Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сенегал президенті 2012 жылдан 2024 жылға дейін.
President of Senegal from 2012 to 2024
Маки Салл (maki sal, ; 1961 жылдың 11 желтоқсанында туған) – Сенегалдық саясаткер, 2012 жылдан 2024 жылға дейін Сенегалдың 4-ші президенті болды. Бұрын ол президент Абдулайе Уадтың кезінде 2004 жылдың шілдесінен 2007 жылдың маусымына дейін Сенегалдың 8-ші премьер-министрі, ал 2007 жылдың маусымынан 2008 жылдың қарашасына дейін Ұлттық Ассамблеяның төрағасы қызметін атқарды. Салл 2002 жылдан 2008 жылға дейін Фатик қаласының мэрі болды және 2009 жылдан 2012 жылға дейін қайтадан осы лауазымды иеленді. Ол Сенегал Демократиялық партиясының (PDS) көп жылдық мүшесі болды. Уэдпен келіспеушілік туғаннан кейін, ол 2008 жылдың қарашасында Ұлттық Ассамблея төрағасы лауазымынан алынды; одан кейін ол өзінің «Республика үшін одақ» (АРП) деп аталатын партиясын құрып, оппозицияға қосылды. 2012 жылғы президент сайлауының бірінші турында екінші орын алған ол, басқа оппозициялық кандидаттардың қолдауын алып, 2012 жылдың 25 наурызында өткен екінші турда Уэдтің үстінен жеңіске жетті. Ол Сенегалдың Франциядан тәуелсіздік алғаннан кейін туған алғашқы президент.
Macky Sall (maki sal, , ; born 11 December 1961) is a Senegalese politician who served as the 4th President of Senegal from 2012 to 2024. He previously served as the 8th Prime Minister of Senegal from July 2004 to June 2007, under President Abdoulaye Wade and President of the National Assembly from June 2007 to November 2008. Sall served as the Mayor of Fatick from 2002 to 2008 and held that post again from 2009 to 2012. He was a long time member of the Senegalese Democratic Party (PDS). After coming into conflict with Wade, he was removed from his post as President of the National Assembly in November 2008; he consequently founded his own party named the Alliance for the Republic (APR) and joined the opposition. Placing second in the first round of the 2012 presidential election, he won the backing of other opposition candidates and prevailed over Wade in the second round of voting, held on 25 March 2012. He is the first president born after Senegalese independence from France.
Ерте өмір
Салл Амаду Абдул Саллдың және жаңғақ сатушы Кумба Тхимбоның бес баласының бірі еді. Амаду Абдул Салл мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеген, кейін үй шаруасын қараушы болды. Салл Фатик, Фута Торо және 2-ден 5 жасқа дейін Мборода өсті. Саллдың әкесі Сенегалдың Социалистік партиясының (СПС) мүшесі болған, бірақ Каолақтағы орта мектепте ол жеңгесінің ықпалымен маошылдармен байланыс жасады. Дакар университетінде оқыған кезінде ол Ландинг Саванен басқарған марксистік-лениндік "And Jëf" қозғалысына қатысты. Бірақ ол "And Jëf" қозғалысының идеяларымен немесе Саваненің 1983 жылғы сайлауда СПС-ке қарсы бойкот стратегиясын қолдануымен келіспегендіктен, қозғалыстан шығып кетті. Сол сайлауда Салл либерал Абдулай Уэйдке дауыс берді, және 1988 жылы да осылай істеді.
Sall was one of five children born to Amadou Abdoul Sall, who was a state worker and then a caretaker and Coumba Thimbo, a peanut seller. He was raised in Fatick and Futa Tooro, as well as Mboro from age 2–5. Sall's father was a member of the Socialist Party of Senegal (PS), but, at the high school in Kaolack, Sall associated with the Maoists at the encouragement of his brother in law. During his studies at the University of Dakar he was involved in the Marxist Leninist movement, And Jëf, led by Landing Savané. He soon left And Jëf, since he did not agree with the ideas of the movement or Savané's use of a boycott strategy against the PS in the 1983 election, in which Sall voted for the liberal Abdoulaye Wade, as he did again in 1988.
