Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл мақала Жапонияның негізгі аралдарының оңтүстік-батысында орналасқан Рюкю аралдарының тарихына арналған.
none
This article is about the history of the Ryukyu Islands southwest of the main islands of Japan.
Этимология
"Рюкю" атауы қытай жазбаларынан шыққан. "Рюкю" атауына қатысты ең алғашқы сілтемелер Қытай тарихындағы Суй кітабында 607 жылы 琉虬 және 流求 (орта қытайша: ) деп жазылған. Бұл сипаттамалық атау, "жағылған мүйізді айдаһар" деген мағынаны білдіреді. "Окинава" терминінің шығу тегі әлі анық емес, бірақ "Окинава" (окинавалық: Uchinaa) термині ретінде Окинавада қолданылған. Окинава аралындағы көне өлеңдер мен әндер жинағы "Оморо Соши" кітабында "Учинаа" атты құдай әйел туралы айтылады. Бұл Окинава деп аталатын қасиетті жердің болғанын көрсетеді. VIII ғасырдың ортасында буддизмді тарату үшін Жапонияға сапар шеккен қытайлық монах Цзяньчжэнь "Окинава" деп 阿児奈波 деп жазған. 1644 жылы жапон карталар сериясы "Рюкю Куниэдзу" аралды белгілеген. Окинаваның (沖縄) қазіргі қытай таңбалары (канджи) алғаш рет "Рюкю Куниэдзудің" 1702 жылғы нұсқасында қолданылған.
The name "Ryūkyū" originates from Chinese writings. The earliest references to "Ryūkyū" write the name as 琉虬 and 流求 (, Middle Chinese: ) in the Chinese history Book of Sui in 607. It is a descriptive name, meaning "glazed horn dragon". The origin of the term "Okinawa" remains unclear, although "Okinawa" (Okinawan: Uchinaa) as a term was used in Okinawa. There was also a divine woman named "Uchinaa" in the book Omoro Sōshi, a compilation of ancient poems and songs from Okinawa Island. This suggests the presence of a divine place named Okinawa. The Chinese monk Jianzhen, who traveled to Japan in the mid 8th century CE to promote Buddhism, wrote "Okinawa" as 阿児奈波 The Japanese map series Ryukyu Kuniezu labeled the island as in 1644. The current Chinese characters (kanji) for Okinawa (沖縄) were first written in the 1702 version of Ryukyu Kuniezu.
Тарихқа дейінгі кезең
Қазіргі Рюкюан халқының тегі даулы. Бір теория бойынша, осы аралдардың ең алғашқы тұрғындары қазіргі Қытай жерінен ертедегі құрлық көпірі арқылы келген, ал кейіннен австронезиялықтар, микронезиялықтар және жапондықтар олармен бірігіп кеткен. Окинаваға адамдар қашан келгені әлі белгісіз. Ең ерте табылған адам сүйектері – Ямашита үңгіріндегі адам, шамамен 32 000 жыл бұрын, одан кейін Пинза Абу үңгіріндегі адам, Миякодзима аралында, шамамен 26 000 жыл бұрын, және Минатогава адамы, шамамен 18 000 жыл бұрын. Олар, болжам бойынша, Қытай арқылы келген және бұрын Окинавада тұрғандардың тікелей ата-бабалары саналған. Олармен бірге тас құралдар табылған жоқ. Минатогава адамынан кейін келесі 12 000 жыл бойында археологиялық орындардың ешқандай іздері табылмады.
The ancestry of the modern day Ryukyuan people is disputed. One theory claims that the earliest inhabitants of these islands crossed a prehistoric land bridge from modern day China, with later additions of Austronesians, Micronesians, and Japanese merging with the population. The time when human beings appeared in Okinawa remains unknown. The earliest human bones were those of Yamashita Cave Man, about 32,000 years ago, followed by Pinza Abu Cave Man, Miyakojima, about 26,000 years ago and Minatogawa Man, about 18,000 years ago. They probably came through China and were once considered to be the direct ancestors of those living in Okinawa. No stone tools were discovered with them. For the following 12 000 years, no trace of archaeological sites was discovered after the Minatogawa man site.
Окинава орта мәдениет
Окинава орта мәдениеті немесе қабыршақ үйіндісі мәдениеті Жапонияның Жомон кезеңіне сәйкес келетін ерте қабыршақ үйіндісі кезеңіне және Жапонияның Яйои кезеңіне сәйкес келетін соңғы қабыршақ үйіндісі кезеңіне бөлінеді. Дегенмен, Окинавада Жапонияның Жомон және Яйои терминдерін қолдану шартты. Алғашқы кезеңде бұл аңшы-жинақшылар қоғамы болды, олар толқынды өрнектермен Жомон керамикасын жасады. Жомон кезеңінің соңында археологиялық орындар теңіз жағалауына жақын жерге көшті, бұл адамдардың балық аулаумен айналысқанын көрсетеді. Окинавада Яйои кезеңінде күріш өсірілмеген, ол қабыршақ үйіндісі кезеңінің соңғы мерзімінде басталды. Жапония Сакисима аралдарынан, атап айтқанда Миякодзима және Яэяма аралдарынан алынған қабықтан жасалған қару-жарақтар мен әшекейлерді импорттады. Бұл аралдарда 2500 жыл бұрын табылған қабықтан жасалған балқылар Оңтүстік-Шығыс Тынық мұхиты мәдениетінің ықпалын көрсетеді.
Okinawa midden culture or shell heap culture is divided into the early shell heap period corresponding to the Jōmon period of Japan and the latter shell heap period corresponding to the Yayoi period of Japan. However, the use of Jōmon and Yayoi of Japan is questionable in Okinawa. In the former, it was a hunter gatherer society, with wave like opening Jōmon pottery. In the latter part of Jōmon period, archaeological sites moved near the seashore, suggesting the engagement of people in fishery. In Okinawa, rice was not cultivated during the Yayoi period but began during the latter period of shell heap age. Shell rings for arms made of shells obtained in the Sakishima Islands, namely Miyakojima and Yaeyama islands, were imported by Japan. In these islands, the presence of shell axes, 2500 years ago, suggests the influence of a southeastern Pacific culture.
