Кіріспе

Накагусу (中城村) – Жапониядағы Окинава префектурасының Накагами ауданындағы ауыл. 2020 жылдың 1 қазанына қарай, ауылдың халқы шамамен 22 157 адамды құрайды, ал 1 км²-ге шаққандағы тығыздығы 1400 адамға жетеді. Жалпы ауданы 15,46 км². Осы ауылда Накагусука қамалының қираған орындары да орналасқан. Бұл елді мекен ежелгі қытай биі – Тафаку биімен әйгілі, ол ұрпақтан-ұрпаққа жетіп келген. Окинава тұрғындары арасында Накагусу ауыл шаруашылығымен айналысатын ауыл ретінде белгілі, оның негізгі егіні – қант қамышы (окинава тілінде: wuuji, жапон тілінде: satokibi). Сондай-ақ, ол ақ немесе сары түсті сәбіздерімен де танымал. Рюкю университетінің бір бөлігі Накагусуда, ал қалған бөлігі көршілес Нишихара қаласында орналасқан. Накагусу Окинаваның барлық аудандарының ішінде шетелге көшіп кеткен окинавалықтардың ең жоғары пайызын қамтиды.

География

Накагусуку ауылы 18 түрлі азадан (окинава: мура) тұрады. Әр азаның өзіне тән ерекше субмәдениеті бар. 18 аза: Аракачи, Асадо, Хаама, Иижу, Иссаддо, Кита Хаама, Кита Уэбару, Куба, Минами Хаама, Минами Уэбару, Ноборимат, Соеиси, Тума, Цуха, Тумай (Томари), Укума (Окума), Вуки (Вауке), Яги. Накагусукудың батыс және солтүстік-батыс аумағының көп бөлігін төбелер (немесе кішкентай таулар) құрайды. Теңізге қарай жер көбінесе тегіс, шаруашылық жүргізуге жеткілікті кеңдік береді. Ежелгі заманнан бері Накагусукудің жағалауы ауыл халқына балық, теңіз өсімдіктері, тұз және басқа да теңіз өнімдерін мол жеткізіп келеді. Накагусуку солтүстікте Кита Накагусукумен, оңтүстік-батыста Нишибарумен (Нишихара) және батыста Джиноунмен (Гинован) шектеседі. Шығысында Накагусуку шығанағы жатыр.

Тарих

Қазіргі Накагусуку ауылының ең ерте кездегі адам қонысы 900-1000 жылдары, қазіргі Аракачи азасында басталған. Кейіннен Накагусуку қамалы салынып, аймақтың ең ірі гусукуына (немесе қала орталығына) айналды. 1440 жылы Госамаруға Закими қамалынан Накагусуку қамалына көшіру туралы бұйрық берілді, сонымен қатар Йомтанның көптеген тұрғындары онымен бірге келді. Осы ізбасарлар мен олардың ұрпақтары қазіргі Накагусуку ауылының көп бөлігін құрады, оның ішінде Тумай, Иссадо және Куба азалары да бар. Бүгінгі күнге дейін Накагусуку тұрғындарының көптегені Йомтаннан туысқандары бар. Рюкю корольдығы тұсында Накагусуку қамалы Накагусику Маджири штаб-пәтері болып қызмет етті, бірақ мәдени тұрғыдан адамдар өздерінің мураларымен (жапонша: аза) күшті байланыс орнатып, бір-бірімен тығыз қарым-қатынаста болды. 1879 жылы Рюкюді Жапония аннексиялағаннан кейін, жапон үкіметі маджири жүйесін жойып, Накагусуку ауылын құрды. Осылайша, Накагусуку ауылы салыстырмалы түрде жаңа құрылым болып табылады, және Накагусуку азалары арасында мәдени ерекшелікке қатысты күшті сезім сақталған. Шетелде, әсіресе Гавайиде тұратын Накагусуку иммигранттары (Гавайидегі Окинава иммигранттары Окинава диаспорасының алғашқы толқыны болғандықтан), Накагусуку ауылына қарағанда өз азаларына жақындық сезінеді. Накагусуку бұрын қазіргі Кіта Накагусуку ауылымен біріктірілген. Бірақ, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Окинаваны басып алып, Накагусуку ауылының бір бөлігін (Куба азасын) алды, бұл Накагусукуді географиялық тұрғыдан екі бөлекке бөлді. Солтүстік бөлігі жеке ауылға айналып, өзін Кіта Накагусуку деп атады. Соңғы жылдары екі Накагусукуны қайта біріктіру мүмкіндігі талқыланды, себебі Кубадағы әскери база жойылды. Алайда, Кіта Накагусуку тұрғындары көбінесе бірігуге қарсылық танытып, өздерінің ерекше мәдени айырмашылықтарын атап көрсетті.

Талисман

Ауылдың кейіпкері (маскот) - Gosamaru, ол қамалдың ең әйгілі тұрғыны болды. Оның бір қолында шайқас желдеткіші, екінші қолында сәбіз бар. Накагусука ауылы ақ түске жақын сәбіздерімен танымал, бұл ауылдықтардың мақтанышы.