Алғашқы саяси мансап
Салл 1980-шы жылдардың соңында Уэйдтің Сенегал демократиялық партиясына (PDS) қосылды. 1998 жылы Фатиктегі PDS аймақтық конвенциясының бас хатшысы болып тағайындалды және PDS ұлттық хатшысы болып қызмет етті, шахта және өнеркәсіп салаларына жауапты болды. Ол 2000 жылғы Сенегал президенттік сайлауында Уэйдтің билікке келуіне ықпал еткен «Sopi» науқанына белсенді қатысты. 2004 жылдың 25 шілдесінде Салл PDS басқару комитетінің вице-президенті болды. Сайлауда Уэйд бірінші турда көпшілік дауыспен жеңіске жетті. Уэйд қызметке кіріскеннен кейін Салл 10 сәуірде отставкаға кетті, бірақ дереу қайта тағайындалды, үкіметтік құрам өзгеріссіз қалды. Салл 2007 жылдың 19 маусымына дейін премьер-министр болып қызмет етті, бұл оны Уэйдтің премьер-министрлерінің арасында ең ұзақ қызмет еткеніне айналдырды. Өзінің қызметі барысында ол өзінің алдыңғы басшысы бастаған бірнеше президенттік саясатты іске қосты, соның ішінде Дакардың Corniche автожолын және Блез Диагн халықаралық әуежайының құрылысын. Сайлаудан кейін Уэйд 19 маусымда бюджет жөніндегі министр Шейх Хаджибу Сумарені премьер-министр етіп тағайындады, ол Саллдың орнына келді, ол үкіметімен бірге отставкаға кеткен және кейін сайлауда жеңіліс тапқан болатын. Салл премьер-министр ретінде атқарған жұмысына риза екенін айтты. Бір күннен кейін, 2007 жылдың 20 маусымында Салл Ұлттық Ассамблея төрағасы болып сайланбады; ол жалғыз үміткер болды және қатысқан 146 депутаттың 143 дауысын алды. 2007 жылдың соңында Салл мен Уэйд арасында жанжал туды, себебі Салл Ислам ынтымақтастық ұйымының (ИҰҰ) Ұлттық агенттігінің президенті, Уэйдтің ұлы Каримді 2008 жылдың наурызында Дакарда өтетін ИҰҰ саммитіне арналған Дакардағы құрылыс алаңдарына қатысты мәселе бойынша Ұлттық Ассамблеяда тыңдауға шақырды. Бұл Саллдың Каримнің беделін түсіруге және президенттік таққа ие болуға әрекет етуі ретінде қабылданып, Уэйдтің және PDS ішіндегі оның жақтастарының наразылығын тудырды. 2007 жылдың қарашасында PDS басқару комитеті Саллдың партиядағы екінші ең жоғары лауазымы болған Бас хатшының орынбасары лауазымын жойды және Ұлттық Ассамблея төрағасының өкілеттік мерзімін бес жылдан бір жылға дейін қысқарту туралы заң жобасын Ұлттық Ассамблеяға ұсынуға шешім қабылдады. 2007 жылдың желтоқсанының соңында Моридес діни басшысы Серьин Салиу Мбапке қайтыс болғаннан кейін оның ізбасары Серьин Мухамаду Ламин Бара Мбапке Уэйдтен Саллды кешіруді өтінді; Уэйд Саллмен кездесіп, екеуі 2008 жылдың қаңтар айының басында татуласты. 2008 жылдың 13 қазанында Ұлттық Ассамблея Ұлттық Ассамблея төрағасының өкілеттік мерзімін бір жылға қысқартуға дауыс берді; бұл шешім 21 қазанда президент Уэйдтің мақұлдауына ие болды. Салл өзінің лауазымын сақтап қалуға бар күшін салғанмен, Мамаду Сек 2008 жылдың 16 қарашасында Саллдың орнына Ұлттық Ассамблея төрағасы болып сайланды.
Sall joined Wade's Senegalese Democratic Party (PDS) in the late 1980s. He became Secretary General of the PDS Regional Convention in Fatick in 1998 and served as the PDS National Secretary in charge of Mines and Industry. He was actively involved in the "Sopi" campaign which brought Wade to power in the 2000 Senegalese presidential election. On 25 July 2004, Sall became Vice President of the PDS Steering Committee. in which Wade was victorious, obtaining a majority in the first round. After Wade was sworn in, Sall submitted his resignation on 10 April and was immediately reappointed, with the government unchanged. Sall remained Prime Minister until 19 June 2007, making him the longest serving of Wade's prime ministers. During his tenure he set in motion several presidential policies which had been started by his predecessor, including the Corniche de Dakar motorway and the construction of the Blaise Diagne International Airport. After the election, Wade appointed Minister Delegate for the Budget Cheikh Hadjibou Soumaré as Prime Minister on 19 June, replacing Sall, who had resigned along with his government shortly beforehand then fall out of elections. Sall said that he was proud of what he had accomplished as Prime Minister. Sall was not elected as President of the National Assembly one day later, on 20 June 2007; he was the only candidate and received 143 votes from the 146 deputies present. Sall and Wade came into conflict later in 2007 when Sall called Wade's son Karim, the President of the National Agency of the Organisation of the Islamic Conference (OIC), for a hearing in the National Assembly regarding construction sites in Dakar for the OIC Summit planned to take place there in March 2008. This was perceived as an attempt by Sall to weaken Karim's position and possibly influence the eventual presidential succession in favor of himself, provoking the enmity of Wade and his loyalists within the PDS. In November 2007, the PDS Steering Committee abolished Sall's position of Deputy Secretary General, which had been the second most powerful position in the party, and it decided to submit a bill to the National Assembly that would reduce the term of the President of the National Assembly from five years to one year. Following the death of Mourides religious leader Serigne Saliou Mbacké in late December 2007, his successor, Serigne Mouhamadou Lamine Bara Mbacké, asked Wade to forgive Sall; Wade then met with Sall and the two were said to have made peace in early January 2008. On 13 October 2008, the National Assembly voted to reduce the term of the President of the National Assembly to one year; this was approved by President Wade on 21 October. Despite Sall's determined efforts to maintain his position, Mamadou Seck was elected to replace Sall as President of the National Assembly on 16 November 2008.
