Кіріспе
Канадалық әуе офицері, авиация маршалы Роберт Лекки (16 сәуір 1890 – 31 наурыз 1975) – Корольдік әуе күштерінде, кейіннен Корольдік Канада әуе күштерінде әуе офицері болды. 1944 жылдан 1947 жылға дейін Корольдік Канада әуе күштерінің Бас штабының бастығы қызметін атқарды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әскери-теңіз әуе қызметінде қызмет етті, онда екі дирижабльді атып түсіргені үшін "Канададан келген Цеппелин бұзушыларының" бірі ретінде танылды. Соғыс аралық кезеңде ол Корольдік әуе күштерінің эскадрильясы мен станциясының командирі болды, соңында 1935 жылы RAF-тің оқу директоры болды және 1938 жылдан Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін RAF Жерорта теңізінің әуе офицері болды. 1940 жылы ол Канадаға оралды, онда ол Британ Достастығы Әуе оқу жоспарына жауапты болды және 1942 жылы Корольдік Канада әуе күштеріне ауысты.
Air Marshal Robert Leckie, (16 April 1890 – 31 March 1975) was an air officer in the Royal Air Force and later in the Royal Canadian Air Force, and served as Chief of the Air Staff of the Royal Canadian Air Force from 1944 to 1947. He initially served in the Royal Naval Air Service during the First World War, where he became known as one of "the Zeppelin killers from Canada", after shooting down two airships. During the inter war period he served as a Royal Air Force squadron and station commander, eventually becoming the RAF's Director of Training in 1935, and was Air Officer Commanding RAF Mediterranean from 1938 until after the beginning of the Second World War. In 1940 he returned to Canada where he was primarily responsible for the British Commonwealth Air Training Plan, transferring to the Royal Canadian Air Force in 1942.
Ерте өмірі және өмірбаяны
Лекки Шотландияның Глазго қаласында дүниеге келген. Оның әкесі мен атасы ұсталар болған. 1909 жылы оның отбасы Канадаға көшіп барды, онда ол өзінің ағасы Джон Леккиде жұмыс істеді. Алайда, ол үш сағаттық оқуды ғана аяқтады. Корольдік Канада Әскери-теңіз күштерінің Бас штабының бастығы сэр Чарльз Кингсмиллдің ұсынысымен Корольдік Әскери-теңіз күштері сыныптың жартысын қабылдауға келісті және тамыз айында Солтүстік теңіз үстінде қарауылдық айналыстар үшін RNAS Great Yarmouth-қа жіберілді. 22 маусымда Леккиге L 22 дирижаблін түсіргені үшін "Ерекше қызмет көрсеруі үшін салған ордені" (Distinguished Service Cross) берілді, ал Галпин "Ерекше қызмет көрсеруі үшін орденімен" (Distinguished Service Order) марапатталды. 30 маусымда Лекки ұшқыш лейтенанты болып тағайындалды. 1917 жылдың 5 қыркүйегінде сағат 10.35-те Лекки тағы бір есте қаларлық айналысқа қатысты, ол 8666 нөмірімен Great Yarmouth-тан, эскадрилья командирі Винсент Николлдың басшылығымен Curtiss H 12 ұшағымен ұшты. Олармен бірге де Гавиленд DH.4 бипланы болды және олар тағы да Тершеллингке қарай бет алды. Алайда, олар өздерінің бағытына жартылай ғана жеткенде, күтпеген жерден L 44 және L 46 дирижабльдерімен, сондай-ақ қолдау көрсететін кемелермен кездесті. Британдық ұшақтар жаудың атысына түсті, бірақ L 44-ке шабуыл жасады. Николл дирижабльге өз қаруынан бірнеше рет тигенін байқады, бірақ ол отқа тұтанбады. Содан кейін Лекки L 46 дирижабліне шабуыл жасауға бұрылды, бірақ ол жылдам бұрылып, қашықтықтан шығып кетті, L 44 де ол кері бұрылған кезде қол жетімсіз болды. Екі британдық ұшақ та зақымданды, ал DH.4 ұшағының қозғалтқышы көп