа 400 сарбаз орналастырды. Галатас шайқастың бірінші күні шабуылға ұшырады – парашютшілер мен жолсерушілер Ханья мен Галатас маңына қонды, ауыр қаза тапты. Олар "Түрме аңғарына" шегінді, онда Айя түрмесі маңында жиналып, 19-батальонның екі ротасы мен үш жеңіл танктан жасалған шатастырған қарсы шабуылды тойтарды. Гүлді төбе (топырағының түсі үшін осылай аталған), Галатас биіктіктеріндегі маңызды нүкте, сол күні немістер бірнеше рет шабуылдады, бірақ Дивизияның жанармай компаниясы грек сарбаздарының көмегімен оны тамаша ұстап тұрды, әрине екі тарапқа да ауыр шығын келді. Жанармай компаниясы нашар қаруланған көмекші күштерден, негізінен жүргізушілер мен техниктерден тұрды, ал күнінің соңында олардың барлық офицерлері мен көптеген сержанттары жараланды. Олар қараңғыда шегінді. Екінші күні жаңа зеландиялықтар олардың желісіне қысым жасау үшін жақын маңдағы Зират төбесіне шабуыл жасады, бірақ тым ашық болғандықтан шегінуге мәжбүр болды, төбе Пинк-Хилл сияқты ешкімнің жеріне айналды, Жаңа Зеландия фронтынан босатылды. Үшінші күні, 22 мамырда, неміс сарбаздары Пинк-Хиллді басып алды. Жанармай компаниясы мен кейбір жаяу әскер резерві қарсы шабуылға дайындалды, бірақ айтарлықтай оқиға оларды алдын ала тоқтатып қойды – айдоошы А. Поуптың айтуынша: ағаштардан Буфс капитаны Форрестер шорт киіп, ұзақ сары армиялық жейдесі шорттың түбіне дейін жететін, мысы жылтыраған және жылтыр, белдік белбеуі орнында, оң қолында револьверін сілтеп тұрды [ ]. Бұл өте шабыттандыратын көрініс болды. Форрестер тәртіпсіз гректердің тобының, соның ішінде әйелдердің басында болды; бір грек мылтығына пышақ байланған, екіншілері түрлі ежелгі қару-жарақ ұстаған. Осы тәртіпсіз топ Форрестер алда жүрген күйі, қалқанның үстінен секіріп, төбенің басына қарай шапты. [Немістер] қашқан. Төртінші және бесінші күндері екі күш арасында тек шамалы қақтығыстар болды. 25 мамыр күні сағат 8:00, 12:45 және 1:15-те Галатасқа Люфтваффе әуе шабуылы жасады, ал неміс жер шабуылы шамамен сағат 14:00-де басталды. 100-тау және 3-парашют полкі Галатасқа және оның айналасындағы биік жерлерге шабуыл жасады, ал 85-тау полкінің екі батальоны Ханьяны кесіп тастау мақсатымен шығысқа қарай шабуыл жасады. Жаңа Зеландия қорғаушылары дайын болғанымен, бір кемшілікке тап болды: 18-батальон, 400 сарбаз, желідегі жалғыз жаңа жаяу әскер құрамы болды, қалғаны – жанармай компаниясы және механикалық, жабдықтау және артиллерия әскерлерінен тұратын қосымша батальон сияқты жаяу әскер емес топтар. Шайқас қызыл болды, әсіресе желінің солтүстігінде, взводтар мен роталар шегінуге мәжбүр болды. Бригадир Линдсей Инглис күшейткіштерді сұрады және 23-батальонды алды, ол бригада штабында (бригада оркестрі мен Киви концерттік тобын қоса алғанда) жиналған күшейткіштердің импровизацияланған тобымен бірге желінің солтүстігін тұрақтандырды. Галатастың оңтүстігінде тек 18-батальон мен жанармай компаниясы қорғаныста болды – 18-батальон шегінуге мәжбүр болды, ал Пинк-Хиллдегі жанармай компаниясы соңғысы бұл туралы білгеннен кейін одан да шегінді. 19-батальон Пинк-Хиллде әлі де соғысып жатқан жалғыз құралым болды, олар да шегінді. Бұл күштер Галатастан өтіп, ауылда қосылуға ешкім болмағандықтан шегінді. Түн батып, неміс әскерлері Галатасты басып алды, ал подполковник Хауард Киппенбергер қарсы шабуылға дайындалды. Екі танк 23-батальонның екі ротасын жүгіріп Галатасқа алып кірді – қатты атыс болды, ал танктер қала алаңына қарай жылжуда, жаяу әскерлер ішкі жаққа қарай жұмыс істегенде неміс сарбаздарының әр үйін тазартты. Жаяу әскер танктерге жеткенде, олардың бірінің істен шыққанын көрді. Неміс оты негізінен алаңның бір жағынан келді, байнетпен шабуыл жасалып, жаңа зеландиялықтар неміс қарсыластарын тазартты. Патрульдер Галатастағы басқа жерлерде қарсылықты бастырып тастады – бір кішкентай бекіністен басқа, Галатас қайтадан Жаңа Зеландияның қолына көшті. Бригадир Инглис пен оның қолбасшылары арасындағы кеңесте одақтас күштердің шабуылға қарсы шабуыл жасауы қажеттігі туралы келісімге келді – және қарсы шабуыл жасамаса, Криті немістер басып алады. Шайқастағы қажырлы шайқасқа қарамастан, 28 (маори) батальоны қолда бар жалғыз "жаңа" батальон және осындай шабуылды жүзеге асыруға қабілетті жалғыз батальон деп есептелді. Оның командирі қиындыққа қарамастан шабуылға баруға дайын болды, бірақ Жаңа Зеландияның 2-дивизия штабынан келген өкіл, кейін желіні ұстаудан қорқып, мұндай шабуылға қарсы кеңес берді. Қарсы шабуыл тоқтатылды, сондай-ақ Галатас та, оның орны тым осал болғандықтан ұстап тұру мүмкін емес еді. Галатассыз бүкіл желі тұрақсыз болды, сондықтан жаңа зеландиялықтар қайтадан шегінді, жағалаудан Периволия мен Мурниске дейін, австралиялық 19-бригадаға жақын жаңа желі құрды.