Қарсылық
Салл 1 желтоқсан 2008 жылы өзінің партиясын – Республика үшін одақ – Яакаар (РҮО–Я) партиясын құрды. 26 қаңтар 2009 жылы Ішкі істер министрлігі Салды ақша жылыстыруда айыптады; Салл бұл айыптаманы жоққа шығарып, оның саяси себептермен жасалғанын мәлімдеді. 2009 жылдың ақпан айының соңында дәлелдердің жетіспеуіне байланысты Саллқа қатысты қылмыстық іс қозғалмады. 2009 жылдың наурыз айында Фатик қаласында өткен жергілікті сайлаудан кейін Салл 2009 жылдың сәуір айында бұрынғы лауазымына – қала әкіміне қайта сайланды. Ол 45 қалалық кеңесшінің 44 дауысын алды; дауыс беруге Сопи коалициясының бес кеңесшісі қатыспады. Сол жергілікті сайлауда РҮО–Я Госсас қаласында, елдің солтүстігіндегі он екі және оңтүстігіндегі үш ауданда да сәтті өтті. 2012 жылғы президенттік сайлауға қатысу ниетімен Салл Сенегал арқылы саяхаттап, Сенегалдық шетелдік қауымдастығының мүшелерімен кездесті. Ол бұрын Уэйдтің жақын серігі болған француз Ұлттық Ассамблеясының бұрынғы депутатын кеңесші ретінде тартты. 2010 жылы жүргізілген сауалнама нәтижесінде ол Дакар және айналасындағы президенттікке үміткер ретінде көшбасшы болып танылды. Ол «Нағыз даму жолы» («Yoonu Yookuté» вольф тілінде) деген ұранмен бүкіл ел бойынша науқан жүргізді, бірақ «23 маусым» (M23) оппозициялық қозғалысымен байланысын үзбеді. Бұл қозғалыс Дакарда Уэйдке қарсы наразылық білдіріп, оның үшінші мерзімге үміткер болуына тыйым салуды талап етті. Екінші турда Салл барлық жеңілген кандидаттарды және қатысудан шеттетілген Юссу Н'Дурды өзіне қолдау көрсетуге көндірді, нәтижесінде «Бенно Бокк Яккар» (вольф тілінде «Бір үмітте біріккен») коалициясы құрылды. Ол бұл мақсатқа Уэйдтің бұрынғы жеті жылдық президенттік мерзімді бес жылға қысқарту уәдесімен қол жеткізді; сондай-ақ, ешбір басшының екі мерзімнен артық билікте болмауына кепілдік беретінін айтты. Екінші тур 2012 жылдың 25 наурызында өтті, Уэйд Саллға 21:30 GMT-де қоңырау шалып, жеңілісін мойындады және құттықтады, ал Конституциялық кеңес (Сенегал) Саллдың дауыс берудің 65,8%-ын алып жеңгенін ресми жариялады. Салл 2 сәуірде Король Фахд сарайындағы қонақүйінде Сенегалдың төртінші президенті ретінде инаугурацияланды. Келесі күні ол технократ және банкир Абдул Мбайды премьер-министр етіп тағайындады, ол 25 министрден тұратын үкіметті басқарды және 1 шілдеде заң шығарушы сайлау өткізу үшін Ұлттық жиналысты таратуға ниетті екенін мәлімдеді. Саллдың билікке келген алғашқы күндері екі мәселе дау тудырды: оның 2012 жылғы француз президенттік сайлауында жеңілген Николя Саркозиге жасаған сапары және оның 1,3 миллиард CFA франк көлеміндегі мүліктік жағдайының жариялануы, оның көп бөлігі Уэйдтің премьер-министрі қызметін атқару кезінде жиналған. Jeune Afrique басылымы Саллдың байлығы оның жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер ретіндегі табысына сәйкес келмейтінін мәлімдеді. 