Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық жасырын әскерлер тобы

Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыста британдықтардың тыл әскерлері

Қосалқы бірліктер, Ұлттық күзет шок отрядтары немесе GHQ қосалқы бірліктері – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ үкіметінің «Теңіз арыстаны» операциясы арқылы Ұлыбританияға нацистік Германияның күш салса, жауап ретінде партизандық соғыс жүргізу мақсатымен құрған, ерекше даярланған, жоғары құпия әскери емес ұйымдар. Еуропаның бірнеше елдерінің жылдам құлдырауын көрген Ұлыбритания соғыс кезінде басып алуды күтіп, көп деңгейлі партизандық күш құра алатын жалғыз ел болды. Қосалқы бірліктер әскери науқан кезінде бірыңғай партизандық күш ретінде күресер еді. Басып алу орын алған жағдайда, барлық қосалқы бірліктер өздерінің операциялық базаларына жасырынып, олардың бар екенінен хабарсыз болған жергілікті Ұлттық күзет командирлерімен байланыс жасамайтын. Қосалқылар Ұлттық күзет еріктілері болғанымен және Ұлттық күзет киімдерін кигенімен, олар өз қалаларын қорғаудың дәстүрлі кезеңіне қатыспай, жергілікті Ұлттық күзет қорғанысы тоқтағаннан кейін ғана белсенділікке көшіп, қысқа, бірақ қатал кезеңде максималды шатақшылық пен бұзушылық тудыруға тырысатын. Олар ұзақ мерзімді оккупацияға қарсы тұрақты қарсылық күші ретінде қарастырылмаған. Көтерілісші жасақтардың құпиялылығы олардың мүшелерінің «әскери мәртебесі болмағанын, формасы болмағанын және олардың қызметі туралы ресми жазбалар өте аз» екенін білдірді. Қосалқы бірліктердегі қызмет өте қауіпті деп есептелді, мүшелерінің өмір сүру ұзақтығы он екі күнге дейін деп болжалды, жауға түсіп қалса, бір-бірін ату немесе жарылғыш заттарды қолданып өзін-өзі өлтіруге бұйрық берілді. Соғыс министрлігінің ықпалымен премьер-министр Уинстон Черчилль 1940 жылдың жазында қосалқы бірліктерді құрды. Бұл SIS (MI6) құрған, бірақ Соғыс министрлігінің бақылауынан тыс азаматтық Ұлттық қорғаныс жоспарына қарсы шара ретінде жасалды. Қосалқы бірліктер GHQ Ұлттық күштеріне бағынышты болды, бірақ заңды түрде Ұлттық күзеттің бір бөлігі саналды. Қазіргі уақытта қосалқы бірліктер кейде бұрмаланған түрде «Британдық қарсылық ұйымы» деп аталады.

The Auxiliary Units, Home Guard Shock Squads or GHQ Auxiliary Units were specially trained, highly secret quasi military units created by the British government during the Second World War with the aim of using irregular warfare in response to a possible invasion of the United Kingdom by Nazi Germany, "Operation Sea Lion". With the advantage of having witnessed the rapid fall of several Continental European nations, the United Kingdom was the only country during the war that was able to create a multilayered guerrilla force in anticipation of an invasion. The Auxiliary Units would fight as uniformed guerrillas during the military campaign. In the event of an invasion, all Auxiliary Units would disappear into their operational bases and would not maintain contact with local Home Guard commanders, who were to be wholly unaware of their existence. Although the Auxiliaries were Home Guard volunteers and wore Home Guard uniforms, they would not participate in the conventional phase of their town's defence but would be activated once the local Home Guard defence had been ended to inflict maximum mayhem and disruption over a further brief but violent period. They were not envisaged as a continuing resistance force against long term occupation. The secrecy surrounding the insurgent squads meant that members "had no military status, no uniforms and there are very few official records of their activities". Service in the Auxiliary Units was expected to be highly dangerous, with a projected life expectancy of just twelve days for its members, with orders to either shoot one another or use explosives to kill themselves if capture by an enemy force seemed likely. Urged on by the War Office, Prime Minister Winston Churchill initiated the Auxiliary Units in the early summer of 1940. This was to counter the civilian Home Defence Scheme already established by SIS (MI6), but outside War Office control. The Auxiliary Units answered to GHQ Home Forces but were legally an integral part of the Home Guard. In modern times, the Auxiliary Units have sometimes misleadingly been referred to as the "British Resistance Organisation".

