Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айкс аралы — Францияның Шарант-Маритим департаментіндегі, Жаңа Аквитания аймағында (2015 жылға дейін: Поату-Шарентес) Францияның батыс жағалауынан орналасқан коммуна. Ол Атлант мұхитындағы шағын Айкс аралының аумағын құрайды. Жаз айларында бұл орын туристер арасында күнделікті саяхаттарға танымал.
Île d'Aix (il dɛks) is a commune in the French department of Charente Maritime, region of New Aquitaine (before 2015: Poitou Charentes), off the west coast of France. It occupies the territory of the small Isle of Aix , in the Atlantic Ocean. It is a popular place for tourist day trips during the summer months.
Орналасқан жері
Айкс аралы Шаренте өзенінің сағасында, Олерон аралы мен Франция материгінің жағажайы арасында орналасқан. Арал Боярд бекінісіне де жақын.
Île d'Aix is located at the mouth of the river Charente, between Oléron Island and the coast of mainland France. The island is also close to Fort Boyard.
Тарих
Рим дәуірінде арал, су тасқанда құрлықпен байланысқан сияқты көрінеді. 1500 жылы арал қазіргі түріне келді. 1067 жылы Исембер де Шателлоньо аралды Клуни орденіне сыйлады. Сент-Мартинге тәуелді шағын монастырь құрылды. 12 ғасырдың соңында Франция мен Англия аралдың иелігі үшін күресті. 1286 жылға дейін арал, Шаренте өзенінің сағасымен белгіленген француз және ағылшын Сентонж арасындағы шекарада орналасқан еді. Жүз жылдық соғыс кезінде арал шамамен 15 жыл бойы ағылшындардың билігінде болды. 16 ғасырда, француз дін соғыстары кезінде арал католик, содан кейін протестант болып өзгерді. 1665 жылы, жақын орналасқан Рошфорт Корольдық үшін стратегиялық порты ретінде құрылды, бұл аймақта көптеген бекіністер салынуына себеп болды. Вобан аралда көптеген бекіністер салды, оларды Ферри 1704 жылы аяқтады. Жеті жылдық соғыс (1756–1763) кезінде британдықтар 1757 жылы аралды басып алып, Рошфортқа жасалған шабуылдың бір бөлігі ретінде оның қамал-бекіністерін қиратты, содан кейін бірнеше аптадан кейін шегінді. Арал 1759 жылы Киберон шығанағы шайқасынан кейін британдықтармен қайта басып алынды және 1763 жылы соғыс аяқталғанға дейін оккупацияланды. Бекіністер кейін Марк Рене, Монтелембер графы және Пьер Шодоерлос де Лаклос, "Қауіпті байланыстар" авторы сияқты бірнеше француз офицерлерімен қайта жаңартылды. Француз революциясы кезінде, 1794 жылы, арал діни қарсыластарды басу үшін түрме ретінде пайдаланылды, нәтижесінде жүздеген дін қызметкерлері теңізге бекітілген түрме кемелерінде қайтыс болды. Олардың шамамен 226-сы Айс аралының құмдарына жерленді.
During the Roman period, it seems the island was connected to the continent at low tide. It finally took its current shape around 1500. In 1067, Isembert de Châtelaillon gave the island to the order of Cluny. A small convent was established, which depended on St Martin in Île de Ré. At the end of the 12th century, France and England fought for the possession of the island. Until 1286, the island was located at the boundary between the French and the English Saintonge, formed by the estuary of the river Charente. During the Hundred Years War, the island became English for about 15 years. In the 16th century, during the French Wars of Religion, the island became Catholic and then Protestant. In 1665, nearby Rochefort was established as a strategic harbour for the Kingdom, leading to the construction of many fortifications in the area. Vauban built numerous fortifications on the island, which Ferry completed in 1704. During the Seven Years' War (1756–1763), the British captured the island in 1757 and destroyed its ramparts as part of the attempted Raid on Rochefort, before withdrawing several weeks later. The island was again captured by British forces in 1759 following the Battle of Quiberon Bay and occupied until the end of the war in 1763. The fortifications were then rebuilt by several French officers, including Marc René, marquis de Montalembert and Pierre Choderlos de Laclos, the author of Les Liaisons dangereuses. During the French Revolution, in 1794, the island was used as a prison for the suppression of religious opponents in which hundreds of priests were left to die in moored prison boats. About 226 were buried in the sands of Île d'Aix.