2012 жылдың шілдесіндегі заң шығарушы сайлауға дейін, ол Бенно Бокк Яккар коалициясын сақтап қалды. Мемлекеттік шығындарды қысқарту уәдесіне сәйкес ол кейбір министрлік жеңілдіктерін қысқартты, өзінің алдыңғы әкімшілігінің аудитін жариялады және қажетсіз деп танылған 59 жоба мен агенттікті тоқтатты. Ол Президенттік сарайдағы бірнеше келісімшарттарды тоқтатты және агенттік директорларының жалақысын шектеді, сонымен қатар министр кеңесшілерінің санын көбейтті. Ол заңсыз байлықпен күресу жөніндегі сотты қайта құрды және Ұлттық сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюроны (Ofnac) және мүлікті қайтару және заңсыз алынған мүлікті өндіріп алу жөніндегі ұлттық комиссия құру туралы мәлімдеді, сондай-ақ Уэйдтің қол қойған кейбір соңғы жарлықтары мен келісімшарттарын жойды. Өмір сүру құнын төмендету үшін Абдул Мбай үкіметі мұнай, күріш және қант бағасын төмендетті. Зейнетақылар қайта бағаланды, фермерлерге төтенше жағдайға байланысты субсидиялар берілді, ал бұрынғы үкімет шетелдік терең теңіз траулерлеріне берген 29 рұқсаттың күші жойылды. Жаңа оқу жылы басталғанға дейін білім беру саласындағы ұлттық конференциялар жоспарланды. Салл үкіметі де жаңа жалпыға бірдей денсаулық сақтау жүйесін құруға ұмтылды. Дүниежүзілік сауда ұйымы Саллдың жоспарларын «амбициялық» деп атады, бірақ прогрестің баяу қарқынына байланысты халықтың наразылығы туралы хабарлар тарады. 2013 жылдың қыркүйегінде Салл Мбайды қызметінен босатып, Әділет министрі Амината Турені премьер-министр етіп тағайындады. 2014 жылдың 4 шілдесінде ол жергілікті сайлауда Дакарда кеңес отырысына жеңіске жете алмағаны үшін парламент премьер-министр лауазымынан босатылды, ал Макки Салл өзінің кеңесшілерінің бірі, Мұхаммед Дионды премьер-министр етіп тағайындады. 2012 жылы сайланғаннан бері Касаманс аймағындағы бейбітшілік Салл үшін басты міндет болды. 1970 жылдардан бері Касаманс аймағының тәуелсіздігі үшін күресіп келе жатқан Касаманс демократиялық күштері қозғалысы (КДҚҚ) елдің оңтүстігіндегі христиандар басымдығы бар және аз санындағы жола тайпасының өкілдері тұрады. 2014 жылдың 1 мамырында КДҚҚ лидерлерінің бірі Салиф Садио бейбітшілікке шақырды және Ватикан қабырғасында оның күштері мен Салл арасында өткен құпия келісімдерден кейін бір жақты атысты тоқтату туралы жариялады. 2016 жылдың қаңтарында Салл президенттік мерзімді бес жылға қысқарту және президенттік мерзімді екі ретке дейін шектеу туралы конституциялық реформаларды қолдады, бұл 2012 жылғы сайлаудағы уәдесіне сәйкес келеді. Конституциялық кеңес Саллдың өзінің мерзімін қысқартуға рұқсат бермеді, бірақ басқа өзгерістерді референдумға салуға рұқсат берді, бұл Саллдың бұрынғы жақтастарының наразылығын тудырды. Референдумға наразылық акциялары мен зорлық-зомбылық ілесіп өтті, ол 2016 жылдың 20 наурызында дауыс берушілердің 63 пайызы қолдауымен және 40 пайыздан астам қатысумен қабылданды.