Мифология, Шунтен және Эисо әулеттері
Рюкюдің алғашқы тарихы "Чузан Сейкан" ("Чузанның айналары") деп жазылған, оны Шо Шокен (1617–75), сонымен қатар Ханежи Чошу деп те аталған. Рюкюлық жаратылыс мифы баяндалады, онда аралдардың алғашқы патшасы ретінде Тенсонның құрылуы және Рюкю дінінің әйел діни қызметкерлері – Нороның пайда болуы қамтылған. Кейіннен Рию есімді адам Тенсонның ұрпақтарынан таққа отырды. "Чузан Сейкан" 1156 жылғы Хоген көтерілісіне қатысқан, бірінші Идзу аралына, содан кейін Окинаваға қашқан жапон самурайы Минамото но Таметомо (1139–70) туралы айтады. Ол Озатоның Аджи әпкесімен байланыс жасап, Шуттенді дүниеге келтірді, ол кейін Риюге қарсы халық көтерілісін жетектеп, Урасое қамалында өз билігін орнатты. Дегенмен, көптеген тарихшылар Таметомо туралы әңгімені Окинавадағы жапон үстемдігін заңдылауға бағытталған, тарихты өзгертушілік ретінде қарастырады. Шуттен әулеті үшінші буынмен аяқталды, оның немересі Гихон тақтан бас тартып, жер аударылды және оның орнына жаңа патшалық әулетті бастаған Эйсо келді. Эйсо әулеті бес буын бойы билік етті.
The first history of Ryukyu was written in Chūzan Seikan ("Mirrors of Chūzan"), which was compiled by Shō Shōken (1617–75), also known as Haneji Chōshū. The Ryukyuan creation myth is told, which includes the establishment of Tenson as the first king of the islands and the creation of the Noro, female priestesses of the Ryukyuan religion. The throne was usurped from one of Tenson's descendants by a man named Riyu. Chūzan Seikan then tells the story of a Japanese samurai, Minamoto no Tametomo (1139–70), who fought in the Hogen Rebellion of 1156 and fled first to Izu Island and then to Okinawa. He had relations with the sister of the Aji of Ōzato and sired Shunten, who then led a popular rebellion against Riyu and established his own rule at Urasoe Castle. Most historians, however, discount the Tametomo story as a revisionist history that is intended to legitimize Japanese domination over Okinawa. Shunten's dynasty ended in the third generation when his grandson, Gihon, abdicated, went into exile, and was succeeded by Eiso, who began a new royal lineage. The Eiso dynasty continued for five generations.
Гусуку кезеңі
Гусуку – Окинавадағы қамалдар мен бекіністердің ерекше түріне қолданылатын термин. Рюкю аралдарындағы көптеген гусукулар мен олармен байланысты мәдени ескерткіштер ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне «Рюкю корольдігінің гусуку орындары және олармен байланысты мүліктері» деген атаумен енгізілген. Шөптеме мәдениетінен кейін, шамамен 12 ғасырда егіншілік басталып, орталық теңіз жағалауынан жоғарырақ жерлерге көшті. Бұл кезең гусуку кезеңі деп аталады. Гусукулардың мәніне қатысты үш түрлі пікір бар: 1) қасиетті орын, 2) таспен қоршалған тұрғын жайлар, 3) халық басшысының қамалы. Осы кезеңде Окинава мен басқа елдер арасындағы фарфор саудасы белсенді дамып, Окинава Шығыс Азия саудасының маңызды транзиттік пунктіне айналды. Шунтен мен Эйсо сияқты Рюкю патшалары маңызды басшылар деп есептелді. 1272 жылы Кублай хан Рюкюді моңғол үстемдігіне бағынуға бұйырды, бірақ король Эйсо бас тартты. 1276 жылы моңғол елшілері қайта келді, бірақ Рюкюлықтар оларды аралдан қуды.
Gusuku is the term used for the distinctive Okinawan form of castles or fortresses. Many gusukus and related cultural remains in the Ryukyu Islands have been listed by UNESCO as World Heritage Sites under the title Gusuku Sites and Related Properties of the Kingdom of Ryukyu. After the midden culture, agriculture started about the 12th century, with the center moving from the seashore to higher places. This period is called the gusuku period. There are three perspectives regarding the nature of gusukus: 1) a holy place, 2) dwellings encircled by stones, 3) a castle of a leader of people. In this period, porcelain trade between Okinawa and other countries became busy, and Okinawa became an important relay point in eastern Asian trade. Ryukyuan kings, such as Shunten and Eiso, were considered to be important governors. In 1272, Kublai Khan ordered Ryukyu to submit to Mongol suzerainty, but King Eiso refused. In 1276, the Mongol envoys returned, but were driven off the island by the Ryukyuans.
Үш патшалық дәуірі
Үш патшалық дәуірі, сондай-ақ Санзан дәуірі (三山時代) (Үш тау) деп те аталады, 1322 жылдан 1429 жылға дейін жалғасты. Шо әулеті билікті біртіндеп нығайтты. Шо Хаши (1372–1439) 1404 жылы орталық патшалық – Шузанды жаулап алып, әкесі Шо Шишоны патша етіп тағайындады. Ол 1416 жылы солтүстік патшалық – Хокузанды, ал 1429 жылы оңтүстік патшалық – Нанзанды басып алды, осылайша үш патшалықты біріктіріп, жалғыз Рюкю патшалығын құрды. Шо Хаши содан кейін Қытайдың Мин әулеті императоры тарапынан Рюкю патшалығының (немесе қытай тілінде Люкю патшалығының) билеушісі ретінде мойындалды, оған қызыл лактан жасалған, Шузан тақташасы деп белгілі бір тақташа сыйға берілді. Рюкю патшалығының патшалары тәуелсіз болғанымен, Қытай билеушілеріне салық төледі.
The Three Kingdom period, also known as the Sanzan period (三山時代) (Three Mountains), lasted from 1322 until 1429. There was a gradual consolidation of power under the Shō family. Shō Hashi (1372–1439) conquered Chūzan, the middle kingdom, in 1404 and made his father, Shō Shishō, the king. He conquered Hokuzan, the northern kingdom, in 1416 and conquered the southern kingdom, Nanzan, in 1429, thereby unifying the three kingdoms into a single Ryukyu Kingdom. Shō Hashi was then recognized as the ruler of the Ryukyu Kingdom (or Liuqiu Kingdom in Chinese) by the Ming dynasty Emperor of China, who presented him a red lacquerware plaque known as the Chūzan Tablet. Although independent, the kings of the Ryukyu Kingdom paid tribute to the rulers of China.
