Кіріспе

Алжирлік саясаткер, Ислам құтқару майданының негізін қалаушы (1931–2019)

Аббасси Мадани (عباسي مدني; 28 ақпан 1931 – 24 сәуір 2019) – Ислам құтқару майданының президенті болған алжирлік саясаткер. Ол басшысы ретінде, әлеуметтік жағдайы нашар алжир жастарының көп бөлігінің үніне айналды.

Мансап

Мадани Дияр Бен Айссада, Сиди Окбада, қазіргі Бискра провинциясында дүниеге келген. Жастық шағында ол Ұлттық азаттық фронтына (FLN) қосылып, 1954 жылдың 1 қарашасында Алжир радио орнына бомба орнату арқылы Алжирдің тәуелсіздік соғысының бірінші күніне қатысты, бірақ 1954 жылдың 17 қарашасында француздықтар оны тұтқындады және 1962 жылы тәуелсіздікке дейін түрмеде қалды. 1975-1978 жылдары Лондонда білім беру психологиясы бойынша докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін, ол Алжир университетінде білім беру ғылымдарының профессоры болды. Мадани 1954 жылдың қараша айындағы ислами сипатын Триполи және Алжир харталары, сондай-ақ Хуари Бумедиен мен Шадли Бенджедид қолдаған басқа харталар сатқындық еткенін айтты. Қарулы күштердің шабуылы наразылықты тоқтатты. Осы оқиғадан кейін доктор Аббасси тұтқындалды және мемлекеттік қауіпсіздікке қатер төндіргені үшін 12 жылға бас бостандығынан айырылды. БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі комитеті 2007 жылы Нью-Йоркте өткен 89-шы сессиясында Блида әскери сотының тұтқындауын тергеді. Комитет доктор Аббассиге әскери сот тарапынан тағайындалған сот және үкім Келісімнің 14-бабын бұзу болып табылады деген қорытындыға келді.

Зейнеткерлік

Саяси тұрғыдан ол FIS-тің орталық қанатын ұсынушы деп кеңінен есептелді, бұл Әли Белхадждың радикалды көзқарастарынан өзгеше болды. Оның ұстанымдарына еркін нарық, исламдық білім беруді ерте бастау, білім беру және мемлекеттік басқаруды арабтандыру, жыныстарды бөліп ұстау және шариғат негізіндегі заң жүйесі кірді. Ол демократияны қолдады, бірақ оның шариғат заңдарынан жоғары тұра алмайтынын айтты. 2011 жылдың қаңтар айында Agence France Presse Алжирдегі жалғасып жатқан наразылықтармен байланысты Маданидің Катарға қашқандығын хабарлады. Мадани 2019 жылдың 24 сәуірінде дүние салды.