Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әскерге шақыру дағдарысы – әскери міндеттілік саясатына қатысты қоғамдық пікір қақтығысы, яғни әскери қызметке міндетті түрде шақыру. АҚШ тілінде бұл "жоба" деп аталады. Әскери қызметке бағыну өте даулы мәселеге айналып, халықтың наразылығына ұласқан кезде бұл дау дағдарысқа айналуы мүмкін. Әскери шенеуніктердің пікірінше, дағдарыс – әскермен қамтамасыз ету мәселесі; олар әскери мақсаттарға жету үшін жеткілікті әскер жоқ деп мәлімдеп, қолданыстағы әскери міндеттілік заңын күштең қолдану мүмкіндігін белгілі бір дәрежеде жоғалтқан болуы мүмкін. Егер әскерге шақырылған сарбаздар елдің қауіпсіздігіне тікелей қатысы жоқ шетелдік соғыстарға немесе басқа да даулы себептермен жіберілсе, әскери міндеттілік демократиялық елдерде тарихи түрде күшті саяси тартыс тудырған.
A conscription crisis is a public dispute about a policy of conscription, or mandatory service in the military, known in US English as a "draft". A dispute can become a crisis when submission to military service becomes highly controversial and popular revolt ensues. From the point of view of military officials, the crisis is one of supply; where they may claim to lack enough troops to accomplish a military objective, and have, to some degree, lost control of their political ability to enforce existing conscription law. When conscripted soldiers are sent to foreign wars that do not directly affect the security of the nation, or under pretexts and contexts that are otherwise controversial, conscription has historically been highly politically contentious within democracies.
Тізім
Тарихта әскери шақыру дағдарыстары бірнеше рет болды. Вандедегі соғыс 1793 жылы әскери шақыру дағдарысының алғашқы жағдайын қамтыды, себебі революциялық үкімет жергілікті қауымдастықтардың бір бөлігін революциялық соғыстарға шақыруға тырысты. Осыған ұқсас оқиғалар Бретаньде де орын алды. 1863 жылғы Нью-Йорк шақыру көтерілісі президент Авраам Линкольннің Азамат соғысына ер адамдарды шақыру туралы заңына жауап ретіндегі наразылықты білдірді. 1909 жылғы «Трагикалық апта» – Испанияның Каталония аймағында испан армиясы мен жұмысшы табы арасындағы қақтығыстар, ол Мароккодағы Екінші Риф соғысына күш түсу үшін резервтік әскерлерді шақырудан туындады. 1917 жылғы әскери шақыру дағдарысы – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канададағы саяси және әскери дағдарыс. 1918 жылғы әскери шақыру дағдарысында Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігі үкіметі Ирландияға әскери шақыруды кеңейту үшін заң шығарды, бұл ирланд ұлтшылдығына қолдауды күшейтті. Ирландияда әскери шақыру құқығын пайдалану үшін ешқандай қадам жасалмады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери шақырудың басқа да дағдарыстары Ньюфаундленд, Австралия және Жаңа Зеландияда болды. 1944 жылғы әскери шақыру дағдарысы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канададағы саяси және әскери дағдарыс. Вьетнам соғысына қарсы 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басындағы наразылықтар көбінесе әскери шақыру мәселесімен байланысты болды, әсіресе АҚШ және Австралияда, олар соғысқа әскер шақырып алған (Жаңа Зеландия сияқты басқа елдер шақырылғандарды жібермеді). Он жылдар өткен соң, сол кездегі танымал «IV F» кітабы, әскери қызметке жарамсыз деп танылудың, ешқандай нақты денсаулық мәселесіз, оңай жолдарын сипаттаған, университет кітапханаларында сол кездегі әскери шақыруға қарсы тұрудың қаншалықты жүйелі болғанын еске салады. Ол 1972 жылы президент Никсон әскери шақыруды тоқтатқанда және дағдарысқа жауап ретінде наразылық білдіргендерді кешіргенде аяқталды. Испаниядағы наразылық қозғалысы. Испаниядағы Азамат соғысы басталғаннан бері, Куәгерлер Ехоба әскери шақырудан бас тартты және 1937 жылы оларға өлім жазасы төндірілуі мүмкін болды. Діни емес, ар-ожданға қарсылық білдірген алғашқы адам 1971 жылы түрмеге қамалды, бұл 1980-1990 жылдар аралығында жүздеген наразылық білдірушілердің түрмеге қамалуына әкелген жаппай азаматтық мойынсұнбастықты бастады, әскери шақыру 2001 жылы жойылғанға дейін жалғасты.
There were a number of conscription crises in history. The War in the Vendée involved an early case of a conscription crisis in 1793 as the revolutionary government sought to conscript portions of local communities for the Revolutionary Wars. Similar events occurred in Brittany. The New York Draft Riots of 1863 represented protests in response to President Abraham Lincoln's Enrollment Act of Conscription to draft men to fight in the ongoing Civil War. The Tragic Week of 1909 was a series of confrontations between the Spanish army and the working classes of in the Spanish region of Catalonia, caused by the calling up of reserve troops to be sent as reinforcements to the Second Rif War in Morocco. The Conscription Crisis of 1917 was a political and military crisis in Canada during World War I. In the Conscription Crisis of 1918, the United Kingdom of Great Britain and Ireland government legislated for power to extend conscription to Ireland, leading to increased support for Irish nationalism. No steps were ever taken to exercise the power to conscript in Ireland. Other conscription crises during World War I happened in Newfoundland, Australia and New Zealand. The Conscription Crisis of 1944 was a political and military crisis in Canada during World War II. Protests against the Vietnam War in the late 1960s and early 1970s to a large degree dealt with the issue of conscription, particularly in the United States and Australia which conscripted troops for the war (other countries, like New Zealand, did not send conscripts). Decades later, the then popular book "IV F" that centered on easily faked ways to be held medically unqualified for military service without any real incapacitation remains in college libraries as a reminder of how systemic resistance to the draft then was. It ended in 1972 when President Nixon ended conscription and pardoned contentious objectors as a response to the crisis. The insubordinate movement in Spain. Since the Spanish Civil War, Jehovah's Witnesses refused to be drafted, facing death penalty in 1937. The first non religious conscientious objector was imprisoned in 1971, starting mass civil disobedience which peaked in the mid 1980s and 1990s with hundreds of objectors jailed, until conscription was ruled out in 2001.