Кіріспе

Үнді-американдық рухани ұстаз

Экнатх Ишаварн (17 желтоқсан 1910 – 26 қазан 1999) – үнділік туған рухани ұстаз, жазушы, аудармашы және Үндістанның Багавад Гита және Упанишадтар сияқты діни мәтіндерін түсіндіруші. Ишаварн Үндістанның Нагпур университетінде ағылшын әдебиетінен профессор болды, ал 1959 жылы Миннесота университетінде Фулбрайт стипендиаты ретінде АҚШ-қа келді, кейін Калифорния университетіне, Берклиге ауысты, онда елдегі алғашқы болып медитация курстарын оқытып, академиялық сағаттар берді. 1961 жылы Ишаварн Калифорнияның солтүстігінде орналасқан «Blue Mountain Meditation Center» және «Nilgiri Press» орталығын құрды. Ишаварн әлемдік діни және рухани дәстүрлерден алынған шабыттандыратын мәтіндерді жаттап алып, ойда үндемей қайталау арқылы медитация жасау әдісін жасады, бұл әдіс кейіннен «Мәтіндік медитация» деп аталды.

Өмірбаян

Экнатх Ишваран 1910 жылы Үндістанның Керала штатындағы ауылда дүниеге келген. Экнатх – оның тегі, Ишваран – аты. Анасы мен анасының шешесінің тәрбиесінде өскен ол, оны рухани ұстазы ретінде құрметтеген. Он алты жасқа дейін туған ауылында оқығаннан кейін, ол елу шақырым қашықтықтағы католик колледжі – Триссур қаласындағы Сент-Томас колледжіне оқуға түсті. Нагпур университетін ағылшын тілі мен құқық мамандықтары бойынша бітірген. Нагпур университетінің ағылшын тілі кафедрасын басқарды. Ишваран өмір бойы вегетариандық тамақтанды. 1959 жылы ол Калифорния университетінде (Беркли) Фулбрайт стипендиясы бойынша АҚШ-қа келді. 1960 жылдан бастап Сан-Франциско аймағында медитация сабақтарын жүргізді. Ол әйелі Кристинмен осы лекциялардың бірінде танысты. 1961 жылы әйелімен бірге «Көк тау» медитация орталығын құрды. Үндістанда төрт жыл тұрғаннан кейін, 1965 жылы Бей-Аймаққа қайтып келді. 1970 жылы Марин округінде Рамагири ашрамын құрды.

Жарияланған еңбектер

Есваранның жазбаша туындыларын бірнеше негізгі санатқа бөлуге болады – негізінен кітаптар, сондай-ақ газеттер мен басқа да мерзімді басылымдардағы мақалалар. Оның көптеген кітаптары рухани бағытталған басылымдар немесе веб-сайттар, немесе The New Yorker және New York Post сияқты жалпыға танымал БАҚ-тар тарапынан қарастырылған. Сонымен қатар, Есваранның көптеген жазбалары бейне және аудио форматта жарық көрді. "Буддизм: Қысқаша кіріспе" еңбегінде Смит және оның әріптесі Филип Новак былай деп жазды: "Біздің ең сүйікті аудармамыз – Экнатх Есваранның 'Дхаммападасы'. Оның үнді мұрасы, әдеби қабілеті және рухани сезімталдығы Будданың сөздерін кереметтей жеткізеді. Әрбір тармақ тыныш, сенімді күшпен жарқырайды. Бұған қоса, Будданың өмірі мен үйретіктеріне арналған 70 беттік тамаша кіріспе де бар". 2009 жылдан бері Есваранның үш аудармасы АҚШ-та осы кітаптардың ең көп сатылатын аудармалары болып табылады. "Бхагавад-гитаның мәні" кітабында Есваран Гитаның үйретіктерін қазіргі заманға бейімдеп, шындықтың мәні, бөлінудің иллюзиясы, өзіндік ізденіс, йоганың мағынасы және сананы қалай емдеу туралы Гитаның көзқарастарын талқылайды. Кітап Гитаның басты хабары – медитация мен рухани тәжірибе арқылы өмірдің терең бірлігімен үйлесімде өмір сүру және қақтығыстарды шешу екенін көрсетеді. "Дхаммападаның мәні" кітабында Есваран Будданың өзіне жатқызылатын Дхаммападаға түсініктеме береді, оны рухани жігерлілік, даму және рухани ояну туралы тікелей нұсқау ретінде ұсынады.

