Кіріспе

Әскери немесе мемлекеттік қызмет жүйесі

Ұлттық қызмет – міндетті немесе ерікті мемлекеттік қызмет жүйесі, көбінесе әскери қызмет. Әскери шақыру – міндетті ұлттық қызмет. Ұлттық қызмет термині 1939 жылғы Ұлыбританияның Ұлттық қызмет (Қарулы күштер) заңынан шыққан. Ұлттық қызметтің мерзімі мен сипаты елге қарай өзгереді. Кейбір жағдайларда ұлттық қызмет міндетті болып табылады, және шетелде тұратын азаматтар отанына қайтарылып, оны толықтыруға шақырылуы мүмкін. Басқа жағдайларда ұлттық қызмет ерікті болып келеді. Көптеген жастар мұндай бағдарламаларда бір немесе бірнеше жыл өткізеді. Міндетті әскери қызмет әдетте барлық азаматтарды 18 жасқа келгенде (жоғары білім алушылар үшін кейінірек) бір немесе екі жылға тіркеуді талап етеді. Көптеген елдерде тек ерлер әскери қызметке шақырылады, бірақ Норвегия, Швеция, Израиль, Эритрея, Марокко және Солтүстік Корея ерлер мен әйелдердің екеуін де шақырады. Ерікті ұлттық қызмет үшін тек үш айлық негізгі әскери оқу жеткілікті болуы мүмкін. АҚШ-тағы баламасы – Таңдаулы қызмет. Америка Құрама Штаттарында Бейбітшілік корпусына және Америкорпқа ерікті түрде жазылу да ұлттық қызмет деп аталады.

Тарихи дәлелдер

100 жылы шамасында Плутарх б.з.б. 5 ғасырындағы римдік генералдың ұлттық қызмет туралы ертедегі пікірін келтірді: «Шетелде жұмыспен қамтылу арқылы ішкі дау-жанжалдардың алдын алудың саяси мақсатымен, сондай-ақ байлар мен кедейлер, плебейлер мен патрицистер бір әскерде және бір лагерде қайтадан араласып, мемлекет үшін ортақ қызмет атқару арқылы бір-біріне кешірімділік пен достықпен қарауға бейімделеді деген үмітпен».