Басталуы

MI-6 құрамына кіретін саботаж және қарсылық бөлімі "D", 1940 жылдың маусым айының ортасынан бастап кадрларды жинап, қару-жарақ және жабдықтарды жинауға кірісті. Бұл әскери билік тарапынан күдік тудырды, және GHQ Home Forces бас қолбасшысы генерал Айронсайд барлық партизандық және саботаж ұйымдары әскери бақылауда болуын талап етті. Полковник Колин Габбинс жаңа ұйымды басқаруға ең лайықты кандидат болды. Габбинс – 1919 жылы Ресей азамат соғысына және 1919-1921 жылдардағы Ирландия тәуелсіздік соғысында одақтас күштердің араласу кезінде партизандық соғыста мол тәжірибе жинаған британ армиясының тұрақты әскери қызметшісі болды. 1939 жылдың басында ол MI R-де, Соғыс кеңсесі бақылаған тағы бір партизандық ұйымда қызмет етті. Соңғы кезде ол Норвегия кампаниясынан оралды, онда ол британдық коммандостардың алдын қорғаушысы – тәуелсіз роталарды басқарды, кейін гвардиялық бригаданың міндетін атқарушы басшысы болды. Кейін ол былай деп жазды: "Маған, шындығында, бос чек берілді, бірақ оны төлеуге банкте ақша бар ма? Барлығын импровизациялау керек еді. Уақыт аса маңызды болды – толыққанды шабуылға дейін кем дегенде алты апта бар еді; егер сәттілік соғысса, қазан айына дейін созуға мүмкін еді, содан кейін климаттық жағдайлар бізге демалыс берер еді – әдетте Корольдік инженерлер жергілікті орманды жерде, маскировкаланған кіреберісі және авариялық эвакуация туннелімен салынған. Кейбір топтарда қосымша жасырын бақылау бекеті және/немесе жер асты оқ-дәрі қоймасы болды. Топтар ең соңғы қару-жарақпен, соның ішінде дыбыссыз тапанша немесе Sten автоматтарымен, Fairbairn–Sykes "коммандо" пышақтарымен, пластикалық жарылғыш заттармен, тұтандыру құрылғыларымен және екі аптаға жететін азық-түлікпен жабдықталды. Мүшелер тұтқындалған жағдайда атып тасталатынын білді және тірідей түсірілмеу үшін өздерін-өздері атып өлтіруге дайын болу керек еді. Бөлімдердің міндеті – жау әскерлеріне өздерінің тылынан шабуыл жасау, ал конвенциялық күштер дайындалған қорғанысқа қайтқанда. Ұшақтар, жанар май қоймалары, теміржол желілері және қоймалар басты нысаналар болып табылды, сондай-ақ жоғары шенді неміс офицерлерін және жергілікті жақтастарды өлтіру де жоспарланған. Топтар жергілікті сарайларды жасырын түрде барлап, неміс офицерлері пайдаланатын және бесінші колонна мүшелері деп күдіктенетін адамдардың тізімдерін жасады. Қосалқы бөлімдер Отан қорғаушылардың формасын кисе де, олар Женева конвенциясы бойынша заңсыз жауынгерлер болып есептеледі. Олар және олардың қару-жарақтары жасырынып, жергілікті Отан қорғаушылар командирінің бақылауында болмайды және олар ұрыста "соғыс ережелерімен" шектелмейді. Отан қорғаушылардың жалпы бөлімдеріне соғысуды жалғастыру және басылмай тұру туралы нұсқау берілді, бірақ олардың оқ-дәрісі біткеннен кейін тұтқынға түсуге мәжбүр болады деп күтілді. Бұл жағдайда, жергілікті жасырын қосалқы бөлім мүмкіндігінше көп немісті өлтіруге мүмкіндік алады, олар жеңіске жеткенін ойлап жүрген кезде.