On the night of 23 May and the morning of 24 May, 5 Brigade withdrew again to the area near Daratsos, forming a new front line running from Galatas to the sea. The relatively fresh 18 Battalion replaced the worn troops from Maleme and Platanias, deploying 400 men on a two kilometre front. Galatas had come under attack on the first day of the battle — Fallschirmjäger and gliders had landed around Chania and Galatas, to suffer extremely heavy casualties. They retreated to "Prison Valley," where they rallied around Ayia Prison and repulsed a confused counterattack by two companies of 19 Battalion and three light tanks. Pink Hill (so named for the colour of its soil), a crucial point on the Galatas heights, was attacked several times by the Germans that day and was remarkably held by the Division Petrol Company, with the aid of Greek soldiers, though at a heavy cost to both sides. The Petrol Company comprised poorly armed support troops, primarily drivers and technicians, and by the day's end, all their officers and most of their non commissioned officers had been wounded. They withdrew around dusk. On the second day, the New Zealanders attacked nearby Cemetery Hill to take pressure off their line, and although they had to withdraw, for it was too exposed, the hill became a no man's land as Pink Hill was, relieving the New Zealand front. Day three, 22 May, saw German soldiers take Pink Hill. The Petrol Company and some infantry reserve prepared a counterattack, but a notable incident pre empted them – as told by Driver A. Pope:
Out of the trees came [Captain] Forrester of the Buffs, clad in shorts, a long yellow army jersey reaching down almost to the bottom of the shorts, brass polished and gleaming, web belt in place and waving his revolver in his right hand [ ] It was a most inspiring sight. Forrester was at the head of a crowd of disorderly Greeks, including women; one Greek had a shotgun with a serrated edge bread knife tied on like a bayonet, others had ancient weapons—all sorts. Without hesitation, this uncouth group, with Forrester right out in front, went over the top of a parapet and headlong at the crest of the hill. The [Germans] fled. Days four and five featured only skirmishes between the two forces. Luftwaffe air raids targeted Galatas on 25 May at 8:00 am, 12:45 pm and 1:15 pm, and the German ground attack came at around 2:00 pm. 100 Mountain and 3 Parachute Regiment attacked Galatas and the high ground around it, while two battalions of 85 Mountain Regiment attacked eastwards, with the aim of cutting Chania off. The New Zealand defenders, though prepared, suffered from a disadvantage: 18 Battalion, 400 men, was the only fresh infantry formation on the line – the rest were non infantry groups like the Petrol Company and the Composite Battalion, consisting of mechanical, supply and artillery troops. The fighting was fierce, especially along the north of the line, and platoons and companies were forced to retreat. Brigadier Lindsay Inglis called for reinforcement and received 23 Battalion, which, along with an improvised group of reinforcements scraped together at Brigade headquarters (including the brigade band and the Kiwi Concert Party), stabilised the north of the line. South of Galatas, only 18 Battalion and the Petrol Company were defending – 18 Battalion was forced to withdraw, and the Petrol Company on Pink Hill followed suit after eventually becoming aware of this. 19 Battalion was the only formation still in combat on Pink Hill, and they too withdrew. These forces withdrew past Galatas, as no defenders were in the village to link up with. By nightfall, German troops had occupied Galatas, and Lieutenant Colonel Howard Kippenberger prepared a counterattack. Two tanks led two companies of 23 Battalion into Galatas at a running pace – heavy fire was encountered and as the tanks went ahead towards the town square, the infantry cleared each house of German soldiers as they worked inward. When the infantry caught up with the tanks, they found one out of action. With German fire coming primarily from one side of the square, a bayonet charge was mounted and the New Zealanders cleared the German opposition. Patrols quelled resistance elsewhere in Galatas – apart from one small strongpoint, Galatas was back in New Zealand hands. A conference between Brigadier Inglis and his commanders reached the consensus that Allied forces needed to make a further counterattack urgently – and that without a counterattack Crete would fall to the Germans. Despite hard fighting so far in the battle, the 28 (Māori) Battalion was considered to be the only "fresh" battalion available and the only one capable of carrying out such an attack. Their commander was willing to mount the attack despite the difficulty, but a representative sent from Brigadier Edward Puttick at New Zealand 2nd Division headquarters recommended against such an attack for fear of being unable to hold the line subsequently. The counter attack was scrapped, and so too was Galatas, its position being far too vulnerable to hold. Without Galatas the whole line was untenable and so the New Zealanders again retreated, forming a line from the coast to Perivolia and Mournies, near the Australian 19th Brigade.

