Кіріспе

Шотландиялық дәстүрлі бас киім

Там о'Шантер (британдық әскерде көбінесе ToS деп қысқартылады) немесе "тамми" – ерлер киетін дәстүрлі шотланд бас киімінің атауы. Бұл атау 1790 жылы Роберт Бернс жазған Там о'Шантер атты өлеңнің басты кейіпкерінен алынған.

Сипаттама

Там о'Шантер – бастапқыда бір бөліктен қолмен тоқылған, содан соң жұмсақ матаға айналдырылған, ерекше жазық пішін беру үшін ағаш дискіге керілген, жазық қалпақ. Осы қалпақтың ең алғашқы түрлерін, олардың әдеттегі түсі көк қалпақ деп аталатын, Шотландиядағы шапка жасаушылар жасаған. 1599 жылы елдегі қалаларда бес шапка жасаушылар гильдиясы құрылды: Эдинбург, Абердин, Перт, Стирлинг және Глазго. XVI ғасырдың соңында шотландтықтар шапқыны ерлер мен қызметшілердің әдеттегі киім-кешегі деп санады, ал XVII ғасыр бойы солай болды. Бұл термин көбінесе шотландтық әскери полктермен байланысты, ескі қалпақтан, Гленгарри және Балморал қалпақтарынан алынған шапқышты білдіреді. Балморал кейде тек там о'Шантердің синонимі ретінде сипатталған. 19-ғасырдың ортасында арзан синтетикалық бояулар енгізілгенге дейін шотландтық тоқылған қалпақ тек табиғи бояулардан, әсіресе вад немесе индигодан (осыдан "көк қалпақ") оңай қол жетімді түстерде жасалды. Сол кезден бастап там о'Шантер серж, бір түсті, сондай-ақ тартан сияқты маталардың кең ауқымында шығарылды. Әйелдер де "тамми" немесе "там" деп аталатын осы қалпақтың бір түрін қабылдады.

Әскери мақсатта

Бірінші дүниежүзілік соғыста 1915 жылы батыс майданда қызмет ететін шотландтық жаяу әскерлері окоптарда кию үшін каки түсті Балморал бас киімін енгізді. Бұл бас киім "бонет, там о'шантер" деп аталды, кейін әскери қызметкерлер арасында "ToS" деп қысқартылды. Ол соғыстың басында шотланд әскерлері киетін, каки түсті далалық киіммен бірге тағылатын Гленгарри бас киімін алмастырды. Бастапқыда тоқымадан жасалған әскери там-о-шантер кейінірек каки матасының жеке бөліктерінен тігілді. Бүгінде Шотландия Корольдік полкі мен Канада армиясының шотландтық полктері ToS-ты күнделікті және жұмыс кезінде тағу үшін пайдаланады. Шотландия Корольдік полкінің әртүрлі батальондары өздерін тану үшін бас киімдеріне ерекше түсті жапсырмалар (хакль) тағады. Шотландия Корольдік полкінің 3-ші батальоны – Қара күзетшілер, сондай-ақ Канаданың Қара күзетшілері өздерінің ToS-ында қызыл жапсырма тағады. Канада армиясының кейбір полктері түрлі түсті тори киеді: Канада Корольдік таулы атыскерлері дәстүрлі түрде қою жасыл түсті киеді; Солтүстік Новая Шотландия таулылары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызыл тори киген; ал Стормонт, Дундас және Гленгарри таулылары көк түсті киген. Дегенмен, көптеген полктер бас киімдерімен үйлесетін каки түсті тори киеді. Көптеген канадалық полктерде әскерилер үшін ToS кию дәстүрлі, ал офицерлер (және кейбір жағдайларда аға сержанттар) бальморал киеді. Там о'шантер әдетте қалың каки жүннен жасалады, ал бальморал – ақшыл қоңыр немесе сұр түсті, жоғары сапалы қаз терісінен тігіледі. Там о'шантерді дәстүрлі түрде шотландтық байланысы бар Австралия армиясының әртүрлі полктері киген. B (Шотландия) ротасының 5-ші/6-шы батальоны, Корольдік Виктория полкі әртүрлі кезеңдерде каки және көк бас киімдерін киген. Қазір бұл бас киім Гленгарримен алмастырылған сияқты.

Полиция аспаптары

Гонконг полициясының оркестрінің сыбызғы бөлімі қара және қызыл түсті киім киеді.

Академиялық сабақ

Жұмсақ академиялық там - көптеген университеттерде докторлық дәрежесін алғандарды (мысалы, Ph.D., Ed.D.) басқа академиялық дәрежесі барлардан ажырату үшін қолданылатын рәсімдік киімнің бір бөлігі. "Там" деп аталатын болғанымен, академиялық там шотландтың "там о'Шантер" қалпағынан емес, Тюдор бас киімінен шыққан, және бұл қалпақ алты немесе сегіз бұрышты матадан жасалған екі бөліктен тұрады, олар бас таспасына тігілген, ал "там о'Шантер" қалпағында қолданылатын пішінді бөліктерден жасалмайды.

Модалық

Там, немесе там шапкасы, 1920 жылдардың басынан бастап әйелдердің сәнді аксессуарына айналды және там о'Шантерден туындаған. Бұл тығыз жататын бас киімдерге және ерлер әшекейінен үлгі алу тенденциясына сәйкес келді.