Sall founded his own party, the Alliance for the Republic–Yaakaar (APR), on 1 December 2008. The Interior Ministry accused Sall of money laundering on 26 January 2009; Sall denied this and said that the accusation was politically motivated. In late February 2009 it was decided not to prosecute Sall due to lack of evidence. Following the March 2009 local election in Fatick, Sall was re elected to his former post as Mayor in April 2009. He received 44 votes from the 45 municipal councillors present; the Sopi Coalition's five councillors were not present for the vote. In the same local elections, the APR was also successful in the city of Gossas, twelve districts in the north of the country and three in the south. Intending to stand in the 2012 Presidential elections, Sall travelled through Senegal and met with members of the Senegalese overseas community. He employed , a former member of the French National Assembly who had previously been a close associate of Wade, as an advisor. In 2010, a poll indicated that he was the frontrunner for the presidency in Dakar and its environs. with the slogan, "The Path of Real Development" ("Yoonu Yookuté" in Wolof). He campaigned across the country, without cutting off ties with the "23 Juin" (M23) opposition movement, which protested against Wade in Dakar calling for him to be barred from running for a third term. In the runoff, Sall convinced all the eliminated candidates and disqualified candidate Youssou N'Dour to support him, forming a coalition named "Benno Bokk Yakkar" (Wolof for "United in the Same Hope"). He achieved this by promising to return to five year presidential terms from the previous seven year term that Wade controversially restored; he also said he would ensure that no leader could serve for more than two terms. The runoff took place on 25 March 2012, and Wade phoned Sall at 21:30 GMT to concede the race with congratulations, before the Constitutional Council (Senegal) made the official proclamation that Sall had won with 65.8% of the vote. Sall was inaugurated as the fourth President of Senegal on 2 April at the King Fahd Palace hotel. The next day he appointed technocrat and banker Abdoul Mbaye as his prime minister, who became the head of a government limited to 25 ministers and announced his intention to dissolve the National Assembly in order to hold legislative elections on 1 July. Two controversies marked Sall's first days in office: his visit to his French counterpart, Nicolas Sarkozy, days before the latter's defeat in the 2012 French presidential elections and the publication of his net worth, 1.3 billion CFA Francs, largely acquired during his tenure as Wade's prime minister. Jeune Afrique suggested that Sall's wealth appeared to be inconsistent with his income as a senior public servant. In the lead up to the legislative elections in July 2012, for which he managed to preserve the Benno Bokk Yakaar coalition intact, Sall carried out many symbolic gestures. In accordance with his promise to reduce state spending, he curtailed some ministerial perks, announced an audit of his predecessor's administration and cancelled 59 projects and agencies which were judged unnecessary. He ended several contracts within the Presidential Palace and limited the salaries of the directors of agencies, but also increased the number of minister counsellors. He re established the Court for the Repression of Illegal Enrichment and announced the creation of a National Anti corruption Office (Ofnac) and a National Commission for the restitution of property and recovery of wrongly acquired possessions, as well as annulling some of the final decrees and contracts signed by Wade. To reduce the cost of living, the government of Abdoul Mbaye lowered the price of oil, rice and sugar. Retirement pensions were revalued, farmers received emergency subsidies, and the 29 permits issued to foreign deep sea trawlers by the preceding government were annulled. In advance of the new school year, national conferences on education were scheduled. Sall's government also moved toward the establishment of a new universal healthcare system. While the World Trade Organisation called Sall's plans "ambitious," popular dissatisfaction with the slow pace of progress was reported. In September 2013, Sall dismissed Mbaye and named the Minister of Justice, Aminata Touré to the position of Prime Minister. On 4 July 2014, she was dismissed as prime minister by parliament after she failed to win a council seat in Dakar in the local elections and Macky Sall appointed one of his advisors, Mohammed Dionne as Prime Minister. Since his election in 2012, peace in the Casamance region has been a top priority for Sall. The Movement of Democratic Forces of Casamance (MFDC) have been pursuing the cause of separatism for Casamance, a small region in the south of the country dominated by Christians from the minority Jola ethnic group, since the 1970s. On 1 May 2014, one of the leaders of the MFDC, Salif Sadio, sued for peace and declared a unilateral cease fire after secret talks held at the Vatican between his forces and Sall. In January 2016, Sall supported proposed constitutional reforms that would limit any president to two consecutive terms in office, and reduce the term of office from seven years to five, in accordance with his promise at the 2012 election. The Constitutional Council refused to allow Sall to shorten his own term of office, but allowed the other changes to be put to a referendum, to the dismay of some of Sall's former supporters. Protests and violent clashes preceded the referendum, which passed on 20 March 2016 with 63% in favour and turnout slightly in excess of 40%.
Екінші мерзім
2019 жылғы Сенегал президенттік сайлауында Салл 58% дауыспен қайта сайланды. 2020 жылдың маусым айында Салл COVID-19 жұқтырған адаммен байланысқа түскеннен кейін өзін-өзі оқшаулап алғанын айтты. 2020 жылдың 1 қарашасында ол төртінші Салл үкіметін құрды. Салл 2022 жылдың 5 ақпанында басталатын 2022 жылға Африка одағының төрағасы болып сайланды. 2022 жылғы 3 маусымда Салл Ресейдің Сочи қаласында Ресей Президенті Владимир Путинмен кездесіп, Ресей мен Украинадан Африкаға астық жеткізу мәселелерін талқылады. Салл Путинге "біздің елдеріміз, тіпті оқиға ошағынан алыс болса да, Украинадағы соғыстың салдарынан туындаған экономикалық дағдарыстың құрбаны болып отырғанын" ескеру керектігін айтты. Соғысқа дейін Ресей мен Украина Африканың бидайға деген қажеттілігінің 40% астамын қамтамасыз еткен. Солл сондай-ақ, ЕО-ның көптеген ресейлік банктерді SWIFT жүйесінен шығарып тастау шешімінің Африка елдерінің Ресейден импортталған азық-түлік пен тыңайтқыштарға төлеу мүмкіндігіне зиян келтіретінін мәлімдеді. 2021 жылы оппозиция жетекшісі Усман Сонконың тұтқындалуынан кейін Саллқа қарсы наразылықтар болды. 2022 жылдың қарашасында Sonko ісі бойынша үкіметтік тергеу туралы хабарлаған журналист Pape Alé Niang тұтқындалды. 2023 жылдың 9 ақпанында Мемлекет басшысы Макки Салл бейсенбі күні Тиесті "үш станцияның қаласы" ету ниетін жариялады, оның қызметін Regional Express (TER) пойызбен қамтамасыз ету жоспарлануда, оның темір жолы Дакарға дейін созылатын болады. 2022 жылдың желтоқсанында ол Вашингтонда өткен АҚШ-Африка лидерлері саммитіне қатысып, АҚШ Президенті Джо Байденмен кездесті. 2023 жылдың шілдесінде Санкт-Петербургте өткен Ресей-Африка саммитіне қатысты. Макки Саллдың соңғы мерзімі терең саяси және экономикалық дағдарысқа толы болды. Президент Макки Салл оппозиция жетекшісі Усман Сонконың түрмеге қамалуы және наразылық акцияларын күшпен басуы себепті даулы сайлауларды кейінге жылдыру арқылы билікті ұстап тұруға тырысқан деп айыпталды. Сенегалда да кедейлік артты.