14291609
1429 жылы Шо Хаши патша үш патшалықты біріктіріп, Шури қаласында астанасы бар біртұтас Рюкю патшалығын құрды. Шо Шин (尚真) (1465–1526; билік еткен жылдары 1477–1526) Екінші Шо әулетінің үшінші патшасы болды. Оның билігі «Чузанның шаһар күндері» деп сипатталған, бұл зор бейбітшілік пен салыстырмалы өркендеу дәуірі еді. Ол әулеттің негізін қалаушы Шо Эн мен оның екінші әйелі Йосоидоннан туған ұл, оны көбінесе патшайым ана деп атайды. Ол өзінің інісі Шо Сеньиден кейін таққа отырды, ол оның пайдасына тақтан басқаруға мәжбүр болды. Патшалықтың әкімшілік және экономикалық құрылымының көп бөлігі Шо Шиннің билігі кезінде болған өзгерістерге байланысты қалыптасты. Шо Шиннің билігінде патшалықтың Мияко-дзима және Ишигаки аралдары сияқты алыс орналасқан Рюкю аралдарына қатысты билігі кеңейді. Осы кезеңде көптеген қытайлықтар Рюкюге үкіметтік қызметке немесе бизнеспен айналысу үшін көшіп келді. 1392 жылы Хунгу императорының тұсында Мин әулеті Рюкю патшасының өтініші бойынша Фуцзянь провинциясынан 36 қытай отбасын патшалықта теңіз саудасын басқару үшін жіберді. Көптеген Рюкю шенеуніктері осы қытай иммигранттарының ұрпақтары еді, олар Қытайда туған немесе қытай текті ата-бабалары болған. Олар Рюкюлықтарға технологияны жетілдіруге және дипломатиялық қарым-қатынастарды дамытуға көмектесті.
In 1429 King Shō Hashi completed the unification of the three kingdoms and founded a single Ryukyu Kingdom with its capital at Shuri Castle. Shō Shin (尚真) (1465–1526; r. 1477–1526) became the third king of the Second Sho Dynasty his reign has been described as the "Great Days of Chūzan", a period of great peace and relative prosperity. He was the son of Shō En, the founder of the dynasty, by Yosoidon, Shō En's second wife, often referred to as the queen mother. He succeeded his uncle, Shō Sen'i, who was forced to abdicate in his favor. Much of the foundational organization of the kingdom's administration and economy stemmed from developments which occurred during Shō Shin's reign. The reign of Shō Shin also saw the expansion of the kingdom's control over several of the outlying Ryukyu Islands, such as Miyako jima and Ishigaki Island. Many Chinese moved to Ryukyu to serve the government or to engage in business during this period. In 1392, during the Hongwu Emperor's reign, the Ming dynasty Chinese had sent 36 Chinese families from Fujian at the request of the Ryukyuan King to manage oceanic dealings in the kingdom. Many Ryukyuan officials descended from these Chinese immigrants, being born in China or having Chinese grandfathers. They assisted the Ryukyuans in advancing their technology and diplomatic relations.
Сацума үстемдігі, 16091871
1609 жылы сәуір айында Жапонияның Сацума доменіндегі Шимазу кланы Рюкю Корольдігіне шабуыл жасады. Кюсю аралының оңтүстік ұшындағы Кагосимадан үш мыңнан астам сарбаз және жүзден астам соғыс кемелері теңізге шықты. Басқыншылар Амами аралдарында, содан кейін Окинава аралындағы Накиджин қамалында Рюкюлықтарды жеңді. Сацума самурайлары Йомтанзанға жақын жерге екінші рет қонды және Урасое қамалына қарай жол тартты, оны басып алды. Олардың соғыс кемелері Наха портын жаулауға тырысты, бірақ Рюкюлықтардың жағалау қорғанысынан жеңіліске ұшырады. Соңында Сацума Рюкю Корольдігінің астанасы – Шури қамалын және король Шо Нейді басып алды. Осы сәтте ғана король әскеріне "нучиду такара" (өмір – құндылық) деп айтып, олар қарсылық көрсетуді тоқтатты. Көптеген бағалы мәдени мүліктер тоналып, Кагосимаға апарылды. Соғыс салдарынан 1611 жылы Амами аралдары Сацумаға өткізілді, ал Сацуманың Амами аралдарына тікелей билігі 1613 жылы басталды. 1609 жылдан кейін Рюкю корольдері Сацуманың қарауында болды. Тәуелсіз мемлекет ретінде танылғанымен, аралдар кейде Жапонияның провинциясы деп те аталды. Шимазу қарапайым халыққа қару-жарақ ұстауға тыйым салды. Бұл Окинаваның жергілікті жекпе-жек өнерінің дамуына себеп болды, ол тұрмыстағы заттарды қару ретінде пайдалануға негізделген. Сыртқы билік орнаған осы кезеңде Го ойыны бойынша алғашқы халықаралық жарыстар өтті, Рюкю ойыншылары өз өнерін сынау үшін Жапонияға келді. Бұл 1634, 1682 және 1710 жылдары болды. Осылайша, 17 ғасырда Рюкю Корольдігі Қытайға салық төлейтін мемлекет және Жапонияның қарауындағы ел болды. Қытай мемлекет салық төлемесе, сауда келісіміне бармайтындықтан, корольдік Жапонияның Қытаймен сауда жасауына ыңғайлы мүмкіндік жасады. Жапония шетелдік сауданы тоқтатқаннан кейін, Голландиямен (Нагасаки арқылы), Рюкю Корольдігімен (Сацума домені арқылы) және Кореямен (Цусима арқылы) сауда жасауға рұқсат берілді. 1853 жылы АҚШ-тан келген Перридің "Қара кемелері" ресми өкілдері келді. 1871 жылы Тайваньда Мудан оқиғасы болды, оның салдарынан 54 Рюкюлық қаза тапты. Олар кемесі апатқа ұшырағаннан кейін Тайвань аралының орталық бөлігіне адасып кеткен.
