Кіріспе

Швейцарияның азаматтық қызметі – 1996 жылы әскери қызметке азаматтық балама ретінде құрылған швейцариялық институт. Ол Vision 95 (Armeeleitbild 95) реформасының бір бөлігі ретінде енгізілді. Өзінің ішкі сеніміне байланысты әскери қызметке қатыса алмайтын кез келген адам азаматтық қызметке өтініш бере алады. Бұрын өтініш беруші бас тарту себептерін түсіндіру үшін тыңдауға шақырылатын. Қазір олар өтініш бергеннен кейін үш ай ішінде азаматтық қызметке кіріспей тұрып, бір күндік танысу семинарына қатысады. Егер адам физикалық немесе психологиялық кемшіліктеріне байланысты әскери қызметке жарамсыз болса, ол азаматтық қызметке де жарамсыз деп есептеледі, тіпті егер кемшіліктері азаматтық қызметке қатысты нақты міндетті орындауға оны қабілетсіз қылмаса да. Мысалы, мүгедек креслодағы адам зейнеткерлер үйінің әкімшілігінде жұмыс істей алады, бірақ 2013 жылдан бері жарамсыз деп танылған адамдар мүгедектігіне қарамастан әскери қызметке өтініш бере алады, атап айтқанда, 2021 жылы Ноу Архаб мүгедек креслода болғанына қарамастан армияда қызмет етті. Әскери қызметке жарамсыз деп танылған ер адамдар 37 жасқа дейін жылдық салық салынатын табысының 3 пайызын салықтан босату төлемі ретінде төлейді, бірақ ең көп дегенде он бір төлемді. Алайда, қызметке жарамсыз деп танылған және Федералды мүгедектік сақтандыру немесе Апаттар сақтандыруынан зейнетақы немесе жәрдемақы алатын кез келген адам салықтан босатылады. Бұл ауыр мүгедектігіне байланысты жұмысқа жарамсыз деп танылған және мүгедектік жәрдемақысын алмайтын, бірақ осындай жәрдемақы алу үшін екі талаптың біреуін орындайтын адамдарға да қатысты (соның ішінде есту қабілеті бұзылғандар). Соңында, ауыр физикалық, психикалық немесе психологиялық мүгедектігіне байланысты салық салынатын табысы, шегерімдерден кейін, заң бойынша оның ең төменгі күнкөріс деңгейінен 100% артық емес адамдар да салықтан босатылады. Әскери қызметке жеткілікті жарамсыз деп танылған, бірақ босатылмаған адамдар азаматтық қорғауға қатысады, онда олар полицияға, өрт сөндіру қызметіне немесе денсаулық сақтау мекемелеріне көмектесуге, сондай-ақ табиғи апаттар кезінде көмек көрсетуге және демонстрациялар немесе көп адам қатысатын іс-шаралар кезінде тәртіп сақтауға шақырылуы мүмкін. Әр күні қызмет еткені үшін олардың салықтан босату төлемі 4 пайызға төмендейді. Әйелдерге де азаматтық қызметте немесе қарулы күштерде қызмет етуге рұқсат етіледі. Әйелдер ерікті түрде қызмет етеді. 2005 жылы Швейцария Федералдық Ассамблеясы "ішкі сенімді тыңдаулар" жойылсын ба, әлде ұзақ мерзімге қызмет етуге дайындық (төменде қараңыз) жалғыз критерий болуы керек пе, деп талқылай бастады. Баламалы қызметке жастардың көптеп құлық көрсетуі ұйымдық проблемаларды да тудырды. Екінші жағынан, Vision 95 реформалық пакеті бойынша азаматтық қызмет мүмкіндігі швейцариялық қарулы күштердің болуын, әсіресе жас буынның қолдауын арттырды. Қалыпты әскерлер үшін толық жиынтық әскери қызмет қазіргі уақытта 245 күн, ал толық азаматтық қызмет – 365 күн. Көптеген коммерциялық емес ұйымдар азаматтық қызметкерлерді жұмысқа алуға лицензия алған. Германиядағы бұрынғы азаматтық қызметтен айырмашылығы, онда қызметшілер өз жұмысын негізінен ауруханалар мен денсаулық сақтау орындарында атқарған, швейцариялықтар жұмыс істеуге арналған көптеген мүмкіндіктерге ие: денсаулық сақтау, әл-ауқат, қоршаған ортаны қорғау, ауыл шаруашылығы (шағын немесе альпілік шаруашылықтар), ғылыми-зерттеу жобалары және шетелдегі дамуға көмек. Азаматтық қызметшілер әрбір тапсырма түріне сәйкес біліктілікке ие болуы керек, мысалы, дамуға көмек көрсету саласында бос жұмыс орындары өте аз. Азаматтық және әскери қызмет арасындағы үлкен айырмашылық – азаматтық қызметке қатысушылар өздерінің балама қызметінен жұмыс тәжірибесі тұрғысынан қызметтен кейін жақсы лауазымға қол жеткізу үшін үлкен пайда көре алады, бірақ ресми түрде азаматтық қызметті, мысалы, емтихан тапсыру мақсатымен жасауға рұқсат етілмейді. Сондықтан ғылыми-зерттеу институтында азаматтық қызмет кезінде кейінірек тапсырылатын жеке ғылыми еңбектерді жазуға болмайды. Шетелде тұратын швейцариялықтармен қалай жұмыс істеу керектігі туралы мәселелер әлі де бар, олар қазірдің өзінде швейцариялық әскерге шақырудан өтіп, швейцариялық әскер құрамына кіреді. Бұл жағдайда олар әскери қызметтен немесе азаматтық қызметтен босатылмайды және өтініш беру процесінің әр қадамында олардың Швейцарияда болуы қажет.