Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс кино композиторы (1906–1967)
German film composer (1906–1967)
Франц Ваксман (туған аты – Вахсманн; 24 желтоқсан 1906 – 24 ақпан 1967) – еврей тегінен шыққан неміс композиторы және дирижері, негізінен кино музыкасы жанрындағы еңбектерімен танымал. Оның фильмдерге жазған музыкаларының ішінде «Франкенштейннің жарты», «Ребекка», «Сансет бульвары», «Күн астындағы орын», «Сталаг 17», «Артқы терезе», «Пейтон-плейс», «Раһбалардың тарихы» және «Тарас Булба» бар. Ол он екі рет «Оскар» сыйлығына ие болды және екі жыл қатарынан «Оскар» сыйлығын жеңіп алды («Сансет бульвары» және «Күн астындағы орын» үшін). Сондай-ақ ол бұл фильм үшін «Алтын глобус» сыйлығын алды. Бернард Херрманн «Тарас Булба» үшін жазылған музыканы «өмір бойы жазылатын музыка» деп атады. Ол концерттік туындылардың авторы болды, олардың ішінде 1959 жылғы «Жошуа» ораториясы және 1964–65 жылдардағы «Терезин әні» – оркестр, хор және балалар хоры үшін жазылған, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Терезиенштадт концлагеріндегі балалар жазған өлеңдерге негізделген туынды. Ваксман 1947 жылы Лос-Анджелес музыка фестивалін де ұйымдастырды, оның аясында батыс жағалауындағы бірнеше премьералар өтті, оларды өзінің және басқа кино композиторларының, сондай-ақ концерттік композиторлардың туындыларынан таңдады.
Franz Waxman (né Wachsmann; December 24, 1906February 24, 1967) was a German born composer and conductor of Jewish descent, known primarily for his work in the film music genre. His film scores include Bride of Frankenstein, Rebecca, Sunset Boulevard, A Place in the Sun, Stalag 17, Rear Window, Peyton Place, The Nun's Story, and Taras Bulba. He received twelve Academy Award nominations, and won two Oscars in consecutive years (for Sunset Boulevard and A Place in the Sun). He also received a Golden Globe Award for the former film. Bernard Herrmann said that the score for Taras Bulba was "the score of a lifetime." He also composed concert works, including the oratorio Joshua (1959), and The Song of Terezín (1964–65), a work for orchestra, chorus, and children's chorus based upon poetry written by children in the Theresienstadt concentration camp during World War II. Waxman also founded the Los Angeles Music Festival in 1947 with which he conducted a number of West Coast premieres by fellow film composers, and concert composers alike.
Ерте өмір (19061934)
Ваксман Франц Вахсманн ретінде Германия империясының Пруссия провинциясындағы Кенигсхюттеде (қазіргі Польша, Хорзов) еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. Үш жасында қайнаған судың пештен төгілуі салдарынан Ваксман ауыр көз жарақатын алды, бұл оның көру қабілетін қанағаттандырмайтын қалпына келтірді. 1923 жылы, 16 жасында Ваксман Дрезден музыка академиясына түсіп, композиция және дирижерлік өнерін оқыды. Ваксман популярлы музыка ойнап тапқан ақшаға күнді күшпен көріп, өзін өзі оқытуға қол жеткізді. Вайнтрауб Синкопаторлары би тобында пианист болып жұмыс істеген кезде Ваксман Фредерик Холландермен танысты, ол кейін Ваксманды көрнекті дирижер Бруно Вальтермен таныстырды. Ваксман неміс киноиндустриясы үшін оркестрлеуші ретінде жұмыс істеді, соның ішінде Холландердің "Көк періште" (1930) фильміне жазған музыкасын да дайындады. Оның алғашқы драматикалық музыкалық қойылымдарының бірі "Лилиом" (1934) фильміне арналған. Сол жылы Ваксман Берлинде нацистік көзқарасты қолдаушылардың қатыгез ұрып-сапыруына ұшырады, бұл оны Германиядан кетуге және әйелімен бірге Парижге көшіп баруға мәжбүр етті. Алайда Ваксман фильмдерге музыкалық басшылық етуден гөрі композицияға көбірек қызығушылық танытты, сондықтан 1936 жылы ол Universal компаниясынан кетіп, MGM-де композитор болып жұмыс істеуге кірісті. "Ребекка" Хичкоктың Дэвид О. Селзникпен жасаған келісімі аясында Голливудта түсірген алғашқы фильмі болды, осылайша ол толық симфониялық музыкалық қойылымға рұқсат алған тұңғыш рет болды. 1943 жылы Ваксман MGM компаниясынан шығып, Warner Bros. компаниясына көшті, онда ол Макс Штайнер және Эрих Вольфганг Корнгольд сияқты ұлы кинокомпозиторлармен бірге жұмыс істеді. Ұзақ композиторлық кезеңді күтті, соның ішінде "Мистер Скеффингтон" (1944) және "Объектив, Бирма!" (1945) фильмдеріне музыка жазды. 1947 жылы Ваксман Лос-Анджелес музыка фестивалін құрды, ол өмірінің соңына дейін музыкалық директор және дирижер болып қызмет етті. Тони Томас айтуынша, Ваксманның Лос-Анджелес музыка фестивалінің мақсаты – гүлденген қаланы "Еуропалық мәдени стандарттарға" жеткізу болды.