Section D, a sabotage and resistance unit which was part of MI6, began recruiting personnel and accumulating arms and equipment in mid June, 1940. This roused suspicion among the military authorities, and General Ironside, the C in C of GHQ Home Forces, insisted that all guerrilla and sabotage organisations be subject to military control. Colonel Colin Gubbins was the obvious choice to command the new organisation. Gubbins was a regular British Army soldier who had acquired considerable experience and expertise in guerrilla warfare during the Allied intervention in the Russian Civil War in 1919 and in the Irish War of Independence of 1919–1921. From early 1939, he had served with MI R, another guerrilla organisation controlled by the War Office. Most recently, he had returned from the Norwegian campaign, where he headed the Independent Companies, the predecessors of the British Commandos, before succeeding to the acting command of a Guards brigade. He later wrote:

<blockquote>I had, in fact, been given a blank cheque, but was there any money in the bank to meet it? Everything would have to be improvised. Time was of the essence at the shortest we had six weeks before a full scale invasion could be launched; if we were lucky, we might have until October, after which climatic conditions would give us a respite usually built by the Royal Engineers in a local woodland, with a camouflaged entrance and emergency escape tunnel. Some Patrols had an additional concealed Observation Post and/or underground ammunition store. Patrols were provided with a selection of the latest weapons, including a silenced pistol or Sten gun and Fairbairn–Sykes "commando" knives, quantities of plastic explosive, incendiary devices, and food to last for two weeks. Members anticipated being shot if they were captured, and were expected to shoot themselves first rather than be taken alive. The mission of the units was to attack invading forces from behind their own lines while conventional forces fell back to prepared defences. Aircraft, fuel dumps, railway lines, and depots were high on the list of targets, as would be the assassination of senior German officers and any local collaborators. Patrols secretly reconnoitred local country houses, which might be used by German officers, and prepared lists of suspected fifth columnists as early targets for killing. Although the Auxiliary Units would fight in Home Guard uniform, they would otherwise clearly be irregular combatants under the Geneva Conventions. They and their weapons would be concealed, they would not be under the control of the local Home Guard commander, and they would not be constrained by the 'rules of war' in combat. General Home Guard units were instructed to fight on and not to surrender, but it was expected that nevertheless, once their ammunition was exhausted, they would have to give themselves up to capture. That was seen as creating an opportunity for a hidden Auxiliary Unit in the locality to kill as many Germans as possible just when they might be considering themselves as victors.