Наполеон дәуірі
Наполеон 1808 жылы аралға барып, бекіністерді нығайту туралы бұйрық берді. Ол бекініс қолбасшысы үшін үй салуды (қазіргі Наполеон мұражайы) және орыс жорығында қаза болған полковник атымен аталатын Лидот бекінісін салуды тапсырды. 1809 жылы Баск жолдары шайқасы (фр. Bataille de l'Île d'Aix) – Экс аралының жанындағы теңіз шайқасы, онда Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері мен Франция теңіз күштерінің Атлантика флоты қатысты. 1809 жылдың 11 сәуір түні капитан Томас Кокран Баск жолдарында тізілген француз әскери кемелерінің эскадрильясына қарсы британдық өрт шабуылын бастады. Шабуыл барысында француз кемелерінің барлығы екі кемеден басқа жағаға тірелді. Соңғы қақтығыс үш күнге созылды, бірақ француз флотын толығымен жоюға қол жеткізе алмады. 1815 жылдың 12-15 шілдесінде Наполеон Ватерлоо шайқасындағы жеңілістен кейін Франциядағы соңғы күндерін Экс аралында өткізді, Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің блокадасын бұзып, Солтүстік Америкаға қашуға тырысты. Жоспарын іске асыру мүмкін еместігін түсінген соң, ол британдық регентке хат жазып, ақырында HMS Беллерофонға тапсырды, ол оны Торбей мен Плимутқа жеткізіп, содан кейін Сент-Хеленаға ауыстырды.
Napoleon famously visited the island in 1808 and gave directions to reinforce the fortifications. He ordered the construction of a house for the commander of the stronghold (today's Musée Napoléon) and the construction of Fort Liedot, named after a colonel killed in the Russian campaign. In 1809, the Battle of the Basque Roads (French: Bataille de l'Île d'Aix) was a naval battle off the island of Aix between the Royal Navy and the Atlantic Fleet of the French Navy. On the night of 11 April 1809, Captain Thomas Cochrane led a British fireship attack against a squadron of French warships anchored in the Basque Roads. In the attack, all but two of the French ships were driven ashore. The subsequent engagement lasted three days but failed to completely destroy the French fleet. From 12 to 15 July 1815, Napoleon also spent his last days in France at Île d'Aix, after the defeat at Waterloo, in an attempt to slip past a Royal Navy blockade and escape to North America. Realising the impossibility of accomplishing his plan, he wrote a letter to the British regent and finally surrendered to HMS Bellerophon, which took him to Torbay and Plymouth before he was transferred to Saint Helena.
Халық саны
2008 жылы халық саны 223 адамды құрады.
It has a population of 223 as of 2008.
Көрікті жерлер
Аралда орналасқан үлкен Форт Лиэдо 19-шы ғасырдың басынан 1960-шы жылдарға дейін әскери түрме ретінде пайдаланылды. Алжирдің тәуелсіздік күрескері және болашақ президенті Бен Белла 1956 жылдан 1962 жылға дейін Мұхаммед Хидер және Хосин Айт Ахмед сияқты Ұлттық Азаттық фронтының басқа да мүшелерімен бірге осы түрмеде отырды.
Located on the island is the large Fort Liédot, which functioned as a military prison from the early 19th century to the 1960s. The Algerian independentist and future President Ben Bella was imprisoned there from 1956 to 1962, together with other National Liberation Front militants such as Mohamed Khider and Hocine Aït Ahmed.
Көлік
Аралға жыл бойы паром арқылы қол жеткізуге болады, ол күніне бірнеше рет аралдың шығысындағы Фурас қаласынан, ал жаз айларында Ла-Рошель және Олерон қалаларынан да кетеді. Аралда (қызметтік көліктерден басқа) жеке автомобильдерге тыйым салынған, бұл аралға көбірек тыныштық сыйлайды. Адамдар жаяу немесе велосипедпен қозғалады. Арал ішінде саяхаттау үшін ат арбаларын да пайдалануға болады.
Access to the island is provided by a year round ferry, which leaves several times a day from Fouras, just east of the island, or from La Rochelle, and Oléron, during the summer months. Cars (except for service vehicles) are prohibited on the island, which allows more tranquility. People move around on foot or by bicycle. Horse carriages are also available to travel on the island.