In the 2019 Senegalese presidential election Sall won re election with 58% of the vote. In June 2020 Sall said he was self isolating after he was exposed to someone with COVID 19. On 1 November 2020, he formed the fourth Sall government. Sall was elected as chairperson of the African Union for the year 2022, with his term beginning on 5 February 2022. On 3 June 2022, Sall met with Russian President Vladimir Putin in Sochi, Russia to discuss grain deliveries from Russia and Ukraine to Africa. Sall told Putin he should be "aware that our countries, even if they are far from the theatre [of action], are victims of this economic crisis" caused by the war in Ukraine. Prior to the war, Russia and Ukraine supplied more than 40% of wheat needs in Africa. Sall also complained that the side effects of the EU's decision to expel many Russian banks from SWIFT will hurt the ability of African countries to pay for imported food and fertilizers from Russia. In 2021, there were protests against Sall after opposition leader Ousmane Sonko was arrested. In November 2022, investigative reporter Pape Alé Niang was arrested after reporting on the government investigation into Sonko. On February 9, 2023, the Head of State, Macky Sall, announced on Thursday his ambition to make Thiès the "city of three stations", with the prospect of its service by train Regional Express (TER) whose railway line will be extended to link it to Dakar. In December 2022, he attended the United States–Africa Leaders Summit 2022 in Washington, D. C. and met with US President Joe Biden. In July 2023, he attended the Russia–Africa Summit in Saint Petersburg. Macky Sall's last term in office was characterized by a deep political and economic crisis. President Macky Sall was accused of seeking to maintain his grip on power amid disputed elections that were then delayed, over the jailing of opposition leader Ousmane Sonko and the violent supression of protests. Senegal has also experienced a rise in poverty.
Кейінге қалдыру және кейінге қалдыруды жою
3 ақпанда, сайлау науқаны басталуға сағаттар қалғанда, президент Макки Салл сайлауды мерзімсіз кешіруге бұйрық берді. Ол Конституциялық соттың екі судьясының адалдығына қатысты парламенттік тергеу жүргізіліп жатқанын, бұл тергеу Карим Вадтың сайлаудан шеттетілуінен кейін басталды және сайлауға дейін және сайлаудан кейін туындауы мүмкін сот дауларының "сайлаудың сенімділігіне" кері әсерін тигізуі мүмкін екенін мәлімдеді. Солл сондай-ақ, кейбір ресми кандидаттардың қос азаматтығы бар екенін айтты. Бұл ел тарихында президенттік сайлауды кешірудің алғашқы жағдайы болды. 4 ақпанда Дакардағы полиция сайлауды кешіруге наразылық білдірген наразыларды тарату үшін көз жасымызға жас шығаратын газ қолданды және 19 оппозициялық кандидаттың қолдаушыларын көшелерге, ірі айналымға және Ұлттық Ассамблея алдына жиналуға шақырғаннан кейін митингтердің біріне қатысқан Амината Туре мен кандидат Анта Бабакар Нгомды қамауға алды. Билік жеке телеарна Walf TV-нің хабар тарату лицензиясын тоқтатты, кейіннен оны "зомбылыққа қосылуға шақыру" деп атады. Наразылар "Маки Салл – диктатор!" деп ұрандады, сондай-ақ уақытша кедергілер қойып, шиналарды өртеп, полицияға тас лақтырды. Байланыс, телекоммуникация және цифрлық экономика министрлігі 5 ақпанда "қоғамдық тәртіпке қауіп төндіретін және бұзатын әлеуметтік желілерде таратылған бірнеше жеккөрушілік және бүлікшіл хабарларға" байланысты мобильді интернетке қол жеткізуді тоқтатты. Сент-Луис, Дакар және Зигуинчорда сайлауды кешіруге қарсы наразылықтар кезінде үш адам қаза тапты. Диурбелде де наразылық акциялары өтті. 15 ақпанда Сенегалдың Конституциялық Кеңесі Маки Салл мен Ұлттық Ассамблеяның сайлауды кешіру және қайта белгілеу туралы шешімінің "конституцияға қайшы" екенін айтты және оны жоюды бұйырды. Алайда, ол 25 ақпанда жоспарланған сайлауды өткізудің қазіргі уақытта мүмкін емес екенін мойындады және үкіметті дереу әрекет етуге шақырды. Президенттік өкілі Йоро Диа бұл шешімге бағынуға уағдаланды, бірақ жаңа мерзімді атамады. 