The invasion of the Ryukyu Kingdom by the Shimazu clan of Japan's Satsuma Domain took place in April 1609. Three thousand men and more than one hundred war junks sailed from Kagoshima at the southern tip of Kyushu. The invaders defeated the Ryukyuans in the Amami Islands, then at Nakijin Castle on Okinawa Island. The Satsuma samurai made a second landing near Yomitanzan and marched overland to Urasoe Castle, which they captured. Their war junks attempted to take the port city of Naha, but were defeated by the Ryūkyūan coastal defences. Finally Satsuma captured Shuri Castle, the Ryukyuan capital, and King Shō Nei. Only at this point did the King famously tell his army that "nuchidu takara" (life is a treasure), and they surrendered. Many priceless cultural treasures were looted and taken to Kagoshima. As a result of the war, the Amami Islands were ceded to Satsuma in 1611; the direct rule of Satsuma over the Amami Islands started in 1613. After 1609 the Ryukyuan kings became vassals of Satsuma. Though recognized as an independent kingdom, the islands were occasionally also referred to as being a province of Japan. The Shimazu introduced a policy banning sword ownership by commoners. This led to the development of the indigenous Okinawan martial arts, which utilize domestic items as weapons. This period of effective outside control also featured the first international matches of Go, as Ryukyuan players came to Japan to test their skill. This occurred in 1634, 1682, and 1710. In the 17th century the Ryukyu kingdom thus became both a tributary of China and a vassal of Japan. Because China would not make a formal trade agreement unless a country was a tributary state, the kingdom served as a convenient loophole for Japanese trade with China. When Japan officially closed foreign trade, the only exceptions for foreign trade were with the Dutch through Nagasaki, with the Ryukyu Kingdom through the Satsuma Domain, and with Korea through Tsushima. Perry's "Black Ships", official envoys from the United States, came in 1853. In 1871, the Mudan incident occurred, in which fifty four Ryukyuans were killed in Taiwan. They had wandered into the central part of Taiwan after their ship was wrecked.
Рюкю домені, 18721879
1872 жылы Рюкю корольдігі феодалдық домен (хан) ретінде қайта құрылды. Халық қытай және жапон халықтарының арасындағы "байластыратын буын" сияқты сипатталды. 1878 жылы аралдар Жапонияға "жерақылық" деп тіркелді. Ең ірі арал "орта арал" деген мағына беретін "Цзю Сан" деп аталды. Басқалары оңтүстікте Санан, солтүстікте Санбок Нава деп тіркелді. Басты порты "Цзю Сан" деп аталды және ол шетелдік саудаға ашық болды. Ауыл шаруашылығы өнімдеріне шай, күріш, қант, темекі, камфора, жемістер және жібек кірді. Өндірілген өнімдерге мақта, қағаз, фарфор және лакталған заттар жатты. Осылайша, Рюкю хандығы Мэйдзи үкіметі Окинава префектурасымен алмастырды. Шуридегі монархия жойылды және тақтан түсірілген король Шо Тай (1843–1901) Токиоға көшірілуге мәжбүр болды. Қарсылық ретінде ол Мэйдзи жүйесінде маркиз дәрежесін алды. Рюкю аралдарында Жапонияға қосылғаннан кейін материктік Жапонияға деген наразылық күшейді, себебі материктік Жапония Рюкю мәдениетін – тіл, дін және мәдени дәстүрлерді жоюға жүйелі түрде тырысты. Жапония стандартты жапон тілін ғана қолдануға рұқсат беретін, ал өз тілінде сөйлейтін оқушыларды мойнына "диалект сөйлейтін" деген тақташа тағып, ұяттандыратын мемлекеттік білім беруді енгізді. Бұл аралдарда жапон тілінде сөйлейтіндердің санын арттырып, материкпен байланыс құрды. Жапония Алыс Шығыста үстемдікке ие болғанда, көптеген Рюкюлықтар империяның азаматтары болғанына мақтан тұтты. Дегенмен, екінші дәрежелі азаматтар ретінде қарауға деген наразылық әрқашан болды.
In 1872 the Ryukyu Kingdom was reconfigured as a feudal domain (han). The people were described as appearing to be a "connecting link" between the Chinese and Japanese. In 1878 the islands were listed as a "tributary" to Japan. The largest island was listed as "Tsju San", meaning "middle island". Others were listed as Sannan in the south and Sanbok in the North Nawa. The main port was listed as "Tsju San". It was open to foreign trade. Agricultural produce included tea, rice, sugar, tobacco, camphor, fruits, and silk. Manufactured products included cotton, paper, porcelain, and lacquered ware. Thus, the Ryukyu han was abolished and replaced by Okinawa Prefecture by the Meiji government. The monarchy in Shuri was abolished and the deposed king Shō Tai (1843–1901) was forced to relocate to Tokyo. In compensation, he was made a marquis in the Meiji system of peerage. Hostility against mainland Japan increased in the Ryukyus immediately after its annexation to Japan in part because of the systematic attempt on the part of mainland Japan to eliminate the Ryukyuan culture, including the language, religion, and cultural practices. Japan introduced public education that permitted only the use of standard Japanese while shaming students who used their own language by forcing them to wear plaques around their necks proclaiming them "dialect speakers". This increased the number of Japanese language speakers on the islands, creating a link with the mainland. When Japan became the dominant power of the Far East, many Ryukyuans were proud of being citizens of the Empire. However, there was always an undercurrent of dissatisfaction for being treated as second class citizens.
Окинава және Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары Жапония үкіметі әскерилендіру мақсатымен ұлттық бірлікті нығайтуға ұмтылды. Олар мұны әскерге шақыру, жұмылдыру және ұлтшылдық насихаттау арқылы істеді. Рюкю аралдарының көптеген тұрғындары, толыққанды жапон азаматы болғанына бір ғана ұрпақ болса да, материктегі жапондықтардың көзқарасына қарамастан, Жапонияға өздерінің құндылығын көрсетуге мүдделі болды. 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ президенті өзінің одақтасы Қытай Республикасынан соғыстан кейін Рюкю аралдарына талап етуге дайындығы туралы сұрады. "Президент содан кейін Рюкю аралдары мәселесіне тоқталып, Қытай Рюкю аралдарын қалайтынын бірнеше рет сұрады. Генералиссимус Қытай мен АҚШ-тың Рюкю аралдарын бірлесіп оккупациялауға және ақырында екі елдің халықаралық ұйымның басшылығымен бірлесіп басқаруға келісетінін мәлімдеді". 1945 жылдың 23 наурызында АҚШ Жапонияның материгіне күтілетін шабуылға дейін Окинава аралына шабуыл бастады.