Тарихи орындар

Асадо үйі (окинава: Asado ya. Жапон: Асато но тера). Окинавалықтардың дәстүрлі үйі, бірнеше ұрпақ бұрын утаки үстіне салынған. Утакидің өзі бұл құрылыстан бұрын пайда болған болуы мүмкін. Ғимарат соғыстан керемет түрде зардапсыз шықты. Ол Накагусику тұрғындары үшін де, ауылдан тыс жерден келген паломниктер үшін де қасиетті құлшынатын орын болып табылады. Үлкен тропикалық бадам ағашы. (Окинава: Укадиса, Жапон: Окадиса). Оны 200 жылдан астам бұрын Шуриден келген бір шенеунік отырғызған. Ресми тапсырмамен Шуриге қайтуға мәжбүр болғаннан кейін, ол Тумай ауылының (қазіргі Накагусуку ауылының бір бөлігі) халқымен достықтың символы ретінде ағаш отырғызды. Ағаш ғылыми құндылығы үшін ботаниктер зерттеген, және ауылдың ресми тарихи ескерткіші болып саналады. Шури шенеунігі алғашқы ағаштан бір көше төмен екінші ағаш отырғызған, бірақ Окинава шайқасы кезінде американдық әскерлер бұл екінші ағашты жойды. Соғыстан кейін ол қайта отырғызылды. Накагусуко қамалы. Рюкюдың ең танымал гусикуларының бірі. Накагусуко оны көршілес Кіта Накагусуко ауылымен бөліседі. Бұл ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұрасы және Жапонияның ең танымал 100 қамалының бірі. Ишадоның үш ағашы. Шамамен 1600 жылы Ишадо азасының қазіргі орнында құрылғандығының құрметіне үш банян ағашы (окинава: Гаджимару) отырғызылды. (Бұрын ол Накагусуко қамалының жанындағы таудың жоғары жағында орналасқан болатын.) Ағаштар бастапқы орналасқан жерлерінде сақталған, қазіргі уақытта төртінші буын өсіп тұр.

Қазіргі кездегі елеулі орындар

Накагусику қамалының жанында орналасқан тасталған қонақ үй: Құрылыс кезінде бірқатар ерекше және қайғылы оқиғалар болды, оның ішінде құрылысшылардың қаза болуы да бар. Осының салдарынан жұмыс тоқтатылып, қонақ үйдің құрылыс қаңқасы өз күйінде қалды. Бұл жерде әруақтар бар деген әңгіме тарады. Госамару тарихи мұрағаты мен кітапханасы. Йошиноура саябағының қасында орналасқан бұл жаңа кітапхана-мұражай 2017 жылы ашылды. Онда Накагусука тарихына қатысты мол мәліметтер бар. Теңіз қыздарының мүсіндері: Екі теңіз қыздарының мүсіні Накагусукидегі Куба жағажайын қадағалайды. Мүсіндер Накагусука сауда орталығының жанында орналасқан және туристердің сүйікті суретке түсірілетін орны. Рюкю университетінің бір бөлігі Накагусукиде, ал екінші бөлігі көршілес Нишихара қаласында орналасқан. Йошиноура саябағы. Саябақта жүгіру жолы, ересектерге арналған бейсбол алаңы, ойын алаңы, спорт залы, үлкен зал және көптеген мәжіліс залдары бар.

Оқиғалар

Әр айдың төртінші жексенбісінде қарттар мен жастардың ғана қатыса алатын шағын фермерлік базар өткізіледі. Йошиноура саябағында әдетте 4-10 сатушы болады және ол сағат 9:00-ден 12:00-ге дейін өтеді. Қараша айында ауыл өзінің бай мәдени мұрасын, оның ішінде Тафаку, Эйса, Рюкю биі, Шишимай, Квимиудуи (жапонша: Кумиодори), Ута саншин және ти (жапонша: Каратэ) сияқты мәдени фестиваль өткізеді. Сондай-ақ қараша айында ауыл Накагусуки қамалының аумағында жыл сайынғы проекциялық карталау фестивалін ұйымдастырады. Іс-шарада Накагусукидің мәдени топтары ортақ тақырып бойынша бірегей өнер көрсетеді. Кештің мән-жайы – қамал қабырғаларына түсірілген қысқа фильм. Окинаваның түкпір-түкпірінен ондаған мың адам бұл шараға қатысады.

Тафаку

Иижу – Накагусуку ауылының азасы, дәстүрлі қытай Тафаку биімен атақты. Бұл би ұрпақтан-ұрпаққа жетіп келген және бүкіл Рюкюде осы сияқты бірегей болып табылады. Би, Бон мерекесімен шамалас уақытта орындалады және Накагусукуден де, ауылдан тыс жерлерден де көп көрерменді тартады. Тафаку бишілерінің Цин дәуірінің жарқын түсті дәстүрлі киімдерін, соның ішінде ұзын шашты қытай паригін кигендерін көруге болады. Орындаушылардың бірі "әке", ал жас бала "ұл" рөлін ойнайды, оларға қызметшілер мен бишілер сүйемелдейді. Бидің көп бөлігін үш адам орындайды, олар қытай музыкалық аспаптарында, мысалы, қоңырларда ойнап, акробатикалық қимылдар мен иілістерді қайталайды. Тафаку биінің қимылдары соншалықты күшті, оны орындауға 20 жасқа дейінгі адамдар ғана шамасы жетеді деседі. Дәстүрлі Эйса биі сияқты қасиетті саналатын Тафаку биін Накагусику ауылының Иижу азасының тумалары орындайды.

Накагусуканың князі

Накагусука Рюкю корольдігінің тәждік ханзадасының бұрынғы магири (домені) құрамында болғандығымен де әйгілі. Тәждік ханзада Накагусуко Ожи (中城王子, әдетте "Накагусука князі" деп аударылады) деп аталып, патшалықтың мұрагері ретінде Шури қамалының жанындағы Накагусуку удунында (中城御殿) тұратын. Накагусука қамалы да оның доменіне кіретін.