Солтүстік Африка

1940 жылы құрылғанда Жаңа Зеландия сарбаздары Ұзақ қашықтықтағы шөл тобының басым бөлігін құрады, ал 1940 жылдың желтоқсанында Батыс шөлдегі «Компас» операциясын қолдаған шағын Жаңа Зеландия көлік және байланыс бөлімшелері болды. 1941 жылдың қарашасына дейін Жаңа Зеландияның 2-ші дивизиясы Солтүстік Африка кампаниясына толыққанды қатыспады. Криттен эвакуацияланғаннан кейін дивизия Вади Дигла мен Тель-эль-Маади шөлді беткейлерінің іргесіндегі Маадиге жақын лагерде қайта топтасты. Жаңа Зеландиядан дивизияның қатарын толықтыру үшін күштер келді және Грекия мен Критке жіберілгеннен кейін үзілген оқу аяқталды. 1941 жылдың 18 қарашасында генерал-лейтенант Алан Каннингхэмнің басқаруымен Тобрукты қоршаудан босату мақсатында «Крестовый» операциясы басталды (үшінші шабуыл), және 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы (британдық 8-ші армия құрамына енген) Ливия шекарасын өтіп, Киренаикаға шабуыл жасады. «Крестовый» операциясы британдықтар үшін жалпы сәттілікке әкелді, бірақ Эрвин Роммельдің «Африка корпусы» әлсіреп, жеткіліксіз жарақтанған бөлімшелері Эль-Агеилаға шегініп, британдықтардың шабуылын тоқтатты. Жаңа Зеландия әскерлері Сиди Резег маңындағы шайқастан кейін Тобрукты босатты, онда Остік танктері бірнеше Жаңа Зеландия жаяу әскер батальондарына ауыр шығын келтірді, оларды өте аз бронетехника қорғады. 1942 жылдың ақпанында «Крестовый» операциясы аяқталғаннан кейін Жаңа Зеландия үкіметі дивизияны Сирияға қайтаруды талап етті – операция кезінде 879 адам қаза тауып, 1700 адам жарақат алды, бұл 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясының Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең қымбат шайқасы болды. 1942 жылдың 14 маусымында генералдар Жаңа Зеландиялықтарды Сириядағы оккупациялық міндеттерінен шақырды, себебі «Африка корпусы» Газаланы бұзып, Тобрукты басып алды. Жаңа Зеландиялықтар қорғанысқа көшіп, Минкар Каимде қоршауға түсті, бірақ 4-ші бригаданың қанатын қолға алып, қақтығысқа түсуінің арқасында құтылды. Британдық күштер Роммельдің Александрияға, Каирге және Суэц каналына жетуіне кедергі келтірді. Бірінші Эль-Аламейн шайқасында Жаңа Зеландия әскерлері сәтті түндегі шабуылда Рувейсат жотасын басып алды. Олар танкіге қарсы қаруларын алға жылжыта алмады, және ең бастысы, британдық бронетехника әскерлерге көмектесу үшін алға жылжымады. Ауыр шығынға ұшыраған екі Жаңа Зеландия бригадасы неміс танктерінің шабуылына түсті, және мыңдаған әскерлер тұтқынға алынды. Осы шайқаста Чарльз Уфэм Виктория крестіне тағы бір белгі алды. 8-ші армия енді генерал-лейтенант Бернард Монтгомеридің басқаруында болғандықтан, армия 23 қазан күні Эль-Аламейннің екінші шайқасында тоқтап тұрған Остік күштерге қарсы жаңа шабуылды бастады. Бірінші түнде «Жылы табан» операциясының аясында Жаңа Зеландияның 2-ші дивизиясы британдық дивизиялармен бірге терең Остік миналау өрістерінен өтіп, инженерлер британдық танктерге жол ашты. Жаңа Зеландиялықтар Митейрия жотасындағы мақсаттарын сәтті басып алды. 2 қарашада шабуыл тоқтап қалғандықтан, Монтгомери шайқас желісінің оңтүстігінде жаңа бастама – «Суперзаряд» операциясын бастады, оның басты мақсаты – Остік армияны жою. Тәжірибелі 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы алғашқы шабуылды жүзеге асыруға шақырылды – «Жылы табан» операциясындағыдай. Бұл міндетті жеке орындай алмағандықтан, екі британдық бригада қосылды. Неміс желісі британдық бронетехникасымен бұзылды және 4 қарашада «Африка корпусы» толық жеңіліске ұшырау қаупіне тап болып, шеберлікпен кері шегінді. Жаңа Зеландиялықтар 8-ші армиямен бірге Тунис кампаниясы кезінде алға жылжуды жалғастырды, «Африка корпусын» Туниске қайтарып, Меденин, Тебага ойысы және Энфидавиллде ерекше шайқасты. 1943 жылдың 13 мамырында Солтүстік Африка кампаниясы Тунистегі соңғы 275 000 Остік әскерінің тапсыруымен аяқталды. 15 мамырда дивизия Мысырға кері қайтуды бастады және 1 маусымда дивизия Маади мен Хелванға оралды, Еуропада қолдануға дайын күйде болды. 1941 жылдың қарашасынан бері 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясының жалпы шығыны 2989 қаза тапқан, 7000 жараланған және 4041 тұтқынға алынған адамды құрады.

While New Zealand soldiers formed the majority of the personnel of the Long Range Desert Group when it was formed in 1940, and a small number of New Zealand transport and signals units supported Operation Compass in the Western Desert in December 1940, it was not until November 1941 that the 2nd New Zealand Division became fully involved in the North African Campaign. Following its evacuation from Crete, the division regrouped at its camp near Maadi, at the base of the desert slopes of Wadi Digla and Tel al Maadi. Reinforcements arrived from New Zealand to bring the division back up to strength and the training, cut short by the deployment to Greece and Crete, was completed. On 18 November 1941, Operation Crusader was launched to lift the Siege of Tobruk (the third such attack), under the command of Lieutenant General Alan Cunningham and the 2nd New Zealand Division (integrated into the British Eighth Army) took part in the offensive, crossing the Libyan frontier into Cyrenaica. Operation Crusader was an overall success for the British, although Erwin Rommel's Afrika Korps inflicted heavy armour and infantry losses before its weakened and under supplied units retreated to El Agheila and halted the British advance. The New Zealand troops were the ones to relieve Tobruk after fighting around Sidi Rezegh, where Axis tanks had inflicted heavy casualties against the several New Zealand infantry battalions, protected by very little of their own armour. In February 1942, with Crusader completed, the New Zealand government insisted that the division be withdrawn to Syria to recover – 879 men were killed and 1,700 wounded during the operation, the most costly battle the 2nd New Zealand Division fought in the Second World War. On 14 June 1942, the generals recalled the New Zealanders from their occupation duties in Syria, as the Afrika Korps had broken through Gazala and captured Tobruk. The New Zealanders, put on the defence, found themselves encircled at Minqar Qa'im, but escaped thanks to brutally efficient hand to hand fighting by 4 Brigade. The British forces prevented Rommel's advance from reaching Alexandria, Cairo and the Suez Canal in the First Battle of El Alamein, where New Zealand troops captured Ruweisat Ridge in a successful night attack. They were unable to bring their anti tank weapons forward, and more importantly, British armour did not move forward to support the soldiers. Heavy casualties were suffered by the two New Zealand brigades involved, as they were attacked by German tanks, and several thousand men were taken prisoner. Charles Upham earned a bar for his Victoria Cross in this battle. With the Eighth Army now under the new command of Lieutenant General Bernard Montgomery, the Army launched a new offensive on 23 October against the stalled Axis forces in the Second Battle of El Alamein. On the first night, as part of Operation Lightfoot, the New Zealand 2nd Division, with British divisions, moved through the deep Axis minefields while engineers cleared routes for British tanks to follow. The New Zealanders successfully captured their objectives on Miteiriya Ridge. By 2 November, with the attack bogged down, Montgomery launched a new initiative to the south of the battle lines, Operation Supercharge, with the ultimate goal of destroying the Axis army. The experienced 2nd New Zealand Division was called on to carry out the initial thrust – the same sort of attack they had made in Lightfoot. As the under strength division could not achieve this mission alone, two British brigades were attached. The German line was breached by British armour and, on 4 November, the Afrika Korps, faced with the prospect of complete defeat, skillfully withdrew. The New Zealanders continued to advance with the Eighth Army through the Tunisia Campaign, driving the Afrika Korps back into Tunisia, and notably fought at Medenine, the Tebaga Gap and Enfidaville. On 13 May 1943, the North African campaign ended with the surrender of the last 275,000 Axis troops in Tunisia. On 15 May, the division began a withdrawal back to Egypt and, by 1 June, the division had returned to Maadi and Helwan, on standby for use in Europe. Total losses for the 2nd New Zealand Division since November 1941 stood at 2,989 killed, 7,000 wounded and 4,041 taken prisoner.