In the years leading up to World War II, the Japanese government sought to reinforce national solidarity in the interests of militarization. In part, they did so by means of conscription, mobilization, and nationalistic propaganda. Many of the people of the Ryukyu Islands, despite having spent only a generation as full Japanese citizens, were interested in proving their value to Japan in spite of prejudice expressed by mainland Japanese people. In 1943, during World War II, the US president asked its ally, the Republic of China, if it would lay claim to the Ryukyus after the war. "The President then referred to the question of the Ryukyu Islands and enquired more than once whether China would want the Ryukyus. The Generalissimo replied that China would be agreeable to joint occupation of the Ryukyus by China and the United States and, eventually, joint administration by the two countries under the trusteeship of an international organization." On March 23, 1945, the United States began its attack on the island of Okinawa, the final outlying islands, prior to the expected invasion of mainland Japan.
Окинава шайқасы: 1 сәуір - 22 маусым 1945 жыл
Окинава шайқасы Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы маңызды шайқастарының бірі болды, нәтижесінде шамамен 120 000 жауынгер қаза тапты. Рюкю аралдары – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияның құрлықта соғыс көрген жалғыз мекенделген аймағы болды. Окинава үшін болған шайқаста жапон әскери қызметкерлерінен өзге, 300 000-ға жуық азаматтың үштен бірінен астамдары қаза тапты. Рюкю тарихы мен мәдениетіне қатысты маңызды құжаттар, артефакттар мен нысандар, соның ішінде патшалық Шури сарайы да қиратылды. Американдықтар окинавалықтардың өздерін азат етушілердей қарсы алатынын күткен, бірақ жапондықтар үгіт арқылы окинавалықтарды американдықтардан қорқытып үркітті. Осының салдарынан, кейбір окинавалықтар жасақтарға қосылып, жапондықтармен бірге соғысты. Бұл азаматтардың қаза болуының басты себебі болды, себебі американдықтар жауынгерлер мен бейбіт тұрғындарды ажырата алмады. Окинавалықтар басып кіру кезінде және одан кейін болашақтарына қатысты қорқыныштан үңгірлерге және отбасылық қабірлерге тығылып жасырынды. Көптеген жаппай өлім оқиғалары болды, мысалы, "Қыздар үңгірінде" көптеген окинавалық мектеп оқушылары зорлаудан қорқып, жартастан секіріп өз-өзіне қол жұмсады. Сол сияқты, тұтас отбасылар американдықтардың қолынан ауыр жаза аламыз деп ойлап, өз-өзіне қол жұмсады немесе жақын туыстарының қолынан қаза тапты; мысалы, Замами аралындағы Замами ауылында аралда тұратын барлық адам американдықтардан екі күн өткен соң өз-өзіне қол жұмсады. Американдықтар окинавалықтарды қорғау жоспарларын жасаған, бірақ олардың қорқыныштары негізсіз емес еді, себебі азаматтарды өлтіру және азаматтық мүлікті жою фактілері болды; мысалы, Агуни аралында 90 тұрғын қаза тапты және 150 үй қирады. Шайқас күшейген сайын, жапондық сарбаздар бейбіт тұрғындармен бірге үңгірлерге тығылды, бұл азаматтардың қаза болуын одан әрі арттырды. Сонымен қатар, жапондық сарбаздар одақтас күштеріне берілуге тырысқан окинавалықтарды атып тастады. Америкалықтар Нисей окинавалықтарды психологиялық соғыста пайдаланды, окинава тілінде хабар таратып, жапон тілін білмейтін окинавалықтарды тыңшы немесе Жапонияға адал емес деп санады. Осының салдарынан олар көбінесе өлтірілді. Азық-түлік азайған кезде, кейбір бейбіт тұрғындар азық-түлік үшін өлтірілді. "Түн ортасында сарбаздар окинавалықтарды оятып, жағажайға алып кететін. Содан кейін олар кездейсоқ окинавалықтарды таңдап, оларға қол гранаталарын лақтыратын".
The Battle of Okinawa was one of the last major battles of World War II, claiming the lives of an estimated 120,000 combatants. The Ryukyus were the only inhabited part of Japan to experience a land battle during World War II. In addition to the Japanese military personnel who died in the Battle for Okinawa, well over one third of the civilian population, which numbered approximately 300,000 people, were killed. Many important documents, artifacts, and sites related to Ryukyuan history and culture were also destroyed, including the royal Shuri Castle. Americans had expected the Okinawan people to welcome them as liberators but the Japanese had used propaganda to make the Okinawans fearful of Americans. As a result, some Okinawans joined militias and fought along Japanese. This was a major cause of the civilian casualties, as Americans could not distinguish between combatants and civilians. Due to fears concerning their fate during and after the invasion, the Okinawan people hid in caves and in family tombs. Several mass deaths occurred, such as in the "Cave of the Virgins", where many Okinawan school girls committed suicide by jumping off cliffs for fear of rape. Similarly, whole families committed suicide or were killed by near relatives in order to avoid suffering what they believed would be a worse fate at the hands of American forces; for instance, on Zamami Island at Zamami Village, almost everyone living on the island committed suicide two days after Americans landed. The Americans had made plans to safeguard the Okinawans; their fears were not unfounded, as killing of civilians and destruction of civilian property did take place; for example, on Aguni Island, 90 residents were killed and 150 houses were destroyed. As the fighting intensified, Japanese soldiers hid in caves with civilians, further increasing civilian casualties. Additionally, Japanese soldiers shot Okinawans who attempted to surrender to Allied Forces. America utilized Nisei Okinawans in psychological warfare, broadcasting in Okinawan, leading to the Japanese belief that Okinawans who did not speak Japanese were spies or disloyal to Japan, or both. These people were often killed as a result. As food became scarce, some civilians were killed over small amounts of food. "At midnight, soldiers would wake up Okinawans and take them to the beach. Then they chose Okinawans at random and threw hand grenades at them."
