Қалқанша без клеткаларының құрылымы және функциясы
Thyroid follicular cell
Қалқанша бездің фолликулярлық жасушалары – T3 және T4 гормондарының өндірісіне жауапты, бездің негізгі жасушалары. Құрылымы, орналасуы, ТТГ рецепторлары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қалқанша бездің фолликулярлық жасушалары (сонымен қатар қалқанша безінің эпителий жасушалары немесе тироциттер деп аталады) – қалқанша безінің басты жасуша түрі болып табылады және тироксин (Т4) және трийодтиронин (Т3) қалқанша безі гормондарын өндіру мен бөліп шығаруға жауапты. Олар дерлік шар тәрізді қалқанша безі фолликуласының сыртқы құрылымын құрайтын куб тәрізді эпителийдің бір қабатын құрайды.
Thyroid follicular cells (also called thyroid epithelial cells or thyrocytes) are the major cell type in the thyroid gland, and are responsible for the production and secretion of the thyroid hormones thyroxine (T4) and triiodothyronine (T3). They form the single layer of cuboidal epithelium that makes up the outer structure of the almost spherical thyroid follicle.
Орналасқан жері
Қалқанша бездің фолликулярлық жасушалары қарапайым кубоидты эпителий құрайды және сұйықтықпен толтырылған коллоид аталған орталық кеңістікті қоршалаған шар тәрізді қалқанша безінің фолликулдарына орналасады. Фолликулярлық жасушалар құрайтын ішкі кеңістік фолликулярлық люмен деп аталады. Фолликулярлық жасушалардың базальтеральды мембранасында қан ағынында жүретін қалқанша безін стимуляциялайтын гормонға (ТТГ) байланысатын тиротропин рецепторлары болады. Кальцитонинді өндіретін парафолликулярлық жасушалар қалқанша безінің фолликул базалық мембранасы бойында, фолликулярлық жасушалар арасында және шар тәрізді фолликулдар арасындағы кеңістіктерде кездеседі. H&E бояуымен парафолликулярлық жасушаларды, олардың ақылдырақ боялған цитоплазмасы арқылы фолликулярлық жасушалардан ажыратуға болады.
Thyroid follicular cells form a simple cuboidal epithelium and are arranged in spherical thyroid follicles surrounding a fluid filled space known as the colloid. The interior space formed by the follicular cells is known as the follicular lumen. The basolateral membrane of follicular cells contains thyrotropin receptors which bind to thyroid stimulating hormone (TSH) found circulating in the blood. Calcitonin producing parafollicular cells are also found along the basement membrane of the thyroid follicle, interspersed between follicular cells; and in spaces between the spherical follicles. Parafollicular cells can be distinguished from follicular cells based on their lighter staining cytoplasm using H&E.
Даму
Олардың эмбриологиялық шығу тегі тіл аймағындағы (foramen cecum) орталық эндодермалық массадан, 4-ші жегілдік қуысынан пайда болатын парафолликулярлық жасушалардан өзгеше.
Their embryologic origin is from a median endodermal mass in the region of the tongue (foramen cecum) in contrast to parafollicular cells which arise from the 4th pharyngeal pouch.
Функция
Фолликулярлы жасушалар қан айналымынан йодид пен аминоқышқылдарды базальтеральды жағынан сіңіріп алады, аминоқышқылдардан тироглобулин және тиропероксидазаны синтездеп, оларды йодидпен бірге қалқанша безінің фолликулдарына бөліп шығарады. Содан кейін фолликулярлы жасушалар эндоцитоз арқылы фолликулдардан йодталған тироглобулинді сіңіріп алады, протеазалардың көмегімен одан қалқанша безі гормондарын бөліп шығарып, оларды қанға жібереді. Бұл қалқанша безі гормондары организмнің барлық бөлігіне таралып, метаболизмді (оттегі мен көмірсуларды энергияға айналдыру процесін) реттейді. Организмдегі әрбір жасуша метаболизмін реттеу үшін қалқанша безі гормондарына мұқтаж. Қалыпты қалқанша безі шамамен 80% Т4 және 20% Т3 өндіреді, бірақ Т3, Т4-ке қарағанда төрт есеге жуық күштірек.
Follicular cells take up iodide and amino acids from the blood circulation on the basolateral side, synthesize thyroglobulin and thyroperoxidase from amino acids and secrete these into the thyroid follicles together with iodide. The follicular cells subsequently take up iodinated thyroglobulin from the follicles by endocytosis, extract thyroid hormones from it with the help of proteases and subsequently release thyroid hormones into the blood. These thyroid hormones are transported throughout the body where they control metabolism (which is the conversion of oxygen and carbohydrates to energy). Every cell in the body depends upon thyroid hormones for regulation of their metabolism. The normal thyroid gland produces about 80% T4 and about 20% T3, however, T3 is about four times as potent as T4.
Иодид тасымалы
Йодидтің фолликулярлық жасушаларға тасымалдануы йодты қамтитын тиреоид гормондарының синтезі үшін маңызды. Йодид фоликулярлық жасушалардың базальтеральды мембранасында натрий-йодид симпортері арқылы белсенді тасымалданады. Апикальды мембранада хлорид/йодид тасымалдаушы пендрин йодидті коллоидқа секрециялайды.
The transport of iodide into follicular cells is vital for the synthesis of the iodine containing thyroid hormones. Iodide is actively transported at the basolateral membrane of follicular cells by the sodium iodide symporter. At the apical membrane iodide is secreted into the colloid by the chloride/iodide transporter pendrin.