Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англияның британдық империялық мемлекет қайраткері 1864-1869 жылдары. Джон Лэрд Мейр Лоуренс, 1-ші барон Лоуренс (4 наурыз 1811 – 27 маусым 1879), 1858-1869 жылдары сэр Джон Лоуренс, Бт. ретінде танымал, британдық империяның көрнекті мемлекет қайраткері және 1864-1869 жылдары Үндістанның вице-королі қызметін атқарды.
English British Imperial statesman from 1864 to 1869
John Laird Mair Lawrence, 1st Baron Lawrence, (4 March 1811 – 27 June 1879), known as Sir John Lawrence, Bt., between 1858 and 1869, was a prominent British Imperial statesman and served as the Viceroy of India from 1864 to 1869.
Ерте өмір
Лоренс Йоркширдің Солтүстік Ридинг аймағындағы Ричмонд қаласында дүниеге келді. Ол Ольстер шотландтық отбасындағы кіші ұл болды, анасы Летиция Нокс Донегал графтығынан, ал әкесі Лондондерри графтығындағы Колерайн қаласынан шыққан. Лоренс өмірінің алғашқы жылдарын Ирландияның солтүстік бөлігіндегі Ульстер провинциясының Дерри қаласында өткізді және Бат қаласындағы Фойл колледжінде және Вракхолл мектебінде білім алды. Оның әкесі британдық армияда Үндістанда әскери қызмет өткерген, ал ағалары Джордж Лоренс және Генри Лоренс болды. Он алты жасқа келгенде, ағалары сияқты әскери мансапты қалағанына қарамастан, әкесі оны Шығыс Үндістан компаниясының Гейлибери колледжіне жіберді, себебі мемлекеттік қызметкер болудың жақсы мүмкіндіктер беретініне сенді. Ол екі жыл бойы Гейлибериде оқыды, өзінің мойындауынша, ол тым жалтақ та емес, тым еңбекқор да емес еді, бірақ тарих, саяси экономика және бенгал тілінен жүлделер алды. Делиде төрт жыл қызметтен кейін ол Панипатқа ауыстырылды, және екі жыл өткен соң Гургаон ауданының басшысы болып тағайындалды.
Lawrence was born in Richmond, North Riding of Yorkshire. He was the youngest son born into an Ulster Scots family, his mother, Letitia Knox, being from County Donegal while his father was from Coleraine in County Londonderry. Lawrence spent his early years in Derry, a city in the Province of Ulster in the northern part of Ireland, and was educated at Foyle College and Wraxhall School in Bath. His father had served in India as a soldier in the British Army and his elder brothers included Sir George Lawrence and Sir Henry Lawrence. At the age of sixteen, despite wishing for a military career like his brothers, his father enrolled him at the East India Company College, Haileybury, believing a career as a civil servant offered better prospects. He attended Haileybury for two years, where by his own admission he was neither very idle nor very industrious, yet he won prizes in history, political economy and Bengali. After four years in Delhi he was transferred to Panipat and two years hence was placed in charge of Gurgaon district.
Көтерілістің салдары
Көтерілістен кейін британиялықтар кек алу шараларын қолданды, оның ішінде соттан тыс атқылаулар да болды. 1858 жылдың ақпан айында Дели Пенджаб құрамына кірді, ал Лоуренс кек алу әрекеттерін тоқтату үшін шаралар қабылдады. Англияға келген соң, оны Гильдхоллда әсем салтанатпен қарсы алып, королева Викториямен кездесуге мүмкіндік берді.
In the immediate aftermath of the rebellion, the British perpetrated acts of vengeance, including summary executions. In February 1858 Delhi became part of the Punjab, and Lawrence took steps to check the acts of vengeance. On arrival in England he was greeted with a lavish ceremony at Guildhall and afforded an audience with Queen Victoria.
Үндістанның вице-патриоты
1864 жылдың 12 қаңтарында Лоуренс Үндістанға оралып, лорд Элгиннің орнын басып, Үндістанның вице-королі болды. Вице-король ретіндегі мақсаттары британдық билікті консолидациялау және "халықтың жағдайын" жақсарту болды. Лоуренсқа Шығыс Үндістан компаниясынан зейнетақысын және вице-король ретіндегі толық жалақысын алуға мүмкіндік беру үшін 1864 жылдың наурыз айында сэр Дж. Лоуренстің жалақысы туралы заң қабылданды.
On 12 January 1864, Lawrence returned to India, succeeding Lord Elgin as Viceroy of India. His stated ambitions as Viceroy were to consolidate British power and to improve the ‘condition of the people’. To enable Lawrence to claim both his annuity from the East India Company and his full salary as Viceroy, the Salary of Sir J. Lawrence Act 1864 was passed in March 1864.