ұзамай істен шықты. Curtiss ұшағының бір қозғалтқышы мен бір қанаты да қатты зақымдалды. DH.4 теңізге құлап түсті, Николл Леккиге екі экипаж мүшесін құтқару үшін ұшақты жерге түсіруді бұйырды. Алайда, енді кемеде алты адам болғандықтан, зақымдалған және күшті толқындарда Лекки қайта ұша алмады. Англия жағалауынан 75 миль қашықтықта ұшақ үйге қарай қозғала бастады. Радиосы суға толып, төрт құлы болды. Николл құстарға өздерінің орналасқан жері мен бағытын жазып, аралықта жіберіп отырды. Төрт сағаттан кейін ұшақтағы жанармай бітіп, айналасына қарай иеленді, сондықтан олар оны тұрақтандыру үшін бос жанармай бөшкелерінен теңіз якорын жасады. Сол түні зақымдалған қанаттың ұшы сынды, әр адам екі сағаттан бір рет қарсы қанатқа теңдестіріліп, сынық қанатқа су толып, ұшақты суға батырмау үшін сыртта тұруға мәжбүр болды. Теңізде үш күн болғаннан кейін алты адам қатты қиналды. Олардың тамағы болмады, тек сумен салқындатылған қозғалтқыштардың радиаторларын құрғатудан алынған екі галлон сулары болды. Ақыры, 8 қыркүйекте таңертең іздеу жұмыстары тоқтатыла тұрғанда, жағалау күзетшілерінің Уолкоттағы станциясы біреуін құлының өліп қалғанын тапты, одан кейін түстен кейін оларды торпедалық канонерлік қайық Pigeon No. N. U. R. P./17/F.16331 құтқарып алды. Ұшақ сақталды және бастапқыда RNAS Yarmouth-тағы офицерлер асханасында сақталды, бірақ қазір RAF Museum Hendon-да көрсетілуде. Көрмеге қойылған мыс тақташада "Өте батыл адам" деген жазу бар. 1917 жылдың 31 желтоқсанында Лекки ұшқыштар командирі болып тағайындалды. Бірақ ол оны шын мәнінде батырмағанын кейін ғана білді. 1918 жылдың 4 маусымында Лекки төрт Феликсстоу F.2A ұшу қайығы мен Curtiss H.12-ден тұратын шабуылдық айналысты Голландия жағалауындағы Haaks Light Vessel-ге қарай бастап кетті. Олар F.2A-ның бірін, N.4533 нөмірін, отын құю құбыры сынғандықтан жерге түсіруге мәжбүр болғанға дейін жау ұшағын көрмеді. Бес жау су ұшағы пайда болды, бірақ олар қираған F.2A-ға шабуыл жасауға көбірек қызығушылық танытты. Қалған ұшақтар N.4533-ті айналып, Голландия жағалауына қарай ұшып кетті (экипаж интернатталудан бұрын ұшақтарын өртеп жіберді), онда ондаған неміс су ұшақтары пайда болды. Лекки кішкентай күшін шабуылға алып келді, содан кейін 40 минутқа созылған ауа шайқасы болды. Қосымша механикалық қиындықтарға қарамастан, басқа екі F2A-да отын құбырларымен проблемалар туындады және іс-қимылдың ортасында уақытша жөндеулер жүргізілді. Екі неміс ұшағы атып түсірілді, ал төрт адам қатты зақымдалды. Леккидің күштері Ұлы Ярмутқа оралды, ал өзінің баяндамасында ол "Бұл операциялар толығымен жетістікке жету үшін ақаулы бензин құбырлары арқылы тоналды. Біздің ең үлкен жауымыз жау емес екені анық" деді. Басшы дирижабльді, L 70 капитаны Йоханн фон Лоссницер басқарды, бірақ сонымен қатар Фрегатенкапитан Петер Штрассер, Фюрер дер Люфтшхифф ("Дирижабльдер басшысы"), Императорлық неміс әскери-теңіз күштерінің дирижабль күшінің командирі де бортында болды. Алайда, әуе кемелерінің эскадрильясын теңізде жүргенде Ленман Тейл фонарлық кемесі байқады, ол олардың бағыты мен орнын Адмиралтействоға хабарлаған. Бұл хабарға жауап ретінде майор Эгберт Кадбери қол жетімді жалғыз ұшақтың, DH.4-тің пилоттық креслосына секірді, ал Лекки бақылаушы/пулеметшінің орнында отырды. Бірнеше күннен кейін, 11 тамызда 1918 жылы Лекки Солтүстік теңіз үстіндегі тағы бір операцияға қатысты. Дирижабльдер көбінесе