22 ақпанда телеарнада сұхбат берген Салл 2 сәуірде қызметтен кететінін айтты, бірақ сайлаудың жаңа кестесін анықтау үшін саяси көшбасшылармен келіссөздер жүргізетінін мәлімдеді. Ол сондай-ақ, жақсы ниет белгісі ретінде Усман Сонко мен оның жақтастарын босатуға дайын екенін білдірді. Оның диалогқа шақыру ұсынысын 40 азаматтық қоғамдық ұйымнан құралған "Ар Суну Елекшнн" (Біздің сайлауды қорғайық) коалициясы 23 ақпанда қабылдамады, оны "қабылданбайды" және "назарды ауыстыру әрекеті" деп сипаттады. 6 наурызда үкімет Конституциялық сот ұлттық диалогты конституциялық емес деп шешкеннен кейін сайлаудың бірінші турында 24 наурызға белгіледі. Маки Салл Амаду Баны премьер-министрліктен босатып, оған сайлау науқанына назар аударуға мүмкіндік берді және оның орнына Ішкі істер министрі Сидики Кабаны тағайындады. Конституциялық Кеңес 7 наурызда жаңа мерзімді мақұлдады.
On 3 February, hours before campaigning was about to start, President Macky Sall ordered the indefinite postponement of the election, citing a parliamentary investigation into two judges of the Constitutional Court over their integrity with regards to the electoral process that was launched following Karim Wade's exclusion from the elections and warning of adverse affects on the "credibility of the election by creating the seeds of pre and post electoral litigation". Sall also claimed that some of the official candidates held dual citizenship. This was the first postponement of a presidential election in the country's history. On 4 February, police in Dakar fired tear gas to disperse demonstrators protesting against the postponement and arrested Aminata Touré and candidate Anta Babacar Ngom, who had attended one of the rallies after all 19 opposition candidates called for supporters to gather in the streets, including at a major roundabout and in front of the National Assembly. Authorities also suspended and later revoked the broadcasting license of the private television channel Walf TV for its coverage of the protests, calling it an "incitement to violence". Protesters were seen chanting "Macky Sall, dictator!" and establishing makeshift barricades, burning tyres and throwing rocks at police. The Ministry of Communication, Telecommunications and Digital Economy shut off mobile internet access on 5 February, citing "the dissemination of several hateful and subversive messages relayed on social networks in the context of threats and disturbances to public order." Three people were killed during protests against the postponement in Saint Louis, Dakar and Ziguinchor. Protests were also held in Diourbel. On 15 February, the Senegalese Constitutional Council ruled that the decision to postpone and reschedule the election by Macky Sall and the National Assembly was "contrary to the constitution" and ordered its cancellation. However, it also acknowledged that holding the election as originally scheduled on 25 February was no longer feasible, and urged the government to act immediately. In response, presidential spokesperson Yoro Dia said that Sall would comply with the decision, but did not give a new date for it to be held. In a televised interview on 22 February, Sall said that he would leave office as scheduled on 2 April, but said that he would hold talks first with political leaders to determine a new timetable for the elections. He also expressed his willingness to release Ousmane Sonko and his supporters as an act of good faith. His proposal for a dialogue was rejected on 23 February by the Aar Sunu Election (Protect Our Election) collective composed of 40 civil society groups, which called it "unacceptable" and an "attempt at diversion". On 6 March, the government set the first round of the elections on 24 March after the constitutional court ruled the national dialogue was unconstitutional. Macky Sall dismissed Amadou Ba as prime minister to allow him to focus on his election campaign, and replaced him with Interior Minister Sidiki Kaba. The Constitutional Council approved of the new date on 7 March.