Арнайы қызмет бөлімдері мен белгілері

Қосалқы бөлімшелердің операциялық патрульдерінен бөлек, бастапқыда SIS-пен жұмысқа алынған және жергілікті азаматтық тұрғындар арасынан мұқият тексерілген және таңдалған Арнайы міндеттер бөлімі болды. Ол "көз және құлақ" қызметін атқарып, әскери барлау қызметіне "салмақты сөздерден" немесе әскер қозғалысы мен жабдықтау жолдарын бақылаудан естіген кез келген ақпаратты хабарлайтын. Оны жағалау бойында орналасқан жасырын, қысқа қашықтықтағы сымсыз құрылғылардың сигналдық желісі қолдады. Бұл құрылым мұндай ақпаратты Операциялық патрульдерге жеткізуге мүмкіндік бермеді. Шабуылдан кейін сымсыз желі ұзаққа шыдамауы мүмкін еді, және оқшауланған Операциялық патрульдерді эмиграциядағы британ үкіметі мен оның Ұлыбританиядағы өкілдері атынан бірігіп әрекет ететін ұлттық желіге қосу да мүмкін емес еді. Оның орнына SIS (МИ6) ұзақ мерзімді негізде жұмыс істеуге арналған, қуатты сымсыз құрылғылары бар жеке қарсылық ұйымын (VII бөлімі) құрды. Арнайы міндеттер бөлімдері көбінесе азаматтық тұрғындардан құрылды, олардың саны шамамен 4000 адамды құрады. Олар көліктерді, жоғары ранкті офицерлерді және әскери бөлімдерді анықтауға оқытылды, сондай-ақ барлау мәліметтерін жинап, "өлген пошта" арқылы есептерді қалдыруға міндетті болды. Бұл есептер жүгірушілермен жиналып, 200-ден астам құпия радио хабар тарату станцияларына жеткізілді, оларды оқытылған азаматтық сигнал қызметкерлері басқарды. Азаматтық персонал "барлаушылар" ретінде жұмыс істеді және OUT станциясының радиоларын басқарды. ATS субальтерлері немесе Royal Signals қызметкерлері IN станциялары мен Zero станцияларында арнайы міндеттерді орындады.

Кейінгі тарих

1940 жылдың қарашасында Губбинс D бөлімі мен MI R бөлімін біріктірген Арнайы операциялар атқарушысы (SOE) ұйымына Операциялар директоры болып тағайындалды. Көмекші бөлімшелер Германияның тікелей қауіп-қатері сейілгеннен кейін де ұзақ уақыт сақталды және тек 1944 жылдың қарашасында ғана таратылды. Кейіннен бірнеше көмекші бөлімше мүшелері Арнайы әуе күштеріне (SAS) қосылды. Көптеген адамдар 1944 жылдың соңында Франциядағы әскери операцияларда қатысты, атап айтқанда Хундзворт және Булбаскет операцияларында. 1942 жылдан бастап Көмекші бөлімшелердің жедел топтары өздерін шабуылдарға қарсы күш ретінде қайта құруға тырысты. Бұл, ең алдымен, оларды таратудан сақтап қалу мақсатында жасалды, себебі Соғыс министрлігі еріктілерге үй күзетінің қалыпты міндеттеріне қайтарылмайтынына уәде берген еді. Сондықтан оларды жалпы үй күзеті таратылғанша сақтап тұру қажет болды. Дегенмен, кейбір бөлімшелер 1944 жылы D күніне дейін Уайт аралына Германияның коммандостарынан Плуто мұнай құбырын қорғауға көмектесу үшін жіберілді. Кейіннен Көмекші бөлімшелерді толыққанды үй күзеті басқаруы керек деген ұсыныс жасалды, бірақ бұл 1944 жылдың қарашасындағы соңғы таратуға дейін қабылданбады.

Мәдени сілтемелер

1985 жылы BBC телехикаясында "Блотт по ландшафту" атты қосалқы бөлімнің қару-жарақ қоймасы көрсетілген. Британдық партизандар Германия Ұлыбританияны сәтті басып алған жағдайда не болар еді деген қиялмен түсірілген екі британдық фильмде бейнеленеді: 1966 жылғы "Бұл осы жерде болды" (онда қарапайым "партизандар" деп айтылады) және 2011 жылғы Оуэн Ширстің "Қарсылық" романы негізінде түсірілген "Қарсылық" фильмі. Соңғы фильмдегі партизандар қосалқы бөлімдерге шамамен негізделген, бірақ көркемдік ойдан шығарылған элементтері көп. Қосалқы бөлімдер BBC-нің "Wartime Farm" телехикаясында көрсетілген, алайда Операциялық топтар мен Арнайы міндеттер бөлімінің рөлдері арасында шатасу туындайды. Гордон Стивенстің 1991 жылғы "And All the King's Men" романында қосалқы бөлімдер мен Арнайы міндеттер бөлімі маңызды орын алады. Роман Германияның Англияны сәтті басып алуынан кейінгі тарихи баламаны зерттейді.