Кіріспе

Британдық саясаткер, ауыл шаруашылығымен айналысушы және отар әкімшісі (1887–1952)

Виктор Александр Джон Хоуп, Линлитгоудың 2-ші маркизі (24 қыркүйек 1887 – 5 қаңтар 1952) – британдық унионист саясаткер және мемлекет қайраткері, ауыл шаруашылығымен айналысушы, отар әкімшісі. 1936–1943 жылдары Үндістанның генерал-губернаторы және вице-королі қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Эдинбург Корольдік қоғамының вице-президенті, Эдинбург университетінің канцлері және Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының Жоғары комиссары болды. Оны көбінесе Лорд Линлитгоу немесе жай ғана Линлитгоу деп атады.

Жас шағы мен отбасы

Хоуп 1887 жылдың 24 қыркүйегінде Шотландияның Линлитгоушир округіндегі Оңтүстік Куинсферридегі Хоуптун үйінде дүниеге келді. Оның крест анасы Виктория патшайымы болған. Ол Людгроув мектебінде және Итон колледжінде оқыды. 1908 жылдың 29 ақпанында әкесінен кейін Лилиттгоудың 2-маркизі атанды.

Ерте мансап

Линлитгоу Бірінші дүниежүзілік соғыста Батыс майданында офицер болып қызмет етті. Лотиан және шекаралық атты әскерінен ауысқан ол Корольдік шотландтардың батальонына қолбасшылық етті. Патшалық комиссиясына ұсынған материалдардың ықпалымен, "он жыл өткен соң, ол Үндістанның вице-королі болғанда, тамақтану мәселесіне жеке қызығушылық танытып, оны зерттеулердің басымдыққа қойылған күнтәртібіне енгізді". Линлитгоу басшылығымен Ауыл шаруашылығы жөніндегі комиссияны жіберу себебі "конституциялық реформалар экономикалық және білім беру реформаларысыз Үндістан халқының тұрмыс жағдайын жақсартуға ешқандай әсер етпейді, ал осы мәселе ең маңыздысы". 1933 жылдың сәуірінен 1934 жылдың қарашасына дейін ол Үкіметтің 1933 жылғы наурыздағы Ақ қағазында баяндалған Үндістанның өзін-өзі басқаруына қатысты ұсыныстарды қарастыру үшін құрылған Үндістан конституциялық реформасы жөніндегі Парламенттік бірлескен арнайы комитетінің төрағасы болды. Ол лорд Солсбери бас тартқаннан кейін осы қызметке келісті (бірақ ол комитетте қатысуға келісті), ал екінші үміткер Сидни Пил флебит ауруына шалдықты. Линлитгоу бірлескен арнайы комитетке үнділік фракциялардың (хиндұлар, мұсылмандар және княздық мемлекеттер) арасында ешқандай жақсылық көрсетпейтінін және өзінің бес баласына қатысты болғандай бейтарап болатынын мәлімдеді. Комитет ұсынған заңдар 1935 жылғы "Үндістан үкіметі туралы" заңға айналды.

Вице-патша

Бұрын Мадрас губернаторы және Австралияның генерал-губернаторы қызметтерін қабылдаудан бас тарған (оның әкесі Австралияның бірінші генерал-губернаторы болған), ол Үндістанның вице-королі болды. Линлитгоу 1935 жылғы Үндістан үкіметі заңында көзделген жергілікті басқару жоспарларын іске асырды, нәтижесінде Британдық Үндістанның он бір провинциясының бесеуінде Конгресс партиясы басқаратын провинциялық үкіметтер құрылды. Алайда, князьдердің қарсылығы княздық штаттардың көпшілігінде сайланған үкіметтер құруға кедергі келтірді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Линлитгоу Конгрестің соғыстан кейін Үндістанның өзінің болашағын анықтау мүмкіндігіне ие болатыны туралы мәлімдеме жасау туралы өтінішін қабылдамады, бұл Конгресс министрліктерінің отставкаға келуіне әкелді. 1939 жылдың қыркүйегінде ол Үндістан саясаткерлерімен ақылдаспай-ақ, Үндістанның Германиямен соғыс жариялағанын мәлімдеді. 1940 жылдың 8 тамызында Лорд Линлитгоу британ үкіметі атынан мәлімдеме жасады. Бұл «Тамыз ұсынысы» деп аталды және Үндістан халқына елді басқаруда кеңейтілген құқықтар ұсынды. Бұл ұсынысты Конгресс партиясы мен Мұсылман лигасының ішінде Үндістан саясаткерлерінің көпшілігі қабылдамады. Британдық әкімшілік пен Конгресс арасындағы келіспеушіліктер «Үндістанды тастап кету» қозғалысына және жаппай азаматтық наразылыққа әкелді. Линлитгоу тәртіпсіздікті басып, Конгресс көшбасшыларын тұтқындады. Кейбір тарихшылар 1943 жылғы Бенгалия ашаршылығына, салдарынан үш миллион адам қайтыс болды, Линлитгоутің де кінәсі бар екенін айтады.

Зейнеткерлік

Оның жеті жылдық вице-корольдік өкілеттігі, Радж тарихындағы ең ұзақ мерзім, 1943 жылдың 1 қазанында аяқталды. Оның орнын 1942 жылдың қаңтарынан бері Британдық Үндістандағы әскери қолбасшы болған фельдмаршал сэр Арчибальд Уэвелл басты. Үндістер оның мансабын бағалауда жомарт болған жоқ. В. П. Менон "Үндістандағы билікті беру" еңбегінде былай деп мәлімдеді: "Оның 7,5 жылдық билеуі – кез келген басқа вице-корольге қарағанда ұзақ – ешқандай нақты жетістіктермен ерекшеленбеді. Ол Үндістаннан кеткен кезде, елдің бір бөлігі аштықтан зардап шекті. Құнның өсуі және қажетті тауарлардың тапшылығы салдарынан экономикалық қиындықтар туды. Саяси тұрғыдан Сэр Теж Бахадур Сапру жалпы пікірді былай білдірді: "Бүгін, Лорд Линлитгоудың жеті жылдық басқаруынан кейін, ел ол келген кездегіден гөрі әлдеқайда бөлінген". Шыншыл пресвитериан болған ол 1944 және 1945 жылдары Шотландия шіркеуінің Лорд-жоғарғы комиссары қызметін атқарды. Ол 1952 жылы қайтыс болды.