Кіріспе
Англиялық мемлекет қайраткері және Үндістанның генерал-губернаторы Чарльз Кэннинг, 1-ші граф Кэннинг (14 желтоқсан 1812 – 17 маусым 1862), сондай-ақ Висконт Кэннинг және Клеменси Кэннинг ретінде де белгілі, 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде Үндістанның британдық мемлекет қайраткері және генерал-губернаторы болды, ал 1858 жылы көтеріліс басылғаннан кейін Шығыс Үндістан компаниясынан Ұлыбритания патшайымы Викторияның тағына билік күші ауысқаннан кейін Үндістанның бірінші вице-королі атанды. Каннинг көтеріліс кезінде үкімет пен оның көптеген бөлімдерінің қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз еткендігі үшін мақталады және 1857 жылы көтерілістің ең қызу шағында да маңызды әкімшілік шешімдер қабылдады, оның ішінде Вудтің хаты негізінде Үндістандағы алғашқы үш заманауи университетті – Калькутта университетін, Мадрас университетін және Бомбей университетін құрды. Каннинг 1856 жылғы «Хинду жесірлерінің қайта үйленуі туралы» заңды қабылдады, бұл заңды оның ізашары лорд Далхаузи көтеріліске дейін әзірлеген болатын. Ол сондай-ақ 1856 жылғы жалпы әскери қызметке қабылдау туралы заңды қабылдады. Көтерілістен кейін ол Шығыс Үндістан компаниясынан патшайым тағына үкіметтің тегіс түрде ауысуын және қайта ұйымдастырылуын басқарды, 1860 жылы Маколей жасаған кодекс негізінде Үндістанның қылмыстық кодексі әзірленді және 1862 жылы күшіне енді. Каннингтің өмірбаян авторы сэр Джордж Данбардың айтуынша, Каннинг көтеріліске «ерлікпен, сенімділікпен, жомарттықпен және сабырмен» қарсы тұрды. Каннинг көтеріліс кезінде өте қатал болды, бірақ содан кейін ол жазалаудың орнына келісімге келу мен қайта құруға баса назар аударды және кешірім жариялады.
Charles Canning, 1st Earl Canning, (14 December 1812 – 17 June 1862), also known as the Viscount Canning and Clemency Canning, was a British statesman and Governor General of India during the Indian Rebellion of 1857 and the first Viceroy of India after the transfer of power from the East India Company to the Crown of Queen Victoria in 1858 after the rebellion was crushed. Canning is credited for ensuring that the administration and most departments of the government functioned normally during the rebellion and took major administrative decisions even during the peak of the Rebellion in 1857, including establishing the first three modern Universities in India, the University of Calcutta, University of Madras and University of Bombay based on Wood's despatch. Canning passed the Hindu Widows' Remarriage Act, 1856 which was drafted by his predecessor Lord Dalhousie before the rebellion. He also passed the General Service Enlistment Act of 1856. After the rebellion he presided over a smooth transfer and reorganisation of government from the East India company to the crown, the Indian Penal Code was drafted in 1860 based on the code drafted by Macaulay and came into force in 1862. Canning met the rebellion '"with firmness, confidence, magnanimity and calm" as per his biographer, Sir George Dunbar. Canning was very firm during the rebellion but after that he focused on reconciliation and reconstruction rather than retribution and issued a clemency proclamation.
Өмірбаян
Лондонға жақын Бромптон ауданындағы Глостер ложасында дүниеге келген Кэннинг – Джордж пен Джоан Кэннингтің кенже баласы еді. Оның анасы генерал-майор Джон Скотттың қызы болған. Әкесі консерваторлық бағыттағы парламент мүшесі және Уильям Питт кіші мен Портленд герцогының үкіметтерінде қызмет еткен (оның ішінде 1807-1809 жылдары сыртқы істер министрі болған), бірақ Чарльз туған кезде бірнеше маңызды тұлғалармен жеке және саяси пікір келіспеушіліктерге байланысты үкіметтен шеттескен еді. Чарльз өскен кезеңде әкесі қайтадан үкіметке оралып, бірнеше жоғары лауазымдарды иеленді, соның ішінде 1822-1827 жылдары сыртқы істер министрі және 1827 жылы аурудан қайтыс болғанға дейін бірнеше ай премьер-министрлік қызметін атқарды. Оның анасына виконтисса титулы берілді, ол Каннингтің бірінші виконтиссасы атанды, бұл негізінен қайтыс болған күйеуіне көрсетілген құрметтің нәтижесі еді. Чарльз Кэннинг Оксфордтағы Крайст-Черч колледжінде білім алып, 1833 жылы классикадан бірінші санатта, ал математикадан екінші санатта B.A. дәрежесін алды.