Ішкі саясат
Ішкі салада Лоуренс пәтер жалға алушылардың қауіпсіздігін арттыруға және үндістерге жүктелетін салықтық бағалауды төмендетуге тырысты, себебі ол Пәнджабта жақсы жұмыс істегеннің Британдық Үндістанының барлық аймақтарында да жұмыс істейтініне сенді. Ол төмен салық салуды әділдік пен тиімділік мәселесі ретінде қарастырды, ал үндістандық шаруалар британдық билікті сақтау үшін британдық әкімшіліктің артықшылықтарын сезінуі керек деп мәлімдеді. Лоуренс тұзға салынатын салықты арттыру туралы ұсыныстарға қарсы тұрды, бұл шара кедей үндістерге пропорционалды түрде әсер ететін еді. Оның есебуынша, тұзға салынатын акциз Пәнджабта он екі есеге, ал Солтүстік-Батыс провинцияларында сегіз есеге дейін бағасын өсірді. Лоуренс Ресейдің Ауғанстандағы ықпалын шектеуге жасалған кез келген әрекет елдің жаулануына әкелетінін айтты, сияқты 1838 жылы болғандай. Артур Манби, "Манби, екі әлемнің адамы" еңбегінде келтірілгендей: "Бес сенбі, 31 мамыр, 18?? : Кенсингтон арқылы өтіп бара жатқанда, сейсенбіде (29 мамыр) мен барлық адамдардың арасында көруге лайық сэр Джон Лоуренсті көрдім. Ол көшеде жалғыз, тіпті жексемсіз жүрді – және ешкім оны танымады немесе байқамады. Ірі денелі, бос киім киген адам: атында салмақты және тыныш отырған; сарғыл, әжімдерге толы беті мен ақсақ мұрты бар; өткір көздерімен және салтанатты бетімен бағаланбаған патшадай жүріп келеді! Ол ешкімнің назарына ілінбеді, әлі де қарапайым адам, ал Вернон Смит – пэр! Бірақ ақымақтардың бақытқа ие болуы әдеттегі жағдай." 1870 жылы ол Лондон мектеп кеңесінің Челси бөліміне өкіл болып сайланды және алғашқы кеңес отырысында төраға болып тағайындалды. 1873 жылдың қараша айында ол лауазымынан кетті. Лоуренс 1878 жылы Екінші Ауған соғысына дейінгі айларда консервативтік үкіметтің Ауған саясатын сынап, қысқа мерзімге қоғамдық өмірге оралды. Лоуренс 1879 жылдың 27 маусымында 68 жасында Лондонда қайтыс болды және Вестминстер аббаттығында жерленді.
Domestically, Lawrence sought to increase tenant security and to reduce fiscal assessments imposed on Indians, believing that what had worked in the Punjab would work across British India. He saw light taxation as a matter of fairness and pragmatism, arguing that for Indian yeomen to safeguard British rule it was essential that they should feel the benefits of a British administration. Lawrence resisted calls for increasing the taxation of salt that would have disproportionately affected poorer Indians. He calculated that the excise on salt increased its price as much as twelvefold in the Punjab, and perhaps by eight times in the North West Provinces. Lawrence argued any attempt to restrain Russian advance in Afghanistan would lead to the eventual occupation of the country, as was the case in 1838. Arthur Munby, as quoted in Munby, Man of Two Worlds, wrote: 'Thursday, 31st. May, 18?? : Passing through Kensington Tuesday, (29th. May) I saw a man of all others worth seeing Sir John Lawrence. He was riding down the street alone—without even a groom:and no one knew or noticed him. A large, loosely made man: sitting grave and quiet on his horse; with sallow wrinkled face and grizzled moustache: riding along, an unappreciated king of men, with such keen eyes and such a solemn face! And he all unnoticed, and still a commoner, while Vernon Smith is a peer! But idiots are proverbially the favourites of fortune.' In 1870 he was elected to represent the Chelsea division of the London School Board, and was appointed chairman at the first board meeting. He resigned from the position in November 1873. Lawrence briefly returned to the public sphere in 1878 as a critic of the Conservative government's Afghan policy in the months preceding the Second Afghan War. Lawrence died in London on 27 June 1879, aged 68 and was buried at Westminster Abbey.
Мұра
Кейіннен Ост-Инд компаниясы колледжіндегі пансионат (қазіргі Хейлибери және Императорлық қызмет колледжі) және Фойл колледжіндегі "үй" оның атымен аталды. Лоренс сондай-ақ Үндістанның Дарджилинг қаласындағы Сент-Пол мектебінің аға қанаты болып табылады, онда аға қанаттардың барлығы отарлық дәуірдегі мемлекеттік қызметкерлер мен әскери тұлғалардың есімдерімен аталған. Оның мүсіні Фойл және Лондондерри колледжінде орналасқан (алғаш рет Лахорда орнатылған). Сэр Джозеф Эдгар Боем жасаған мүсін бұрын Лоренстің бір қолында қалам, екінші қолында қылыш ұстаған күйін бейнелеген, ал оның астында "Қайсысымен басқарасың?" деген жазу болған. Қалам мен қылыш оның әкімші және әскери саладағы жан-жақтылығын көрсету үшін пайдаланылған. Вандалдар қылышты зақымдаған. Лоренстің тағы бір мүсіні Лондонның орталығындағы Уотерлоо алаңында тұр. Мүсіннің негізіндегі жазудың бір бөлігі бастапқыда "Пенджабтың билеушісі" деп жазылған, бірақ "Пенджаб" сөзі бұзылып, вандалдар оны оқу мүмкін емес етіп жіберген.
A boarding house at the East India Company College (today Haileybury and Imperial Service College) and a "house" at Foyle College was subsequently named after him. Lawrence is also a Senior Wing House at St Paul's School, Darjeeling, in India, where all the Senior Wing Houses are named after colonial era civil service and military figures. A statue of him stands at Foyle and Londonderry College (having been, originally, erected in Lahore). The statue, by Sir Joseph Edgar Boehm, once showed Lawrence with a pen in one hand and a sword in the other, along with the caption "By which will you be governed?". The pen and sword were used to illustrate his versatility as an administrator and a soldier. Vandals have since damaged the sword. Another statue of Lawrence stands in Waterloo Place in central London. A portion of the inscription on the base of the statue originally read "Ruler of the Punjab," but the word "Punjab" has been defaced and rendered illegible by vandals.