Кіріспе
Қорғанның тірек қақпалары арасындағы еден ашықшасы – махиколяция. Махиколяция – бұл қорғанның тірек қақпалары арасындағы еден ашықшасы, арқылы қорғаныс қабырғасының түбіндегі шабуылшыларға тас немесе қайнаған су, ыстық құм, сөндірілген әк немесе қайнаған май сияқты материалдар тастауға болатын. Шағын құрылымдарда кездесетін кіші нұсқасы – қорапша махиколяция деп аталады.
A machicolation is a floor opening between the supporting corbels of a battlement, through which stones or other material, such as boiling water, hot sand, quicklime or boiling cooking oil, could be dropped on attackers at the base of a defensive wall. A smaller version found on smaller structures is called a box machicolation.
Терминология
Құрылыстар крестшілердің машрабияны имитациялау нәтижесінде пайда болған деп саналады. "ұқтыру", "жаралау" және "мойын" деген сөздерден туындаған. Махиколат термині 18 ғасырда ғана ағылшын тілінде кездеседі, бірақ англо-латын тілінде махиколларе етістігі қолданылған. Осы құрылысты білдіретін испан және португал сөздері (сәйкесінше, matacán және mata cães) "иттерді өлтіру" деген мағына беретін "matar canes" сөздерінен құралған, соңғысы сенімсіздерді қаралаған атау. Италияда және итальян тілінің ықпалында болған елдерде, мысалы Мальтада, бұл құрылыс пиомбатио деп аталды.
Сипаттамасы мен қолданылуы
Мачикулистің (кейде оны құлату қорабы деп атайды) дизайны Таяу Шығыста пайда болған, онда олар көбінесе қорғаныс қабырғаларында кездеседі. Түпнұсқа араб дизайны кішкентай және mashrabiya деп аталатын үйдің ағаш балконына ұқсас. Махиколяциялар ағылшын қамалдарына қарағанда француз қамалдарында көбірек кездесетін, олар көбінесе 13 ғасырғы Конви қамалындағыдай қақпаға ғана шектелген. Францияның солтүстігінде сақталған махиколяцияның ең алғашқы мысалдарының бірі – 1291 жылы Парижден тыс салынған Фаршевиль шатосы. Оның бастауы Сирияда, ал крестшілер оның дизайнын Еуропаға әкелді. Махиколяциялар Госпитальерлер ордені салған Родос аралдағы көптеген мұнараларда жиі кездесетін ерекшелік болды. Орден Малтада билік алғаннан кейін, махиколяциялар 18 ғасырға дейін ауылдық ғимараттарда да кең таралды. Махиколяциялары бар ғимараттарға Кавалер мұнарасы, Гаучи мұнарасы, Капитан мұнарасы, Биркиркара мұнарасы және Тал Вейтер мұнарасы жатады.
Ортағасырдан кейінгі қолданыс
Кейіннен махиколяция корбельдер арасындағы бос орындармен, бірақ тесіксіз, сәндік үшін қолданылды, және соңынан көптеген әскери емес ғимараттардың айрықша белгісіне айналды.