Италия

1943 жылдың қазан және қараша айларында Италияға одақтастардың шабуылы басталғалы бірнеше апта өткен соң, Жаңа Зеландияның 2-ші дивизиясының әскерлері Апулиядағы Бари қаласында жиналды. Қараша айында дивизия Сангро өзенін кесіп өтіп, неміс Густав қорғаныс желісін бұзуға және Римге қарай жылжуға тырысты. 2 желтоқсанда Абруццо аймағындағы Кастельфрентано ауылын (Густав желісінің бір бөлігі) басып алды. Дивизия келесі күні Орсоньяға шабуыл жасады, бірақ неміс әскерлерінің күшті қарсылығына тап болды. 1944 жылдың қаңтар айында 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы ұрыс қимылдары тоқтап тұрған фронттан алынып, Кассино секторына ауыстырылды, онда басқа одақтас әскерлер Монте-Кассино үшін қымбатқа түсетін шайқастарда бағынып қалған. 17 ақпанда дивизия Кассиноға шабуыл жасады, бірақ қатаң қорғалғандықтан сәуір айының басында кері шегінуге мәжбүр болды. Кассино 18 мамырда британдық және поляк әскерлері, Жаңа Зеландия артиллериясының қолдауымен басып алды. 16 шілдеде дивизия Ареццоны басып алды және 4 тамызда Флоренцияға жетті. Қазан айының соңында Савио өзеніне жетті, ал 14 желтоқсанда Фаенца қаласы жаудан босатылды. Италиядағы одақтастардың соңғы шабуылы аясында, 8 сәуірде дивизия Сенио өзенін кесіп өтіп, Сантерно және Гайана өзендері арқылы соңғы шабуылдарын бастады, содан кейін 1945 жылғы Анзак күні По өзенін өтті. Дивизия 28 сәуірде Падуаны басып алды, 1 мамырда Исонцо өзенін кесіп, 2 мамырда, неміс әскерлерінің толық капитуляция күні, Триестке жетті.

Тынық мұхиттағы науқандар

1941 жылдың желтоқсанында Жапония соғысқа қатысқанда, Жаңа Зеландия үкіметі Тынық мұхитындағы 2-ші N.Z.E.F., немесе 2-ші N.Z.E.F. (I.P.) деп белгіленген тағы бір экспедициялық күш құрды. Бұл күштің мақсаты – Одақтас Тынық мұхиты аймағындағы қолбасшылық құрамымен бірге қызмет ету еді. Бұл күш Оңтүстік Тынық мұхитындағы қазіргі гарнизондық әскерлерді күшейтті. 2-ші N.Z.E.F. (I.P.) күшінің негізгі жауынгерлік құрамына Жаңа Зеландияның 3-ші дивизиясы кірді. 3-ші дивизия ешқашан толық құрамда соғысқа қатыспады; оның құрамындағы бригадалар Велла-Лавелла, Қазына аралдары және Грин аралындағы Соломон аралдарында Одақтас күштердің құрамында жартылай тәуелсіз операцияларға қатысты. Соғыс кабинеті дивизияны үш емес, екі бригадамен шектеді, бұл оның қолданылу мүмкіндігін азайтты. Дегенмен, Макартур толық дивизияға мұқтаж болды; Халси «Жаңа Зеландия үш толық бригададан тұратын дивизияны ұсына алмағанына қатты наразы болды», бірақ оның орынбасары дивизияның әуе күштері, теңіз күштері және азық-түлік өндірісінен кейін Жаңа Зеландияның Тынық мұхитындағы басымдықтарының соңғысы екенін мойындады. Черчилль мен Рузвельттің кеңесі бойынша екінші дивизияға басымдық берілді. 1943 жылы Жаңа Зеландия Жаңа Каледония, Тонга, Норфолк және Фиджи аралдарында 19 000 әскерге ие болды, ал 3 000 әуе күштерінің саны ұшақтар жетілгенде 6 000-ға жетеді деп күтілді. Австралияда Куртин (бірақ Эват емес) үшінші дивизияны кері қайтаруға қарсылық білдірді. Ақырында, америкалық құрамалар Тынық мұхитындағы Жаңа Зеландия әскер бөлімдерін алмастырды, бұл 2-ші дивизияға Италияда қызмет етуге немесе азаматтық жұмыс күшінің тапшылығын жоюға мүмкіндік берді. Жаңа Зеландияның әуе күштері мен теңіз күштері одақтас күштердің аралдарды басып алу кампаниясына үлес қосуын жалғастырды, соның ішінде бірнеше RNZAF эскадрильялары Бугенвилдегі Австралияның құрлық әскерлерін қолдады. 1945 жылы Питер Фрейзер Жапонияға қарсы одақтастық күштерге, соның ішінде кем дегенде екі бригадалық топтан тұратын армиялық контингентке үлес қосуды қалады, себебі «бұрынғы тәжірибе көрсеткендей, кішігірім бөлімдерге қиын жұмыс тапсырылады немесе оларға тиісті қолдау көрсетілмейді». Бірақ 1945 жылғы Гамильтон сайлауында Ұлттық партия Жаңа Зеландия әскерлерін Италиядан шығарып, Тынық мұхитындағы Жаңа Зеландияның рөлін азық-түлікпен қамтамасыз етумен шектеуді ұсынды, ал Лейбористер Жаңа Зеландия әскерлерін Тынық мұхитында «бейбіт келісімге әсер ету үшін» қалдыруды қалады. Сондықтан Фрейзер 1945 жылы Дунедин Солтүстік сайлауы алдында оппозиция жетекшілері Сидни Холланд пен Адам Хамильтонмен кездесті, ол өзінің партиялық фракциясындағы келіспеушіліктерді атап өтті. Холланд Фрейзермен бұл мәселеге (елде кеңінен талқыланған) сайлау науқаны кезінде тоқталмауға келісті, өйткені бұл мәселе бойынша парламентті бөлу дұрыс емес екенін айтты. 2 тамызда (жарияланбаған) жартылай құпия отырыста парламент «біздің қалған әскери ресурстарымыздың шегінде» Жапонияға қарсы күшке қатысуға келісті. Ұлттық партияның қарулы күштердің санын 55 000-ға дейін азайту ұсынысы қабылданды. Жапонияға қарсы одақтас шабуылына қатысу жоспарланған Комонвелл корпусына Жаңа Зеландия армиясы мен әуе күштері кірді, ал әуе күштері Тайгер күштеріне қосылып Жапонияны бомбалауға қатысты. 1945 жылы Еуропадан 2-ші дивизиямен жақында оралған әскерлердің бір бөлігі Жапонияның оңтүстігіндегі Британдық одақтас оккупациялық күштеріне (BCOF) үлес қосу үшін (J Force деп аталды) жөнелтілді. Corsair истребительдерімен жабдықталған №14 эскадрилья RNZAF және RNZN кемелері де BCOF-қа қосылды.