Саяси мансап
1836 жылы ол Парламентке енді, консервативтік бағытта Уорвик қаласынан депутат болып сайланды. Алайда, ол Ұлыбритания парламентінде ұзақ отырмады; себебі, 1837 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, ол тегі бойынша құқыққа ие болып, Лордтар палатасына өтті. Оның алғашқы ресми тағайындамасы 1841 жылы сэр Роберт Пил құрған үкіметте Сыртқы істер жөніндегі парламенттік мемлекеттік хатшысының орынбасары болды, оның басшысы Абердин графы еді. Бұл лауазымды ол 1846 жылдың қаңтарына дейін атқарды; ал Пил үкіметі таратылғаннан кейін, сол жылдың қаңтар айынан шілде айына дейін Лорд Кэннинг Ормандар және еңбек ресурстары жөніндегі бірінші комиссар болып қызмет етті. Ол Британ мұражайының Корольдік комиссиясында (1847–49) жұмыс істеді. Ол Дерби графының басшылығымен қызметке түсуден бас тартты, бірақ 1853 жылдың қаңтарында Абердин графының басшылығымен құрылған коалициялық министрлікте Почта басқармасының басшысы болып тағайындалды. Бұл қызметте ол еңбекқорлық қабілетін ғана емес, сонымен қатар жалпы басқару дағдыларын және қызметті жақсартуға деген ынтасын көрсетті. Ол 1855 жылдың шілдесіне дейін Лорд Палмерстонның үкіметінде қызметін жалғастырды, содан кейін Лорд Далхаузидің кеткеніне және Үндістанның генерал-губернаторы лауазымы бос болғандықтан, Лорд Палмерстон оны осы маңызды лауазымға тағайындады. Бұл тағайындама Лорд Кэннингтің жеке қабілетінің дәлелденгеніне қарағанда, оның әкесінің үлкен еңбектеріне байланысты жасалған сияқты көрінеді. Жаңа губернатор 1855 жылдың желтоқсанында Англиядан кемемен шығып, 1856 жылдың ақпан айының соңында Үндістандағы лауазымдық міндеттерін атқара бастады. 1911 жылғы «Британ энциклопедиясында» былай делінген: «Ол билікке келгеннен кейінгі жылы халықтың терең наразылығы 1857 жылғы Үндістан көтерілісіне ұласты. Тіпті генерал-губернатордың жақтастары да, оның осы дағдарысқа төтеп бере алмайтынынан қорқып, күмәнданды. Бірақ бұл қорқыныштар негізсіз болып шықты. Ол жағдайдың ауырлығын анық сезіп, сабырлылық танытып, қажетті шараларды жылдам қабылдады. Ол Үнді империясын дауылдың қысымынан сәуматты түрде алып шықты және, бәлкім, одан да қиын міндет – осындай соғыстың соңында туындаған зор қиындықтарды даналықпен шешті. Сол кездегі қызу пікірсайыстар кезінде оған «Клеменси Кэннинг» деген есім берілді, ол кейін құрметті атаққа айналды». Ол 1857 жылдың 31 шілдесінде қабылданған резолюцияға байланысты «Клеменси» деп аталды. Бұл резолюцияда өз офицерлерін және еуропалық азаматтарды өлтірген полктердің сепойы мен зорлық-зомбылыққа қатыспай, өз ауылдарына тараған үндістандық сарбаздардың арасындағы айырма жасалды. Кейіннен адамгершілік және салмақты шара ретінде қарастырылса да, бұл резолюция британдық қоғамдық пікірдің ұжымдық және жазасыз жазалауды жақтаған кезінде Кэннингтің беделін түсірді.