Сыртқы саясат
2015 жылы Маки Салл 2100 сенегалдық әскерді Сауд Арабиясы бастаған Йемендегі әскери операцияға қатысу үшін жіберуді шешті. Сенегал күштерінің қайда және қандай мақсатта орналасатыны бастапқыда нақты болған жоқ. Бұл Сауд Арабиясы мен Сенегал арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға бағытталған қадам болды. 2017 жылдың қаңтар айында Маки Салл Гамбиядағы ЭКОВАС әскери араласуына қатысу үшін сенегалдық әскерлерді жіберді. Маки Салл басқаратын Сенегал 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруіне қатысты бейтарап позицияны сақтап, БҰҰ-ның көптеген қарарларына дауыс бермеді. Ол Ресей президенті Владимир Путинмен Мәскеуде және Украина президенті Владимир Зеленскиймен Киевте кездесті. 2023 жылдың тамызында Салл басшылығымен Сенегал 2023 жылғы Нигердегі дағдарыс аясында Нигерде ЭКОВАС-тың әскери араласуына әскерлерін жіберетінін мәлімдеді. Сенегалда Маки Саллмен кездескен әлемдік лидерлердің қатарында Малайзияның бұрынғы премьер-министрі Махатхир Мохамад, Канаданың премьер-министрі Джастин Трюдо, АҚШ-тың бұрынғы президенті Барак Обама және Францияның бұрынғы президенті Франсуа Олланд бар.
In 2015, Macky Sall decided to dispatch 2,100 Senegalese troops to join the Saudi Arabian led intervention in Yemen. It was not initially clear where the Senegalese forces would be deployed and to what purpose. This was seen as a move to foster closer Saudi Arabia–Senegal relations. In January 2017, Macky Sall sent Senegalese troops to participate in the ECOWAS military intervention in the Gambia. Senegal under Macky Sall has taken a neutral approach to the 2022 Russian invasion of Ukraine, abstaining from many United Nations resolutions concerning it. He has met with both Russian President Vladimir Putin in Moscow and Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy in Kyiv. In August 2023, Senegal under Sall announced its troops will join any ECOWAS intervention in Niger, in the context of the 2023 Nigerien crisis. World leaders who have met Macky Sall in Senegal include former Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad, Canadian Prime Minister Justin Trudeau, former U. S President Barack Obama, and former President of France François Hollande.
Адам құқықтары
Солл әйелдер құқығын қолдаймын деп мәлімдейді. Салл елдегі гомосексуализмге қатысты заңдарды қорғап, Сенегал гомосексуализмді қылмыстан босатуға әзір емес екенін айтты (көптеген әлемдік көшбасшылар, әсіресе Канаданың премьер-министрі Джастин Трюдо және АҚШ-тың бұрынғы президенті Барак Обама осыны ұсынған болатын), сонымен бірге ол және сенегалдықтар төзімді және гомофоб емес екенін мәлімдеді. Саллдың Сенегалдағы танымалдылығы 2021 жылдың наурыз айындағы наразылықтан бері тұрақты түрде төмендеді. Ол оппозициядан 500-ден астам адамды түрмеге қамады. Сенегалдық оппозиция басшысы Усман Сонко 2023 жылдың шілдесінде қайтадан тұтқындалды, ал оның саяси партиясы Ішкі істер және қоғамдық қауіпсіздік министрлігі тарапынан таратылды.
Sall claims to be a supporter of women's rights. Sall has defended the country's laws on homosexuality, saying Senegal is not yet ready to decriminalise homosexuality (despite an urge to do so by many world leaders, especially Canadian Prime Minister Justin Trudeau and former U. S President Barack Obama), while insisting he and the Senegalese people are tolerant and not homophobic. Sall's popularity in Senegal has steadily decreased since the protest of March 2021. He has incarcerated more than 500 people from the opposition. Senegalese opposition leader Ousmane Sonko was arrested again in July 2023, with his political party being dissolved by the Ministry of Interior and Public Security.
Дін
Салл мұсылман. Ол діни бостандықты қолдайды және Папа Францискпен кездесті. Салл джихадқа және "исламның экстремистік түрлеріне" қарсы, сондай-ақ "ыстыққан исламды" қолдайды.
Sall is a Muslim. He supports religious freedom and has met Pope Francis. Sall opposes jihad and "excessive forms of Islam" and supports "tolerant Islam".
Жеке өмір
Салл Марэ Фей Саллға үйленген және үш баласы бар: екі ұлы мен бір қызы бар.
Sall is married to Marème Faye Sall and has three children; two sons and one daughter.
Басқа жетістіктер
Президент Салл 2020 жылы президенттік мерзімін жеті жылдан бес жылға дейін қысқартуы және ашық саясат арқылы экономиканы жаңғыртуы үшін "Сунхак" бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. 2022 жылы Президент Салл Америка жетістіктері академиясының "Алтын тақта" сыйлығын алды.
President Sall was awarded the 2020 Sunhak Peace Prize for successfully shortening the presidential term from seven to five years and reviving the economy through transparent policies. President Sall received the American Academy of Achievement's Golden Plate Award in 2022.