Әмірші қыздар
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін жапон әскері 15-16 жастағы мектеп оқушы қыздарды «Принцесса лилиясы» (Химэ юри) деп аталатын топқа жинап, оларды майданға медбике ретінде жіберді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Окинавада жеті қыздар гимназиясы болды. Жапондықтардан ғана тұратын білім беру басқармасы қыздардың қатысуын міндетті етті. «Принцесса лилиясы» тобы екі мектепте құрылды, және барлығы 297 оқушы мен мұғалім осы топқа қосылды. Оқушыларды қауіпті жерден эвакуациялауды талап еткен мұғалімдерді сатқындықпен айыптады. Қыздардың көпшілігі жаралы әскерлерге көмектесу үшін үңгірлердегі уақытша госпитальдарға орналастырылды. Азық-түлік, су және дәрі-дәрмек жетіспеуінен 211 қыз жаралы сарбаздарды емдеу кезінде қаза тапты. Жапон әскері осы қыздарға егер тұтқынға алынса, жау оларды зорлап өлтіретінін айтты; әскерлер қыздарға тұтқынға түсудің орнына өз-өзіне қол жұмсау үшін қол гранаталарын берді. «Принцесса лилиясы» тобының бірі былай деді: «Біз қатаң императорлық тәрбие алдық, сондықтан тұтқынға түсу – сатқындықпен тең еді. Бізге тұтқынға түсуден гөрі өз-өзімізді өлтіруді үйреткен». Көптеген студенттер «Тенно Хейка Банзай» деп айтып көз жұмды, яғни «Император аман болсын» деген мағынаны білдіреді.
After the beginning of World War II, the Japanese military conscripted school girls (15 to 16 years old) to join a group known as the Princess Lilies (Hime yuri) and to go to the battle front as nurses. There were seven girls' high schools in Okinawa at the time of World War II. The board of education, made up entirely of mainland Japanese, required the girls' participation. The Princess Lilies were organized at two of them, and a total of 297 students and teachers eventually joined the group. Teachers, who insisted that the students be evacuated to somewhere safe, were accused of being traitors. Most of the girls were put into temporary clinics in caves to take care of injured soldiers. With a severe shortage of food, water and medicine, 211 of the girls died while trying to care for the wounded soldiers. The Japanese military had told these girls that, if they were taken as prisoners, the enemy would rape and kill them; the military gave hand grenades to the girls to allow them to commit suicide rather than be taken as prisoners. One of the Princess Lilies explained: "We had a strict imperial education, so being taken prisoner was the same as being a traitor. We were taught to prefer suicide to becoming a captive." Many students died saying, "Tennō Heika Banzai", which means "Long live the Emperor".
Соғыстан кейінгі оккупация
Соғыстан кейін аралдар АҚШ тарапынан басылып алынды және бастапқыда 1945 жылдан 1950 жылға дейін Рюкю аралдарының АҚШ әскери үкіметі басқарды. 1950 жылдан бастап ол Рюкю аралдарының АҚШ азаматтық әкімшілігімен алмастырылды, сондай-ақ 1952 жылы Рюкю аралдарының үкіметін құрды. 1952 жылы күшіне енген Сан-Франциско шарты соғыс әрекеттерін ресми түрде тоқтатты. Дегенмен, Окинава шайқасынан бері американдық әскери базалардың тұрақты болуы окинауалықтар мен АҚШ әскері арасында шиеленіс тудырып келді. Оккупация кезінде американдық әскери қызметкерлері АҚШ-тың басып алынған аймағы болғандықтан, жергілікті заңнамадан босатылды. Жапонияның толық оккупациясы 1952 жылы аяқталғаннан кейін де АҚШ-тың тиімді бақылауы сақталды. АҚШ доллары ресми валюта ретінде қолданылды, ал көлік қозғалысы Жапониядағыдай сол жақтан емес, американдық үлгіде оң жақтан жүргізілді. Аралдар 1978 жылы, яғни жапондық басқаруға қайтарылғаннан кейін алты жыл өткен соң сол жақтан қозғалысқа көшті. АҚШ оккупация уақытын Окинавада ірі әскери, әуе, теңіз және теңіз жаяу әскері базаларын салуға пайдаланды. 1969 жылдың 21 қарашасында президент Никсон мен премьер-министр Айсаку Сато бірлескен мәлімдеме жасады, онда АҚШ президенті 1972 жылы Рюкю аралдарын Жапонияға қайтаруға келісті. АҚШ президенті Ричард Никсон және Жапония премьер-министрі Айсаку Сато 1971 жылдың 17 маусымында Вашингтонда Окинаваның қайтарылуы туралы келісімге қол қойды. АҚШ 1972 жылдың 15 мамырында аралдарды Жапонияға қайтарды, бұл осы аймақта пайда болған Рюкю тәуелсіздік қозғалысын тоқтатты. Келісім шарттарына сәйкес, АҚШ 1952 жылғы шарт аясында Жапонияны қорғау мақсатында аралдағы базаларға құқығын сақтап қалды, бірақ бұл базалар ядролық қарудан босатылуы тиіс болды. АҚШ әскері әлі де аралдың шамамен 19% -ын бақылайды, бұл 30 000 американдық әскери қызметкерін арал өмірінің маңызды бөлігіне айналдырады. Американдықтар базаларда және туристік орындарда жергілікті тұрғындарға жұмыс орындарын ұсынып, жерді жалға алады, бірақ АҚШ әскерилері мен окинауалық әйелдер арасындағы жеке қарым-қатынастар окинауалық қоғамда әлі де даулы мәселе болып табылады. Окинава Жапонияның ең кедей префектурасы болып қала береді.