When Japan entered the war in December 1941, the New Zealand Government raised another expeditionary force, known as the 2nd N. Z. E. F. In the Pacific, or 2nd N. Z. E. F. (I. P.), for service with the Allied Pacific Ocean Areas command. This force supplemented existing garrison troops in the South Pacific. The main fighting formation of the 2nd N. Z. E. F. (I. P.) comprised the New Zealand 3rd Division. The 3rd Division never fought as a complete formation; its component brigades became involved in semi independent actions as part of the Allied forces in the Solomons at Vella Lavella), Treasury Islands and Green Island. The War Cabinet had held the division at two rather than three brigades, and this limited its use, although MacArthur had a role for a full division; Halsey was "greatly disappointed that New Zealand could not furnish a division with three full brigades" but his deputy accepted that the division was last in New Zealand's Pacific priorities, after the air force, navy and food production. Preference was given to the Second Division, on the advice of Churchill and Roosevelt. New Zealand also had 19,000 troops in New Caledonia, Tonga, Norfolk Island and Fiji in 1943; and the 3,000 Air Force personnel would rise to 6,000 when more planes were available. In Australia the reaction of Curtin (but not Evatt) to the withdrawal of the Third Division was hostile. Eventually, American formations replaced the New Zealand army units in the Pacific, which released personnel for service with the 2nd Division in Italy, or to cover shortages in the civilian labour force. New Zealand Air Force squadrons and Navy units continued to contribute to the Allied island hopping campaign, with several RNZAF squadrons supporting Australian ground troops on Bougainville. In 1945 Peter Fraser wanted to contribute to a Commonwealth force against Japan, including an army contribution of at least two brigade groups as "from previous experience small units are given the harder jobs or are not properly supported". But during the Hamilton by election, 1945, National had campaigned on withdrawing New Zealand troops from Italy and restricting New Zealand's role in the Pacific War to food supply, Labour wanted to keep New Zealand troops in the Pacific to "have a say" in the peace. So Fraser met the Opposition leaders Sidney Holland and Adam Hamilton before the Dunedin North by election, 1945, noting the divisions in his own caucus. Holland agreed with Fraser not to refer to the matter (which was agitating the whole country) during the by election campaign, saying it would not be right to divide the House on this. In a (non broadcast) semi secret section on 2 August, the House agreed to participate in a force against Japan "within the capacity of our remaining resources of manpower". National's proposal to reduce the total armed forces to 55,000 was accepted. The Commonwealth Corps, planned to participate in Operation Downfall, the Allied invasion of Japan, would have included New Zealand Army and Air Force units, with Air Force units included in Tiger Force to bomb Japan. In 1945, some troops who had recently returned from Europe with the 2nd Division were drafted to form a contribution (known as J Force) toward the British Commonwealth Occupation Force (BCOF) in southern Japan. No. 14 Squadron RNZAF, equipped with Corsair fighters, and RNZN ships also joined BCOF.

Теңіз әрекеттері

1939 жылы соғыс басталғанда Жаңа Зеландия Корольдік теңіз флотының Жаңа Зеландия дивизиясына үлес қосуын жалғастырды. Көптеген Жаңа Зеландиялықтар басқа Ұлт Достастығының теңізшілерімен бірге Корольдік теңіз флотының кемелерінде қызмет етті және соғыс бойы осылай қызмет ете берді. Олар 1939 жылғы 13 желтоқсанда Плейт өзені шайқасына кішкентай британдық күштің құрамында, неміс шағын ұрыс кемесі KMS Admiral Graf Spee-ге қарсы қатысты. Нәтижесінде неміс кемесі бейтарап Уругвайға шегініп, бірнеше күннен кейін суға батырылды. Тағы бір крейсер 1941 жылғы 27 ақпанда Мальдив аралдарының жанында итальяндық қосымша крейсері "Рамб I" кемесін жойды. Корольдік теңіз флотының Жаңа Зеландия дивизиясы 1941 жылғы 1 қазанда король Георг VI оған осы атауды берген кезде Жаңа Зеландия Корольдік теңіз флотына айналды.

Жапонияға қарсы теңіз соғысы

1939 жылдың 13 желтоқсанында Жаңа Зеландия әскери-теңіз күштерін Германияға қарсы жөнелтті. Жапонияға қарсы әрекетке кіріскен алғашқы кеме – мина тазартқыш, Фиджиге бет алып, 1941 жылғы Рождество күні жетті. 1942 жылдың қаңтарында HMNZS Rata және Muritai кемелері, содан кейін корветтер және корветтер келіп, мина тазалау флотилиясын құрды. Achilles, Leander және бастапқыда 1942 жылдың басында Тынық мұхитында әскер конвойларын сүйемелдеді. 1942 жылдың қаңтарында Monowai Фиджи маңындағы жапондық су асты кемесімен ұрысты, бірақ нәтижесіз аяқталды. 1943 жылдың 4 қаңтарында жапондық бомбалаушы Гуадалканал жағалауындағы Achilles кемесінің артқы бөлігін қиратты. 1943 жылдың қаңтарында моральдық көтеріңкілік тудырған оқиға болды: Kiwi және Moa кемелері әлдеқайда үлкен жапондық I 1 су асты кемесімен дуэль өткізді. I 1-дің корпусын тесіп өте алмаған Kiwi, оны үш рет шапты, суға бату қабілетін жойды. Moa I 1 кемесін рифке тіреп, ол жақта қирады. 1943 жылдың сәуірінде әуе шабуылы кезінде Moa кемесі Соломон аралдарындағы Тулаги портында батып кетті. Tui 2200 тонналық I 17 жапондық су асты кемесін батыруға қатысып, Kiwi кемесімен бірге Жаңа Гвинеяға қайта жөнелді, ал корвет Эллис аралдарына бағытталды. Leander 1943 жылдың 11-12 шілдесіндегі Коломангара шайқасында жапондық Jintsu крейсерін батыруға көмектесті. Шайқас кезінде жапондық торпедадан зақымданған Leander жөндеуге Оклендке қайтып келді. 80 және 81 моторлы флотилияларға қарасты Жаңа Зеландияда салынған Fairmile катерлерінің он екі кемесі 1944 жылдың басында жөнелтілді. Крейсер 1944 жылдың шілдесінде Суматрадағы Сабангты бомбалады, ал қайта жөнделген Achilles Британдық Тынық мұхиты флотына қосылды, кейіннен корветпен күшейтілді. Флот Achilles кемесін зақымдалған Ulster эсминцін Филиппиндегі (сол кезде ол орналасқан) Жаңа Зеландияның Maunganui госпитальдық кемесіне сүйреу үшін бөлді. Gambia және Achilles 1945 жылдың мамырында Сакисима тобындағы жапондық бекіністерін бомбалады. Оларды британдық авиатасымалдағыштарынан ұшқан 100 жаңа зеландиялық әскери қызметкер қолдады. Achilles 10 тамызда Манус аралына кетіп қалды. Gambia Токио маңында VJ күнінде болды және "Оқ атуды тоқтату" сигналын көтеріп ұшып бара жатқанда жапондық ұшақтан шабуылға ұшырады – айналадағы кемелердің көмегімен Gambia ұшақты атып түсірді, бірақ сынықтардан зардап шекті. Gambia Токио шығанағындағы (2 қыркүйек 1945) капитуляциялау рәсімінде Жаңа Зеландияны өкілдік етті және оккупациялық күштердің бір бөлігі ретінде қалды. Әуе вице-маршалы Isitt Жаңа Зеландия атынан капитуляциялау құжатына қол қойды. Соғыс аяқталған кезде RNZN-де 60 кеме болды, олардың көпшілігі шағын кемелер еді.

