Кіріспе

Манфредо Тафури (Рим, 4 қараша 1935 – Венеция, 23 ақпан 1994) – итальяндық марксистік сәулетші, тарихшы, теоретик, сыншы және ғалым. Бір сарапшы оны 20 ғасырдың екінші жартысындағы әлемдегі ең маңызды сәулет тарихшысы деп атады. Ол Бруно Зеви және Зигфрид Гидион сияқты бұрынғы сәулет тарихшылары мен сыншыларының "әрекеттік сын" деп аталатын бірбеткей бағыттарын өткір сынға алды, сондай-ақ Ренессанстың "алтын ғасыр" болғаны туралы пікірге қарсы шықты, бұл идея Генрих Вёльфлин мен Рудольф Витковер сияқты бұрынғы зерттеушілердің еңбектерінде қалыптасқан.

Мансап

Тафури үшін сәулет тарихы бір тілдің екіншісін сызықтық реттілікпен алмастыратын телеологиялық схеманы ұстанбайды. Керісінше, ол сын, теориялық және идеологиялық деңгейде, сондай-ақ тәжірибеге қойылған көптеген шектеулер арқылы жүзеге асырылатын, үздірсіз күрес болып табылады. Бұл күрес қазір де жалғасып жатқандықтан, сәулет тарихы – өлі академиялық пән емес, пікірсайысқа ашық арена. Оның пікірінше, сәулет, басқа мәдени салалар сияқты, тіпті одан да артық, өзінің автономды, көркемдік сипаты мен техникалық және функционалдық өлшемдері арасындағы кернеуге байланысты дағдарыспен анықталатын және құрылатын сала. Тафури өз заманының пікірталастарына қатысқанмен, сәулет тарихшысының міндетін сынға қатысу мен тарихи қашықтықты біріктіретін құрылымға енгізді. Тафури Батыстағы орта ғасырлық кезеңнен бастап қазіргі уақытқа дейінгі сәулет тарихының барлық кезеңдерін зерттеді және жапондық модернистік сәулетті зерттеуге маңызды үлес қосты. Мансабының соңғы онжылдығында ол Ренессанс сәулетінің теориясы мен практикасын жан-жақты қайта қарастырып, оның әртүрлі әлеуметтік, интеллектуалдық және мәдени контексттерін зерттеді, сонымен қатар бүкіл дәуірді қалыптастырған бейнелеу құралдарының қолданылуы туралы кең түсінік берді. Оның соңғы еңбегі – «Ренессансты түсіндіру: князьдер, қалалар, сәулетшілер» (1992) Италиядағы сәулеттік инновациялардың ірі орталықтары (Флоренция, Рим және Венеция), орта ғасырдың ортасынан XVI ғасырдың басына дейінгі маңызды меценаттар және Леон Баттиста Альберти, Филиппо Брунеллески, Франческо ди Джорджо, Лоренцо де Медичи, Браманте, Рафаэль, Бальдассаре Кастильоне және Джулио Романо сияқты маңызды тұлғалар туралы талқылаулар арқылы сәулеттік идеялар мен жобалар тарихын синтездейді. Тафури Венециядағы Iuav университетінің сәулет тарихы кафедрасын басқарды. Ол Коммунистік партияның мүшесі болды.

Тафуридің кітаптары мен мақалалары

Теория және архитектура тарихы. Бари, Латерца, 1968 жыл. Теориялар мен архитектура тарихы. Аударған: Giorgio Verrecchia. Лондон, 1980 жыл. «Архитектуралық идеологияны сынау туралы». Contropiano, Материалдық марксизм, № 1, 1969 жыл. Жоба және утопия: Архитектура және капиталистік даму. Бари, Латерца, 1973 жыл. Архитектура және утопия. Дизайн және капиталистік даму. Аудармашы: Barbara Luigia La Penta. Кембридж, Массачусетс: MIT Press, 1976 жыл. w/ Francesco Dal Co. Architettura contemporanea. Милан, Electa, 1976 жыл. «Сфера және лабиринт»: Авангард және Пиранезиден 1970 жылдарға дейінгі архитектура. Турин, Einaudi, 1980 жыл. Сфера және лабиринт. Пиранезиден 1970 жылдарға дейінгі авангард және архитектура. Аудармашы: Pellegrino d'Acierno және Robert Connolly. Кембридж, Массачусетс: MIT Press, 1987 жыл. Венеция және Ренессанс. Турин, Einaudi, 1985 жыл. Венеция және Ренессанс дәуірі. Аудармашы: Jessica Levine. Кембридж, Массачусетс: MIT Press, 1985 жыл. Италия архитектурасының тарихы, 1944-1985 жж. Аудармашы: Jessica Levine. Кембридж, Массачусетс: MIT Press, 1989 жыл. Ренессанс зерттеулері. Принципи, Қалалар, Архитекторлар. Турин, Einaudi, 1992 жыл. Ренессанс дәуірін түсіндіру: княздар, қалалар, архитекторлар. Аудармашы және кіріспе авторы: Daniel Sherer. Нью-Хейвен, Кембридж, Массачусетс: Йель университетінің баспасы/Harvard GSD Publications, 2006 жыл.