британдық әскери кемелерін көлеңкелеп, антиұшақтық қарулар мен ұшу қайықтары жеткізілмейтін биіктікте, сондай-ақ құрлықтағы ұшақтардың қабылдауынан тыс жұмыс істеді, сондықтан Harwich Light Cruiser Force Sopwith Camel ұшағын, декке орнатылған және HMS Redoubt эсминецімен сүйретілген ұшақпен шықты. Леккидің барлау рейсі жақындап келе жатқан дирижабль туралы хабарлағанда, Redoubt желге қарсы толық жылдамдықпен жүріп, Camel пилоты лейтенант Калли бес метрлік қашықтықта ұшуға мүмкіндік берді. Калли 18 800 футқа көтеріліп, күннен шығып, L 53 дирижабліне шабуыл жасап, екі Льюис пулеметімен дирижабльді өртке тоғыстырды. 20 тамызда 1918 жылы Лекки жаңа құрылған No. 228 эскадрильясының командирі болып тағайындалды, ол Great Yarmouth-тан Curtiss H 12 және Felixstowe F.2A ұшақтарымен ұшты. Сонымен қатар, ол уақытша полковник шенімен Канадалық әуе күштеріне жіберілді, 1-ші қанатқа, Канадалық әуе күштеріне басшылық ету үшін. Бұл бөлімге No. 81 эскадрильясы (No. 1 Канадалық), S. E.5 және Sopwith Dolphin истребительдерімен, және No. 123 эскадрильясы (No. 2 Канадалық), Airco DH.9A бомбалаушыларымен жабдықталған, және RAF Shoreham, Sussex базасында орналасқан. Ол 31-і күні Канаданың теңіз әскерлерінің 1-ші Орталық Онтарио полкіндегі өкілеттігінен бас тартты. 1919 жылдың 15 желтоқсанында ол Канадалық әуе кеңесімен жұмыс істеу үшін жіберілді, ұшу операцияларының бастығы болып қызмет етті. Осы рөлінде ол Канаданың азаматтық авиациясын дамытуда орталық рөл атқарды, алғашқы Канада бойынша ұшуды ұйымдастырып, қатысты. Лекки және майор Бейзил Хоббс 7 мен 10 қазан аралығында Галифакс пен Виннипег арасында ұшты, содан кейін басқа пилоттар мен ұшақтар оны қабылдап, 17-сі күні Ванкуверге жетті. Леккидің жіберілген мерзімі 1922 жылдың 27 мамырында аяқталды, ол 8 маусымда RAF Halton-дағы No. 1 Техникалық оқу мектебіне оралу үшін Ұлыбританияға қайтты. 25 қыркүйекте ол RAF Depot (Ішкі аймаққа) қосымша офицер ретінде, Корольдік Әскери-теңіз күштерінің штаб колледжіне қатысу үшін жіберілді. 1923 жылдың 5 шілдесінде ол RAF жағалаулық аймағының штаб-пәтеріне жіберілді. 1926 жылдың 1 қаңтарында Лекки қанат командирі болып тағайындалды, ал 16 наурызда Жерорта теңізі штаб-пәтеріне жіберілді, онда 30 наурызда ол аға әскери-әуе офицері болып қызмет ету үшін әуе кемесіне қосылды. 1927 жылдың 11 мамырында ол RAF Uxbridge-тегі депоға оралды, ал 26 тамызда Жағалаулық аймақ штаб-пәтеріне жіберілді, ол тапсырыс күтіп отырғанда. Айналымнан өткеннен кейін Courageous әуе кемесі 1928 жылдың 14 ақпанында Девонпортта тапсырылды, ал 21 ақпанда Лекки аға әскери-әуе офицері ретінде оған қосылды. Лекки 1929 жылдың 5 қыркүйегінде құрлыққа оралды, ол RAF Bircham Newton, Норфолк командирі болып тағайындалды. 1931 жылдың 11 сәуірінде ол No. 210 эскадрильясының командирі болды, бастапқыда Феликсстоуде, содан кейін RAF Pembroke Dock-те, Supermarine Southampton Mk. II ұшақтарымен. 1933 жылдың 1 қаңтарында Лекки...
Соғыстан кейінгі мансап
Лекки 1947 жылғы 1 қыркүйекте Канада Корольдік әуе күштерінен зейнеткерлікке шықты, бірақ ол авиацияға деген қызығушылығын сақтап, Ұшқыш-кадеттер лигасының арнайы кеңесшісі болып жұмыс істеді. Әуе маршалы Лекки 1975 жылғы 31 наурызда 84 жасында қайтыс болды, ол соғыс жылдарының Әуе штабының басшысының соңғы тірі қалғаны еді. Одан әйелі Бернис және екі ұлы қалды. Лекки 1988 жылы Канаданың Ұшқыштар даңқы залына енгізілді.