After the war, the islands were occupied by the United States and were initially governed by the United States Military Government of the Ryukyu Islands from 1945 to 1950 when it was replaced by the United States Civil Administration of the Ryukyu Islands from 1950 which also established the Government of the Ryukyu Islands in 1952. The Treaty of San Francisco which went into effect in 1952, officially ended wartime hostilities. However, ever since the battle of Okinawa, the presence of permanent American bases has created friction between Okinawans and the U. S. military. During the occupation, American military personnel were exempt from domestic jurisdiction since Okinawa was an occupied territory of the United States. Effective U. S. control continued even after the end of the occupation of Japan as a whole in 1952. The United States dollar was the official currency used, and cars drove on the right, American style, as opposed to on the left as in Japan. The islands switched to driving on the left in 1978, six years after they were returned to Japanese control. The U. S. used their time as occupiers to build large army, air force, navy, and marine bases on Okinawa. On November 21, 1969, a Joint Communique was issued by President Nixon and Prime Minister Eisaku Sato, with the US president agreeing to return the Ryukyus to Japan in 1972. U. S. President Richard Nixon and Japanese Prime Minister Eisaku Satō later signed the Okinawa Reversion Agreement in Washington, D. C. on June 17, 1971. The U. S. reverted the islands to Japan on May 15, 1972, setting back a Ryūkyū independence movement that had emerged. Under terms of the agreement, the U. S. retained its rights to bases on the island as part of the 1952 Treaty to protect Japan, but those bases were to be nuclear free. The United States military still controls about 19% of the island, making the 30,000 American servicemen a dominant feature in island life. While the Americans provide jobs to the locals on base, and in tourist venues, and pay rent on the land, widespread personal relationships between U. S. servicemen and Okinawan women remain controversial in Okinawan society. Okinawa remains Japan's poorest prefecture.
Агент Оранж туралы дау
Дәлелдерге сүйенсек, АҚШ әскери 112-жобасы 1960-шы жылдары Окинавадағы АҚШ теңіз жауынгерлеріне биохимиялық заттарды сынаған. Кейіннен АҚШ аралдағы базалары мен оқу орындарында «Оранжевый агент» сақтап, қолданған болуы мүмкін деген пікірлер айтылды. Кем дегенде бір жерде «Оранжевый агент» қолданылғаны хабарланған, сол жерде жергілікті тұрғындар арасында лейкемия жағдайлары тіркелді, бұл «Оранжевый агент» әсерінің тізімделген салдарының бірі. 2002 жылы табылған барабандарды Окинава қорғаныс бюросы, яғни Жапония қорғаныс министрлігінің бір бөлімі, тәркіледі. Бірақ барабандардың ішінде не болғаны туралы есеп жарияланбады. АҚШ Окинавада «Оранжевый агент» болған жоқ деп мәлімдейді. 30 АҚШ әскери ардагері аралда «Оранжевый агент» көргендерін айтады. Олардың үшеуі АҚШ ардагерлер әкімшілігінен мүгедектікке байланысты жәрдемақы алды. «Оранжевый агент» болуы мүмкін деген жерлерге Наха порты, Хигаши, Шваб лагері және Чатан кіреді. 2012 жылдың мамыр айында АҚШ-тың USNS Schuyler Otis Bland (T AK 277) көлік кемесі 1962 жылдың 25 сәуірінде Окинаваға гербицидтер тасымалдағаны туралы хабарланды. Бұл дефолиантты АҚШ армиясының 267-химиялық қызмет взводы Окинаваның солтүстік аймағында, Кунигами мен Хигаши арасында Вьетнамдағы тиімділігін бағалау үшін сынаған болуы мүмкін. Теңіз жауынгерлерінің зейнетке шыққан подполковнигі Крис Робертс The Japan Times газетіне 1981 жылы Футенма әскери-әуе базасында базалық техникалық қызмет тобының белгісіз химиялық заттар ағып жатқан барабандарды тапқанын айтты. 2012 жылы 2003 жылы жарияланған АҚШ армиясының экологиялық бағалау есебінде Окинавада 25 000 55 галлондық барабанда «Оранжевый агент» сақталғаны және кейін Джонстон атолына апарылғаны көрсетілген. 2013 жылдың ақпан айында АҚШ Қорғаныс министрлігінің ішкі тергеуі Окинаваға «Оранжевый агент» тасымалданбағанын, сақталмағанын және қолданылмағанын көрсетті. Тергеу кезінде ардагерлер мен бұрынғы база қызметкерлерімен сұхбаттасу жүргізілмеді.
Evidence suggests that the US military's Project 112 tested biochemical agents on US marines in Okinawa in the 1960s. Later, suggestions were made that the US may have stored and used Agent Orange at its bases and training areas on the island. In at least one location where Agent Orange was reportedly used, there have been incidences of leukemia among locals, one of the listed effects of Agent Orange exposure. Drums that were unearthed in 2002 in one of the reported disposal locations were seized by the Okinawa Defense Bureau, an agency of Japan's Ministry of Defense, which has not issued a report on what the drums contained. The United States denies that Agent Orange was ever present on Okinawa. Thirty US military veterans claim that they saw Agent Orange on the island. Three of them have been awarded related disability benefits by the US Veteran's administration. The locations of suspected Agent Orange contamination include Naha port, Higashi, Camp Schwab, and Chatan. In May 2012, it was claimed that the US transport ship USNS Schuyler Otis Bland (T AK 277) had transported herbicides to Okinawa on 25 April 1962. The defoliant might have been tested in Okinawa's northern area between Kunigami and Higashi by the US Army's 267th Chemical Service Platoon to assess its potential usefulness in Vietnam. A retired Marine Lieutenant Colonel, Kris Roberts, told The Japan Times that his base maintenance team unearthed leaking barrels of unknown chemicals at Marine Corps Air Station Futenma in 1981. In 2012 a US Army environmental assessment report, published in 2003, was discovered which stated that 25,000 55 gallon drums of Agent Orange had been stored on Okinawa before being taken to Johnston Atoll for disposal. In February 2013, an internal US DoD investigation concluded that no Agent Orange had been transported to, stored, or used on Okinawa. No veterans or former base workers were interviewed for the investigation.
