Кіріспе

Sir Nicholas Robert Hytner (7 мамыр 1956 жылы туған) – ағылшын фильм және театр режиссері, кинорежиссер және кинопродюсер. Бұрын Лондонның Ұлттық театрының көркемдік директоры қызметін атқарған. Оның режиссерліктегі маңызды жетістіктері – «Мисс Сайгон», «Тарих сабағы» және «Бір адам, екі билеуші». Ол сонымен қатар «Король Георгтің ақымақтығы» (1994), «Құбылыс» (1996), «Тарих сабағы» (2006) және «Фургон ішіндегі әйел» (2015) сияқты фильмдерді режиссерлік еткенімен де белгілі. 2010 жылғы Жаңа жылдық құрметтеулерде Хитнер Елизавета II патшайымның драма өнеріне қосқан үлесі үшін рыцарь атағына ие болды.

Ерте өмір және білім

Хитнер 1956 жылы оңтүстік Манчестердің өркендеген маңындағы қалашықта адвокат Бенет Хитнер мен оның әйелі Джойс отбасында дүниеге келді. Ол төрт баланың ең үлкені, Кембридждегі Тринити-холл университетін бітірді. Оның алғашқы кәсіби режиссерлік жұмыстарының бірі опера болды, оның ішінде Кент операсы, Вексфорд фестивалі операсы және Англия Ұлттық операсындағы Rienzi қойылымы. Оның алғашқы театрлық қойылымдары Эксетердегі Норткотт театрында өтті. Содан кейін ол Лидс Playhouse театрында бірқатар қойылымдар қойды, соның ішінде Питер Барнстың «Билеуші сынып» пьесасы, Том Джонстың адаптациясы және «Алиса ғажайыптар елінде» музыкалық нұсқасы. 1985 жылы ол Манчестердегі Royal Exchange театрының директорының көмекшісі болды. Хитнер үшін: «Бұл үлкен ойын сияқты болды. Ол өте зор, мен сол кезде зор нәрселерді ұнаттым, сондықтан бар білгенімді салдым. Ол үлкен, адал, қозғалтатын, қайратты, сәл еңкейген еді. Оның осылай сәтті болатынын білмедім». Хитнер Нью-Йорк қойылымын да қойды, онда шоу 39 апта ішінде 10,9 миллион долларлық инвестицияны қайтарып алды. Хитнер Лондон мен Нью-Йорк қойылымдарынан пайыз алды, бұл оған (сонда 34 жаста) енді ақша туралы уайымдамауға мүмкіндік берді. 1994 жылы Айр Ұлттық театрынан үш жылдан кейін кететінін хабарлады. «Бұл мені осындай лауазымға қажетті көзқарас туралы және әрбір директор бұл мәселені жаңаруы керек екені туралы ойландырды. Мен мұндай рөлге өзіңді ұсыну үшін үлкен идеяң болу керек деп ойладым, ал сол кезде менде ондай идея болмағандықтан, өтініш бермеуге шешім қабылдадым», - деді Хитнер кейін.

Ұлттық театр директоры (2003 - 2015)

Тревор Нанн Ұлттық театрдан кететінін жариялағанда, Хитнер «Бұл жолы жаңа директор басшылығымен Ұлттық театрдың не істеу керектігін анық сезіндім. Мен сол кездегі Ұлттық театр Басқармасының төрағасы Кристофер Хоггпен және Том Стоппардпен Ұлттық театрдың болашағы туралы идеяларымды талқыладық. Бұл идеяларға театр алаңдарын пайдаланудың жаңаша жолдарын қарастыру және кейбір қойылымдардың бағасын төмендету арқылы Ұлттық театрды жаңа көрермендерге ашу кіретін еді». Ол 2003 жылдың сәуір айында Нанннан кейін қызметке келді. Хитнердің Ұлттық театр директоры ретіндегі қызметіне қандай пьесалар қойылатыны туралы шешімдерді қабылдау кіреді. «Негізінен мен жылына 20 қойылымды өндіремін», деді ол бір сұхбатында. Хитнердің басшылығымен Ұлттық театр жексенбі күндері есігін ашты, бұл жаңашылдық болды. Арнайы бағамен сатылған билеттердің арқасында Оливье залы жаз айларында 90%-дан 100%-ға дейін толып тұрды, бұл тарихи орташа көрсеткіш 65% болғанмен салыстырылғанда, жалпы кірісте ешқандай шығын болмады. Ұлттық театр директоры ретінде ол Radio Four бағдарламасының бөлігі – Front Row аясындағы «Мәдени алмасу» бағдарламасына қатысты, онда Моцарттың «Фигароның некесі» операсын өнер туындысы ретінде таңдады.

Лондон театр труппасы және Бридж театры (2017-қазіргі уақытқа дейін)

Ұлттық театрдан кейін Хитнер мен Ник Старр Лондондық театр компаниясын және Тауэр көпірінің жанында орналасқан, 900 орындық, өзгертіліп құрылатын коммерциялық Бридж театрын құрды, ол 2017 жылдың қазан айында ашылды. Хитнер "Жас Маркс" атты алғашқы қойылымды қойды.

Опера және кино

Гитнер опера саласында кеңінен жұмыс істеді, оның көптеген қойылымдары сыншылардың жоғары бағасын алып, коммерциялық сәттілікке жетті – оның Англия Ұлттық операсындағы "Солғай флейта" қойылымы 25 жыл бойы репертуарда тұрды. Бірақ Гитнер өзін (операмен байланысты тыңдаушылар алдында) "опера сахнасындағы өз жұмысына әсер етпейтін адам" деп сипаттады. Сол сияқты, Гитнердің көптеген фильмдері де сыншылардың мақтауына және коммерциялық табысқа ие болды, "Джордж патшаның ақымақтығы" ең үздік британдық фильм номинациясы бойынша BAFTA және Evening Standard сыйлықтарын жеңіп алды, бірақ ол өзін басты назарында театр режиссері деп санайды. "Мен өзімді басқа да істермен айналысатын театр режиссері деп есептеймін", - деді ол. "Мен өзімді кинорежиссер деп ойлай алмаймын. Операны қойған сайын оны ұнатамын, бірақ мен әрқашан театрынан келген қонақпын, менің орным осында. Нағыз кинорежиссер камера арқылы ойлайды, ал мен мұны істей алмаймын".