Кіріспе

Лактотроптық жасуша (пролактин жасушасы, эпсилон ацидофилі, лактотроп, лактотроф, мамматроф, маммотроф) – алдыңғы гипофизде орналасқан және дофамин (тежегіш), тиротропин босататын гормон және эстроген (әсіресе жүктілік кезінде) сияқты гормондық сигналдарға жауап ретінде пролактин (пептид гормоны) өндіретін жасуша. Пролактин денедегі гомеостазды, сүт бездерінің дамуын және лактацияны қамтамасыз ететін әрекеттерге жауапты. Жүкті емес, бала емізбейтін, жыныстық жағынан жетілген әйелдерде дофаминнің тежегіш әсері TRH-ның стимуляциялық әсерін басып озады. Адамның жынысына байланысты, лактотроптық жасушалар алдыңғы гипофиз безіндегі барлық жасушалардың 20-50% құрайды. Жүкті емес, бала емізбейтін, жыныстық жағынан жетілген әйелдерде дофаминнің тежегіш әсері TRH-ның стимуляциялық әсерін басып озады.

Шарттар

Пролактин жасушалары гематоксилин және эозин бояуларымен ацидофильді болып көрінеді, ал егер бұл жасушалар неопластикалық трансформацияға ұшыраса, пролактин секрециялайтын гипофиз аденомасы – пролактинома пайда болады. Пролактинома – гипофиз безінің ісігі, көбінесе қатерлі емес. Бұл ауру әйелдерде ерлерге қарағанда жиі кездеседі. Ісік өзі симптомдарға себеп болмаса да, пролактин деңгейінің артуына және эстроген мен тестостерон деңгейінің төмендеуіне әкелуі мүмкін. Екі жыныстың да белгілері остеопороз, сүексіздік немесе жыныстық құштарлықтың төмендеуі болуы мүмкін. Ерлерде пролактинома эректильді дисфункцияны, кеуде безінің үлкейюін, бұлшық еттерінің әлсіреуін немесе денедегі шаштың азаюын тудыруы мүмкін. Әйелдерде бұл сүт безінен шығарылу, етеккір циклінің бұзылуы, жыныстық қатынас кезінде ауыру, безеу немесе денедегі шаштың көбеюіне әкелуі мүмкін.