On 13 December 1939, New Zealand deployed its naval forces against Germany. The first vessel into action against Japan, the minesweeper , steamed forward to Fiji, arriving on Christmas Day, 1941. HMNZS Rata and Muritai arrived in January 1942, followed by the corvettes , and , to form a minesweeping flotilla. The Achilles, Leander, and initially served as troop convoy escorts in the Pacific in early 1942. In January 1942, Monowai inconclusively engaged a Japanese submarine off Fiji. On 4 January 1943, a Japanese bomber destroyed the aft gun house of Achilles off Guadalcanal. In January 1943, a morale boosting episode occurred: the duel Kiwi and Moa fought with the much larger Japanese submarine I 1. Unable to pierce the I 1, the Kiwi rammed her three times, destroying her ability to dive. Moa then hounded I 1 onto a reef, where she broke up. In April 1943, an aerial attack sunk the Moa in Tulagi Harbour in the Solomons. The Tui participated in the sinking of the 2,200 ton Japanese submarine I 17 before joining the Kiwi in redeploying to New Guinea, while the corvette went to the Ellice Islands. The Leander helped sink the Japanese cruiser Jintsu in the Battle of Kolombangara on the night of 11–12 July 1943. Holed by a Japanese torpedo during the engagement, the Leander withdrew to Auckland for repairs. Twelve New Zealand built Fairmile launches of the 80th and 81st Motor Launch Flotillas went forward in early 1944. The cruiser bombarded Sabang (in Sumatra) in July 1944, and with the recommissioned Achilles joined the British Pacific Fleet, later re inforced by the corvette The Fleet detached Achilles to tow the damaged destroyer Ulster to the New Zealand Hospital Ship Maunganui in the Philippines (where the was at that time stationed). Both Gambia and Achilles bombarded Japanese positions in the Sakishima Group in May 1945. They were supported by 100 New Zealanders in the Fleet Air Arm operating from British carriers. The Achilles left the fleet for Manus Island on 10 August. Gambia was off Tokyo on VJ day, and was attacked by a Japanese plane while flying the "Cease hostilities" signal – with assistance from surrounding ships, Gambia shot down the aircraft but was hit by the debris. The Gambia represented New Zealand at the surrender ceremonies in Tokyo Bay (2 September 1945), and stayed as part of the occupation force. Air Vice Marshal Isitt signed the surrender document on behalf of New Zealand. By the end of the war the RNZN had 60 vessels, most of them light craft.

Еуропалық театр

Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, RNZAF-тің негізгі құрамында 30 Vickers Wellington бомбалаушы ұшағы болды, оларды Жаңа Зеландия үкіметі 1939 жылдың тамызында Ұлыбританияға, оларды ұшқысымен бірге ұсынды. Бұл No. 75 эскадрильясының ядросын құрады, ол соғыс кезінде RAF-те қызмет еткен алғашқы Доминион эскадрильясы болды. Көптеген жаңазеландиялықтар да RAF-те қызмет етті. Жаңа Зеландия өз қызметкерлерінің RNZAF эскадрильяларында міндетті түрде қызмет етуін қажет етпегендіктен, олардың қызметке қабылдануы басқа Доминиондарға қарағанда жылдамдатылды. Ұлыбритания шайқасы басталғанға дейін шамамен 100 RNZAF ұшқышы Еуропаға жіберілді, ал олардың бірнешеуі оның маңызды кезеңдерінде көзге түсті. RNZAF-тің басты міндеті Жаңа Зеландияның соғыс ошағынан алыс орналасқандығын пайдаланып, Канада, Австралия және Оңтүстік Африка сияқты бұрынғы британдық колониялармен бірлесе, Империялық әуе оқу бағдарламасы аясында ұшқыштарды даярлаудан тұрды. Көптеген жаңазеландиялықтар өздерінің біліктілігін арттыру үшін Канадаға оқуға барып оралды. Жергілікті кәсіпорындар De Havilland Tiger Moth, Airspeed Oxford және North American Harvard оқу ұшақтарын көптеп өндірді немесе құрастырды, ал RNZAF сонымен қатар Hawker Hinds және Vickers Vincents сияқты ескі ұшақтарды, сондай-ақ Avro Ansons және Supermarine Walruses сияқты арнайы жаттығуларға арналған басқа да түрлерін сатып алды. Неміс теңіздік шабуылдаушылары белсенділікке шыққан кезде ғана әскери шенеуніктер Жаңа Зеландияда оқушыларға қосымша жауынгерлік күштің қажеттілігін түсінді.