Waxman was born Franz Wachsmann in Königshütte to Jewish parents in the German Empire's Prussian Province of Silesia (now Chorzów, Poland). At the age of three Waxman suffered a serious eye injury involving boiling water tipped from a stove, which left his vision permanently impaired. In 1923, at age 16, Waxman enrolled in the Dresden Music Academy and studied composition and conducting. Waxman lived from the money he made playing popular music and managed to put himself through school. While working as a pianist with the Weintraub Syncopators, a dance band, Waxman met Frederick Hollander, who eventually introduced Waxman to the eminent conductor Bruno Walter. Waxman worked as an orchestrator for the German film industry, including on Hollander's score for The Blue Angel (1930). One of his first dramatic scores was for the film Liliom (1934). That year Waxman suffered a severe beating by Nazi sympathizers in Berlin that led him to leave Germany and move with his wife first to Paris, Waxman, however, was more interested in composition than musical direction for film, and in 1936 he left Universal to become a composer at MGM. Rebecca was Hitchcock's first Hollywood film as part of his contract with David O. Selznick, and thus it was the first time he was allowed a full symphonic score. In 1943, Waxman left MGM and moved to Warner Bros., where he worked alongside such great film composers as Max Steiner and Erich Wolfgang Korngold. A period of extended composition followed, including such films as Mr. Skeffington (1944) and Objective, Burma! (1945). In 1947, Waxman formed the Los Angeles Music Festival, for which he served as music director and conductor for the rest of his life. Waxman's goal with the LA Music Festival was to bring the thriving town to "European cultural standards", according to Tony Thomas.
Соғыстан кейінгі фильмдердің музыкасы (19471959)
1947 жылға қарай Уаксман Warner Bros. компаниясынан шығып, тәуелсіз кинокомпозитор болып жұмыс істеді, студиядан тағайындалмай, тек қана өзі қалаған жұмыстарды ғана қабылдады. Уаксман бұрын классикалық формаларды қолданған: Кристофер Палмердің айтуынша, "Франкенштейннің келіні" (1935) фильміндегі "Жаратылыс" музыкалық сүйемелдемесі "бір нотаға негіделген фантазия". "Сансет бульвары" (1950) фильміндегі жұмысы үшін ол "Оскар" сыйлығын алды. Партитура қарқынды әрі күшті, Норма Дезмондтың ақыл-есінен жаңылуын көрсету үшін түрлі тәсілдерді пайдаланады, оның ішінде төменгі дірілдейтін ноталар (алғаш рет "Франкенштейннің келінінде" естілген) және жиі кездесетін трельдер. Мервин Кукке сәйкес, Рихард Штраустың "Саломе" операсы Дезмондтың соңғы өнер көрсетуінде естілген жабайы трельдерге әсер еткен. Уаксман "Күн астындағы орын" (1951) үшін екінші рет қатарынан "Оскар" сыйлығын жеңіп алды. Дегенмен, 1950 жылдардың басында кино музыкасы үшін марапаттар берілсе, Уаксман енді концерт залы үшін маңызды туындылар жаза бастады. Струналы аспаптар мен литавраларға арналған Симфониета 1955 жылы жарық көрді, ал 1959 жылы Уаксманның ораториясы "Жошуа" аяқталды.
By 1947, Waxman had left Warner Bros., to become a freelance film composer, taking only the jobs he wanted rather than being appointed by the studio. Waxman had used classical forms before: the climactic "Creation" cue from The Bride of Frankenstein (1935), as Christopher Palmer expresses it, "is in effect a fantasia on one note." His work on Sunset Boulevard (1950) led to an Academy Award. The score is fast paced and powerful, utilizing various techniques to highlight the insanity of Norma Desmond, including low pulsing notes (first heard in The Bride of Frankenstein) and frequent trills. According to Mervyn Cooke, Richard Strauss's opera Salome was the inspiration for the wild trills heard during Desmond's insane final performance. Waxman received a second consecutive Oscar for A Place in the Sun (1951). However, while awards for film music highlighted the beginning of the 1950s, Waxman now began to write serious works for the concert hall. The Sinfonietta for Strings and Timpani came in 1955 and 1959 saw the completion of Waxman's oratorio Joshua.