Кіріспе

Алдыңғы гипофизде проопиомеланокортинді (POMC) өндіретін базафильді жасуша.

Кортикотроптар (немесе кортикотрофтар) – алдыңғы гипофизде проопиомеланокортинді (POMC) өндіретін базафильді жасушалар. Бұл жасушалар кортикотропинді босатушы гормон (CRH) арқылы стимуляцияланады және алдыңғы гипофиз жасушаларының 15–20% құрайды. Кортикотроптық жасушалардан ACTH-ның шығарылуын CRH реттейді, ол гипоталамустың паравентрикулярлық ядросындағы парвоцеллярлық нейросекреторлық жасушалардың денелерінде түзіледі және гипофиздік портал жүйесі арқылы алдыңғы гипофиздегі кортикотроптарға жетеді. Адренокортикотропин гормоны бүйрекүсті қабығын глюкокортикоидтарды бөліп шығаруға стимуляциялайды және стресс жауабында маңызды рөл атқарады.

Функция

Кортикотроптардан бөлінетін АКТГ бүйрекүсті қабығындағы G протеинімен байланысқан рецепторларға байланып, онда глюкокортикоидтардың (негізінен кортизол) өндірісін күшейтеді. АКТГ меланокортин 2 рецепторына байланысып, сигнал трандукциясы арқылы холестерин эстеразасының деңгейін, холестериннің митохондриялық мембрана арқылы тасымалдануын, холестериннің P450SCC-ге байланысын және прегненолон синтезінің жоғарылауын қамтамасыз етеді. Бүйрекүсті қабығынан бөлінетін глюкокортикоидтар CRH және АКТГ өндірісін тежеп, теріс кері байланыс циклын құрайды. Кортикотроптардың тоникалық ингибициялануы үшін глюкокортикоидтардың ГКЖ сыйымдылығынан асып түсетін жоғары концентрациясы қажет. Бұл, медициналық мақсаттарда – мысалы, аутоиммундық ауруларды емдеу немесе трансплантациядан кейін қабылдамау үшін глюкокортикоидтар қабылдап жүрген пациенттерде АКТГ секрециясының тежелуіне сезімталдық тудырады.