Ойлануға арналған кітаптар

Оның "Пассаж медитациясы" (түпнұсқа атауы "Медитация") атты кітабында Есваран әзірлеген Сегіз нүктелік бағдарлама сипатталған, ал "Аңды жаулау" кітабында осы тәжірибелердің күнделікті өмірде қолданылуы егжей-тегжейлі қарастырылған. "Уақытша даналық" кітабы "Пассаж медитациясына" қосымша болып табылады және әлемдік рухани дәстүрлерден алынған медитацияға арналған үзінділерді қамтиды. Оның "Мантрам нұсқаулығы: мантрамды таңдау және ойын тыныштандыру жөніндегі практикалық кеңес" кітабы бағдарламаның екінші тармағы – "Мантрамды" қарастырады. "Қиындықтарда күш" кітабы "Мантрамға" кіріспе болып табылады, көптеген оқиғалар мен практикалық мысалдармен толық, олар оқырманға күнделікті өмірдегі қиындықтарды жеңу үшін ішкі ресурстарды қалай пайдалануға үйренуге көмектеседі. Оның "Уақытты өзің жұмсай біл" кітабы күнделікті өмірде "Баяулау" және "Бір нүктеге назар аудару" тақырыптарын зерттейді. "Жаңару" – бұл махаббатқа негізделген қарым-қатынастар, бала тәрбиесі, қарапайым өмір сүру және даналықпен қартаю сияқты тақырыптарға арналған қысқа оқулар жинағы; кітап сериясының екінші кітабы – "Сабыр", кез келген жаста "батылдардың әшекейі" сабырды қалай дамытуға болатынын көрсетеді. Басқа (ескі) кітаптарда рухани өмірдің әртүрлі аспектілері сипатталған: "Көк тауға шығу", "Шығармашыл ғалам" және "Табылмай қалған ел".

Күнделікті оқулықтар мен анықтама

"Құдай өзендерді ағызады" – бұл әлемнің қасиетті әдебиеттерінен Есваран медитация үшін пайдалы деп таңдаған антология. "Уақыттан тыс даналық" кітабының кеңейтілген (және ертерек) нұсқасы болып табылатын бұл кітапта әртүрлі дәстүрлерден алынған ондаған мәтіндер бар. Онда өмірдің әртүрлі кезеңдеріне – күтім жасау, кішкентай балалары бар отбасылар, өлім және өлімге дайындық, қайғы мен жоғалту, сондай-ақ шыдамдылық, батылдық, Құдайға деген құлшыныс және басқаларды өзіңізден жоғары қою сияқты жақсы қасиеттерді дамытуға арналған мәтіндер бөліп көрсетілген. "Өмірлік сөздер" – Есваранның күнделікті өмірде оқылған мәтіндерді қалай қолдануға болатыны туралы түсініктемелерімен бірге күнделікті оқулар жинағы.

Күнделікті өмір үшін "Бхагавад-гита"

"Бхагавад-гита күнделікті өмір үшін" – рухани өмірді сүруге арналған нұсқаулық, ол Үндістанның мәңгілік кітабы – Бхагавад-гитаға тарау-тарау түсініктеме береді. Бұл еңбек үш томдық болып, 1975, 1979 және 1984 жылдары қатты мұқабамен басылып, кейіннен жұмсақ мұқабамен де жарық көрген. Алғашқы жұмсақ мұқабалы кітаптар жарық көрген кезде томдарға жаңа тақырыптар берілді: "Қайғының соңы"; "Мың күндей жарқыраған"; және "Махаббат – мені тану". 2020 жылы үш томдық жинақ екінші басылым ретінде және бір томдық электрондық кітап ретінде қайта басылды. 1-томында (Гитаның алғашқы алты тарауы) Ишваран оқырмандардың тіпті күнделікті тіршілікпен айналысып жүрген үй иелерінің өзін өзгертуге қалай көмектесетінін түсіндіреді. 2-томда (келесі алты тарауда) ол ғылыми білім мен рухани даналық арасындағы айқын қарама-қайшылықты қарастырып, өмірдің бірлігі туралы ұғымның барлық қарым-қатынастарда адамдарға қалай көмектесетінін түсіндіреді. 3-томда (соңғы алты тарауда) ол ішкі "Мен" мен барлық жаратылыстың негізінде жатқан Шындық арасындағы байланысты көрсетеді, сондай-ақ қоршаған ортаны жақсарту және әлемде бейбітшілік орнату үшін қандай өзгерістер енгізу керектігін айтады.

Рухани өмірбаяндар

"Ганди – Адам" Мохандас Гандидің әлемдегі ең ұлы рухани көшбасшылардың біріне қалай айналғандығын баяндайды. "Исламның зорлықсыз жауынгері" – Ауғанстанның патан (немесе пуштун) және соны мұсылман ханы Абдул Ғаффар ханның өмірбаяны. Ол тарихтағы алғашқы зорлықсыз армияны құрып, Ұлыбританияның отаршылдық үкімшілігінен Һиндстанның тәуелсіздігін жеңіп алды. Бұл кітапқа қатысты пікірлер "The New Yorker" журналында жарияланды. Канадтық медиа теориясының маманы Маршалл Маклюанның қызы, кинорежиссер және жазушы Т. С. Маклюан "Шекара Гандисі: Бадшах Хан – Бейбітшілік үшін шам" атты фильмді түсірді, ол 2009 жылы "Қара інжу" сыйлығымен "Үздік деректі фильм" номинациясында марапатталды.

Христиан әдебиеттеріне түсініктемелер

Бастапқы ізгілік (мақала қараңыз) – Бәпағатқа түсініктеме. Махаббат ешқашан сөнбейді (мақала қараңыз) – қасиетті Франциск, қасиетті Пауыл, қасиетті Августин және Ана Терезаның еңбектеріне түсініктеме. Сүйіспеншілікпен қарау (мақала қараңыз) – "Мәсіхтің үлгісі" кітабына түсініктеме.