Жаңа Зеландияның Корольдік әуе күштері эскадрильялары

Оқығаннан кейін, RNZAF ұшақ экипаждарының көпшілігі RAF немесе Fleet Air Arm-ның қарапайым бөлімшелерінде қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыстағыдай, олар барлық майдандарында қызмет етті. Кем дегенде 78-і эйс атанды. Жаңа Зеландияның RNZAF және RAF құрамында 2-ші дүниежүзілік соғыстың алғашқы эйсі, ұшу офицері Кобер Каин, Алан Дир, оның «Тоғыз өмірі» соғыстан кейінгі алғашқы жауынгерлік оқиғалардың бірі болды, сондай-ақ 1-ші дүниежүзілік соғыстың эйсі, 11-ші топқа басшылық еткен және Лондон шайқасында Лондонды қорғауға, Мальтаның әуе қорғанысына, ал соғыстың соңғы кезеңдерінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы RAF-қа жауапты болған әуе маршалы сэр Кит Парк болды. Кездейсоқ немесе мақсатты түрде RAF бірнеше бөлімшелері негізінен RNZAF ұшқыштарымен толықтырылды (мысалы, Сингапурдағы 243-ші эскадрилья, Ұлыбританиядағы 258-ші эскадрилья RAF және FAA-ның бірнеше Wildcat және Hellcat бөлімшелері – бұл кейбір мәтіндерде осы ұшақ түрлерін RNZAF қолданды деген мәлімдемелерге әкелді). Корольдік әуе күштері белгілі бір елдердің ұшқыштары үшін арнайы эскадрильялар бөліп шығарды. Біріншісі – 75-ші эскадрилья, 1939 жылдың тамыз айында Жаңа Зеландиядан қарызға алынған «Веллингтон» және ұшқыштардан құралды, кейін «Short Stirling», «Avro Lancaster» және «Avro Lincoln» ұшақтарында ұшты. RAF құрамындағы Жаңа Зеландияның басқа эскадрильяларына 485-ші (соғыс бойы «Supermarine Spitfire» ұшақтарында ұшқан), 486-шы («Hawker Hurricane», «Hawker Typhoon» және «Hawker Tempest»), 487-ші («Lockheed Ventura» және «De Havilland Mosquito»), 488-ші («Brewster Buffalo», «Hurricane», «Bristol Beaufighter» және «De Havilland Mosquito»), 489-шы («Bristol Blenheim», «Bristol Beaufort», «Handley Page Hampden», «Beaufighter» және «Mosquito») және 490-шы («Consolidated Catalina» және «Short Sunderland») кірді.

Тынық мұхиттағы RNZAF

Неміс рейдерлерінің болуы Жаңа Зеландиядағы әуе шайқасы бөлімшелерінің құрылуына әкелді. Бастапқыда Вильдебист сияқты қайта жарақтандырылған түрлерді пайдаланып, DH86 сияқты алынған әуе кемелерін бомба тасымалдауға асықтырып бейімдеді. RNZAF 1941 жылдың басында Lockheed Hudson ұшақтарын осы рөлді атқаруға ие болды. 5-эскадрилья Vickers Vincents және Short Singapore ұшақтарымен Фиджиге сол колонияны қорғау үшін жіберілді. 1941 жылдың желтоқсан айында Жапония шабуыл жасап, Жаңа Зеландияның солтүстігіндегі көптеген аймақтарды басып алды. Жаңа Зеландия өз қорғанысын күшейтуге мәжбүр болды, сонымен қатар "ана еліне" көмектесуге тырысты. Жаңа Зеландиядағы North American Harvard, Hawker Hind және тіпті de Havilland Tiger Moth сияқты оқу ұшақтары камуфляждалып, қаруландырылды. Hudson ұшақтары алға жылжыды, ал Фиджидегі 5-эскадрилья ескірген жабдықтарына қарамастан жапондықтарға қарсы операцияларды бастады. Жапон императорлық теңіз күштері 1942 жылы Веллингтон және Окленд қалаларының үстінен су асты кемелерінен ұшырылған жапондық жүзуші ұшақтарды өткізіп, Жаңа Зеландияның осалдығын көрсетті. Наурыз айында I-25 су асты кемесінен шыққан Glen ұшағы 8 наурызда Веллингтон, 13 наурызда Окленд, содан кейін 17 наурызда Фиджидегі Сува қалаларының үстінен ұшып өтті. Су асты кемесі толған айдың түнінде Кук бұғазында жүзіп бара жатқан Веллингтон-Нельсон паромдық кемесінен байқалмады. Мамыр айында I-21 су асты кемесінен шыққан ұшақ 19 мамырда Сува, 24 мамырда Окленд қалаларының үстінен ұшып өтті. Қалың тұманға тап болған ұшқыш (Мацумора) әуежай қызметкерлерінің көмегін алды, олар қиын жағдайда ұшақтың қиындыққа тап болғанын естіп, ұшу-қону жолағының жарықтарын жағып, ұшқышқа бағытын табуға көмектесті. 1942 жылдың наурыз немесе мамыр айларында жасалған бір ұшу кезінде Tiger Moth ұшағы тиімсіз түрде қууға тырысты. Жеңіске қабілетті ұшақтардың аз болуына және Ұлыбританияның көмектесе алмауына байланысты Жаңа Зеландия британдық-американдық ленд-лиз келісімінен пайда тапты. Бірте-бірте Америка Жаңа Зеландияны Тынық мұхитында пайдалану үшін ұшақтармен жабдықтады. Ленд-лиз келісімі бойынша алғашқы ұшақтардың көпшілігі ескірген модельдер болды, мысалы Brewster Buffalo, олар білікті және жақсы жабдықталған жапондық ұшқыштармен бәсекелесе алмады, бірақ Brewster ұшағы Тынық мұхитындағы Жаңа Зеландия мен Ұлтастың ең үздік ассы Джеффри Фискеннің табысқа жетуіне көмектесті. 1943 жылдың ортасынан бастап Гуадалканалда No 15 және No 14 эскадрильяларынан бастап бірнеше Kittyhawk бөлімдері айқын жетістіктерге жетті. Бірнеше RNZAF ұшқыштары жапондықтарға қарсы асастарға айналды, соның ішінде Джефф Фискен, Тынық мұхиты соғысындағы Ұлтастың жетекші ассы. Басқа эскадрильялар ескірген, бірақ тиімді Douglas Dauntless және кейіннен үлкен, заманауи Grumman Avenger торпедалық бомбалаушыларын ұшырды. RNZAF теңіздік барлау жұмысының маңызды бөлігін де өз міндетіне алды, Catalina (кейінірек Sunderland) ұшу қайықтарымен және Hudson бомбалаушыларымен. Одақтастар қорғаныстан бас тартып шабуылға көшкен кезде RNZAF рөлі өзгерді. Тынық мұхитындағы одақтас елдердің арасында көрнекті болған американдықтар жапондық бекіністерін айналып өтуді жоспарлады, бірақ оның орнына Жапонияға шабуыл жасау үшін жабдықтау тізбегін қамтамасыз ету үшін бірнеше аралдық базаларды басып алуды жоспарлады (аралдан аралға секіру). Одақтастардың ілгерілеуі Оңтүстік Тынық мұхитынан басталды. RNZAF жапондық бекіністерін айналып өту арқылы алға жылжу сызығын қамтамасыз етуге міндеттелген күштердің бір бөлігі болды. Соғыс барысында ескі типті ұшақтардың орнына қуаттырақ заманауи ұшақтар келді. Kittyhawk ұшақтары Corsair ұшақтарына, ал Hudson ұшақтары Ventura ұшақтарына жол берді. Тынық мұхитындағы ең жоғары деңгейінде RNZAF-те 13 эскадрилья Corsair истребительдері, алты Ventura, екі-екі Catalina, Avengers және C-47 Dakota, Dauntless секіруші бомбалаушыларын пайдаланатын, аралас көлік және байланыс эскадрильялары, Short Sunderland ұшақтары және 1000-ға жуық оқу ұшақтары болды. 1945 жылға қарай RNZAF-те 41 000-нан астам қызметкер болды, оның ішінде Еуропа мен Африкада RAF-те қызмет еткен 10 000-нан астам ұшқыштар тобы болды.