Қуғандардың мәртебесі туралы келісім бойынша қылмыстық қудалау
1972 жылы Окинава Жапониямен қайта біріккеннен кейін, Жапония АҚШ-пен келісімге қол қойды, осылайша американдық әскерилер Окинавада қала берді. Заңдық келісім өзгеріссіз қалды. Егер американдық әскери қызметкер Окинавада қылмыс жасады деп айыпталса, және құрбан болған адам тағы бір америкалық болса немесе қылмыс қызметтік міндеттерді орындау барысында жасалған болса, АҚШ-Жапония арасындағы күштер туралы келісім (SOFA) бойынша АҚШ әскери күштері оны соттау құқығын сақтап қалды. Шетелде дислокацияланған әскери қызметшілер үшін мұндай жағдай қалыпты. 1995 жылы екі морской пехотинец және бір теңізші 12 жасар қызды зорлады. АҚШ-пен жасалған келісімге сәйкес, жергілікті полиция және прокурорлар айыптама дайындағанға дейін әскерлерге қол жеткізе алмады. Осы оқиғада көптеген окинавалықтардың наразылығын тудырған нәрсе – күдіктілер Окинава сотында ресми айыпталғаннан кейін ғана жапон полициясына тапсырылды, бірақ олар зорлаудан кейін бір күннен кейін американдық әскери құқық қорғау органдарымен ұсталды және сол уақытқа дейін теңіз бригадасының түрмесінде қамауда ұсталды. Майкл Браунның Окинавадағы шабуыл оқиғасында, АҚШ морской пехотинец офицері Кортни лагерінде жұмыс істейтін филиппин текті жергілікті тұрғынға қатысты әрекетсіздікке ұқсас шабуыл жасағаны және жеке мүлікті зақымдағаны үшін сотталды. 2008 жылдың ақпан айында АҚШ морской пехотинец 14 жасар жапон қызын зорлаған күдігімен тұтқындалды, ал АҚШ армиясының бір әскери қызметкері Окинавада филиппин азаматшасын зорлаған күдігіне ілікті. АҚШ елшісі Томас Шиффер Окинаваға барып, Окинава губернаторы Хироказу Накаямамен кездесіп, осы жағдайларға байланысты АҚШ-тың алаңдаушылығын білдірді және тергеуге көмектесуге уәде берді. АҚШ күштері Жапонияда 22 ақпанды Жапониядағы барлық АҚШ әскери базалары үшін Ойлану күні деп белгіледі және осы сияқты оқиғалардың алдын алу мақсатында Сексуалдық шабуылдарды алдын алу және оларға жауап беру жөніндегі топ құрды.
After Okinawa reunited with Japan in 1972, Japan immediately signed a treaty with the U. S. so that the American military could stay in Okinawa. The legal agreement remained the same. If American military personnel were accused of a crime in Okinawa, the US military retained jurisdiction to try them as part of the U. S.–Japan Status of Forces Agreement (SOFA) if the victim were another American or if the offense were committed during the execution of official duties. This is routine for military service people stationed in foreign countries. In 1995, two Marines and a sailor kidnapped and raped a 12 year old girl, and, under the SOFA with the U. S., local police and prosecutors were unable to get access to the troops until they were able to prepare an indictment. What angered many Okinawans in this instance was that the suspects were not handed over to Japanese police until after they had been formally indicted in an Okinawan court, although they were apprehended by American military law enforcement authorities the day after the rape and confined in a navy brig until then. In the Michael Brown Okinawa assault incident, a US Marine officer was convicted of attempted indecent assault and destruction of private property involving a local resident of Filipino descent who worked at Camp Courtney. In February, 2008, a U. S. Marine was arrested for allegedly raping a 14 year old Japanese girl in Okinawa, and a member of the U. S. Army was suspected of raping a Filipino woman in Okinawa. U. S. Ambassador Thomas Schieffer flew to Okinawa and met with Okinawa governor Hirokazu Nakaima to express U. S. concern over the cases and offer cooperation in the investigation. U. S. Forces Japan designated February 22 as a Day of Reflection for all U. S. military facilities in Japan, setting up a Sexual Assault Prevention and Response Task Force in an effort to prevent similar incidents.
Америка базаларының жоспарланған дамуы
Базалық кіріс экономиканың жалпы көлемінің 5% құрайды. Егер АҚШ жерді босатса, арал туризмден көбірек табыс табуға мүмкіндік алады, өйткені даму үшін қолданылатын жер көлемі артады деп есептеледі. 1990 жылдары шиеленісті азайту шараларын дайындау үшін, оның ішінде шамамен [саны көрсетілмеген] қайтару арқылы Жапония мемлекетіне қосылуды көздеген Арнайы іс-қимыл комитеті құрылды. Басқа да наразылықтар бар: әскери базалар Окинава халқының өміріне кедеріс келтіреді; американдық әскерлер негізгі аралдың бес бөлігінен бірін алып жатыр. Шығыс Азиядағы ең ірі және белсенді әуе күштері базасы – Кадена әуе базасы осы аралда орналасқан. Арал тұрғындары базаның көп шу шығаратынын және басқа да қауіпті екенін айтады. 1959 жылы аралдағы мектепке әскери ұшақ құлап, 17 бала қаза болып, 121 бала жарақат алды. 2004 жылдың 13 тамызында АҚШ әскери тікұшағы Окинава халықаралық университетіне құлап, борттағы үш экипаж мүшесі жарақаттанды. АҚШ әскерлері оқиға орнына бірінші болып жетіп, жергілікті полицияны құлауды тергеуге қатысудан физикалық түрде тоқтатып қойды. АҚШ жергілікті билік органдарына құлаудан кейін алты күнге дейін оқиға орнын қарауға рұқсат бермеді. Сол сияқты, Екінші дүниежүзілік соғыстан қалған жарылмаған оқ-дәрілер әлі де қауіпті, әсіресе сирек қоныстанған аймақтарда, онда олар бұрынғысынан бұзылмаған немесе көмілген болуы мүмкін.
Base related revenue makes up 5% of the total economy. If the U. S. vacated the land, it is claimed that the island would be able to generate more money from tourism by the increased land available for development. In the 1990s, a Special Actions Committee was set up to prepare measures to ease tensions, most notably the return of approximately to the Japanese state. Other complaints are that the military bases disrupt the lives of the Okinawan people; the American military occupy more than a fifth of the main island. The biggest and most active air force base in east Asia, Kadena Air Base, is based on the island; the islanders complain the base produces large amounts of noise and is dangerous in other ways. In 1959 a jet fighter crashed into a school on the island, killing 17 children and injuring 121. On August 13, 2004, a U. S. military helicopter crashed into Okinawa International University, injuring the three crew members on board. The U. S. military arrived on scene first then physically barred local police from participating in the investigation of the crash. The US did not allow local authorities to examine the scene until six days after the crash. In a similar manner, unexploded ordnance from WWII continues to be a danger, especially in sparsely populated areas where it may have lain undisturbed or been buried.