The presence of German raiders led to the formation of New Zealand based air combat units – initially using re armed types like the Vildebeest, and hurriedly converting impressed airliners such as the DH86 to carry bombs. RNZAF obtained Lockheed Hudsons early in 1941 to take over this role. 5 Squadron with Vickers Vincents and Short Singapores was sent to Fiji to protect that colony. In December 1941, Japan attacked and rapidly conquered much of the area to the north of New Zealand. New Zealand had perforce to look to her own defence as well as help the "mother country". Trainers in New Zealand such as the North American Harvard, Hawker Hind and even the de Havilland Tiger Moth were camouflaged and armed. Hudsons moved forward, while 5 Squadron in Fiji, commenced operations against the Japanese despite its obsolete equipment. The Imperial Japanese Navy demonstrated the vulnerability of New Zealand when submarine launched Japanese float planes overflew Wellington and Auckland in 1942. In March a Glen floatplane from I 25 overflew Wellington on 8 March and Auckland on 13 March, then Suva, Fiji on 17 March. The submarine was not seen by the Wellington Nelson ferry when navigating Cook Strait on the surface on a full moon night. In May a floatplane from I 21 overflew Suva on 19 May and then Auckland on 24 May. Lost in heavy fog the pilot (Matsumora) was helped by airport staff who heard a plane apparently in trouble and turned on the runway lights so allowing the pilot to find his bearings. During one March or May 1942 overflight a Tiger Moth apparently gave chase ineffectually. As few combat capable aircraft were available at home, and Britain was unable to help, New Zealand benefited from the British United States lend lease agreement. Gradually, America supplied New Zealand with aircraft for use in the Pacific Theatre. The early lend lease aircraft were obsolescent models like the Brewster Buffalo which were no match for the skilled and well equipped Japanese pilots, although the Brewster was successfully used by Geoffrey Fisken the top New Zealand and Commonwealth ace in the Pacific. From mid 1943 at Guadalcanal, starting with No 15 and No 14 squadrons, several Kittyhawks units fought with distinction. Several RNZAF pilots became aces against the Japanese, including Geoff Fisken, the Commonwealth's leading ace in the Pacific war. Other squadrons flew the elderly but effective Douglas Dauntless and later the big, modern Grumman Avenger torpedo bomber. The RNZAF took on a major part of the maritime reconnaissance task too, with Catalina (and later Sunderland) flying boats and Hudson bombers. The role of the RNZAF changed as the allies moved off the defensive. The Americans, prominent amongst the Allied nations in the Pacific, planned to bypass major Japanese strongholds, but instead to capture a handful of island bases to provide a supply chain for an eventual attack on Japan itself (see island hopping). The Allied advance started from the South Pacific. The RNZAF became part of the force tasked with securing the line of advance by incapacitating the bypassed Japanese strongholds. As the war progressed, more powerful modern aircraft replaced the older types; Kittyhawks gave way to Corsairs and Hudsons to Venturas. At its peak in the Pacific, the RNZAF had 13 squadrons of Corsair fighters, six of Venturas, two each of Catalinas, Avengers and C 47 Dakotas, one using Dauntless dive bombers, mixed transport and communications squadrons, a flight of Short Sunderlands and nearly 1,000 training machines. By 1945, the RNZAF had over 41,000 personnel, including just over 10,000 aircrew who served with the RAF in Europe and Africa.

Ақпараттық қызмет

Жаңа Зеландияның Веллингтонда "Бірлескен барлау орталығы" болды. 1942 жылы орталықтан Коломбодағы Шығыс флотының Бас қолбасшысына және Коломбодан тыс Андерсондағы RN сигналды барлау қызметіне жіберілген құжаттар Австралияның "Нанкин" кемесінде қолға түсті. Кеме Үнді мұхитында неміс "Тор" рейдерімен тоқтатылды. 1930 жылдары Корольдік теңіз күштерінің Жаңа Зеландия бөлімшесі Аваруа жазығындағы Аваруа радиостанциясынан, Окленд маңындағы Мусик Пойнттан, алыс солтүстіктегі Вайпапакуриден және Фиджидегі Сувадан радиосигналдардың бағытын анықтау (D/F) станцияларының тізбегін құрды. Радио тыңдау станциялары Аваруада, Сувада, Веллингтон маңындағы Хандалаладағы Найрнвиллде және 1943 жылдан бастап Вайоруда орналасты. Ақпарат Уэллингтондағы Теңіз күштері кеңсесі арқылы Қиыр Шығыс Біріккен бюросына жіберілді. Жаңа Зеландияның радио тыңдау және D/F станциялары желісі өзінің негізгі жауапкершілігі SWPA аймағынан тыс болғанына қарамастан, Брисбендегі Орталық бюроға материалдарын жіберді. 1943 жылы желіге әйелдердің Корольдік Жаңа Зеландия теңіз күштері ("Wrens") мүшелері жұмыс істейтін Радио саусақ іздерін анықтау (RFP) ұйымы қосылды. Бұл ұйым жапондық суасты қайықтарын анықтау үшін өте құнды болды, ал RFP HMNZS "Kiwi" және HMNZS "Moa" мина тазалаушыларын ескертті. Олар 1943 жылдың 29 қаңтарында Гуадалканалға жабдықтар жеткізіп жүрген I 1 жапондық суасты қайығына шабуыл жасап, соқтығыстырды. 1943 жылы Жаңа Зеландияның (теңіз) операциясын лейтенант Филпот, профессор Кемпбелл (Веллингтонның Виктория университетінің математика профессоры), жартылай штаттан жұмыс істейтін жапон тілінен аудармашы және екі әйел көмекшісі басқарды. Олардың екеуі де орташа деңгейден жоғары қабілетке ие болды, ал біреуі жапон тілін жақсы білді. Кішкентай көлеміне және Мельбурндағы FRUMEL-дің (Рүди Фабиан Корольдік теңіз күштерімен немесе АҚШ армиясының Орталық бюросымен ынтымақтасуға құлшынбаған жерде) көмегінің немесе бағытының болмауына қарамастан, бұл орталық өте өнімді болды.

Зерттеу

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жаңа Зеландияда бірнеше әскери зерттеу жобалары жүргізілді, оның ішінде 1944–45 жылдары АҚШ және Жаңа Зеландия бірлесіп жүргізген, цунами бомбасын жасау мақсатындағы Project Seal жобасы ерекше атақты болды.