Кіріспе

Канадалық әскери көлік ұшағы

Airbus CC 150 Polaris – бұл азаматтық Airbus A310-300 ұшақтарының Корольдік Канада Әуе Күштері үшін жолаушылар, жүк немесе медициналық тасымалдау және әуеде жанармай құю мақсатында көпүрлі, ұзақ қашықтықты реактивтік ұшаққа түрлендірілген атауы.

Жобалау және әзірлеу

Бес Airbus ұшағы бастапқыда Wardair сатып алып, пайдаланған азаматтық авиалайнерлер болды. Олар алғаш 1987 және 1988 жылдары жеткізілді, ал 1989 жылы екі әуе компаниясы біріккен кезде Canadian Airlines-қа берілді. Кейіннен ұшақтар Канада Қарулы Күштеріне сатылып, әскери мақсатта пайдалану үшін қайта жарақтандырылды, 1992 жылдың желтоқсаны мен 1993 жылдың тамызы аралығында қызметке кірді. Бес ұшақтың төртеуі, 15002-ден 15005-ке дейін нөмірленгендері, күшейтілген едені мен бүйінен ашылатын жүк есігімен жабдықталған Combi Freighter стандартына ауыстырылды. Бесінші, 15001 нөміріндегі ұшақ, үкіметтік шенеуніктерді тасымалдау үшін VIP көлік ұшағы ретінде өзгертілді. CC 150, 1997 жылы соңғы CC 137 ұшақтары қызметтен шығарылғаннан кейін, стратегиялық тасымалдау үшін Boeing CC 137 (модификацияланған Boeing 707) ұшағының орнын басты.

Танкерлерді қайта құру

2008 жылы бес CC 150-дің екеуі CF 18 паркі үшін жаңа әскери миссиялық авионика жиынтығымен жабдықталған, әуеден-әуеге жанармай құю танкерлеріне түрлендірілді. Бұл Multi Role Tanker Transport (MRTT) бағдарламасының бір бөлігі болды. Polaris танкерлері Атлант мұхиты арқылы төрт CF 18 Hornets ұшағын тоқтаусыз жеткізе алады, қабылдаушы ұшаққа 2500 теңіздік миль (4630 км) қашықтықта 80 000 фунт жанармай құяды. MRTT бағдарламасы неміс әуе күштерінің қажеттілігіне байланысты басталып, Канада Құралдары үшін тиімді шешім болды. Түрлендірілген ұшақтар CC 150T деп белгіленді. Танкерлердің қанаттарының астында жанармай құю құрылғылары орналасқан. Корольдік Канада Әуе Күштері (RCAF) тактикалық әуеден-әуеге жанармай құю үшін түрлендірілген C 130 ұшақтарын (RCAF тағайындамасы CC 130H(T)) пайдаланады, бірақ CF 18 ұшақтарын шетелге жөнелткенде олар стратегиялық әуеден-әуеге жанармай құю платформасымен қамтамасыз етілгені тиімді. CC 150 ұшағының MRTT түрлендіруі нәтижесінде Канада 1997 жылы соңғы жанармай құюға бейімделген CC 137 ұшақтары қызметтен шығарылғанда жоғалтқан стратегиялық әуеден-әуеге жанармай құю қабілетін қайта алды (13703 және 13704 ұшақтары 1972 жылдың ортасында CF 5 тактикалық истребителін қолдау үшін Beech жанармай құю жиынтықтарымен жаңартылды). Бірінші түрлендірілген CC 150T 2008 жылдың мамыр айында қабылдау сынақтарын сәтті аяқтады.

Пайдалану тарихы

Polaris ұшағы Канада Корольдік әуе күштерінде стратегиялық әуе көлігі ретінде жіктеледі. Танкер ретінде CC 150, KC 135 сияқты жанармай сыйымдылығына ие; үлкен кабинасының арқасында икемдірек, жүк, әскер, VIP тасымалы немесе басқа да мақсаттар үшін жақсы мүмкіндіктер ұсынады, бірақ үлкен көлемдегі жүк тасымалына және қиын жағдайлардағы жерлерден ұшуға қабілеті жоқ. Канада Қарулы Күштері мұндай операциялар үшін басқа ауыр жүк көтеру ұшақтарына (мысалы, C 17 Globemaster) сенеді. Бес CC 150 ұшағын Онтарио штатының Трентон әуе базасындағы 437-ші көлік эскадрильясы пайдаланады. Олар Біріккен Ұлттар Ұйымы, Қызыл Крест және НАТО бастамаларында, соның ішінде Ауғанстандағы операцияларда қызмет етті. 2011 жылы екі CC 150T әуеден әуеге жанармай құю танкерлері, «Мобильді операция» және «Біріккен қорғау» аясында Ливия үстіндегі ұшпайтын аймақты қамтамасыз ету үшін Канаданың CF 18 истребительдеріне қолдау көрсету үшін жөнелтілді. 1992 жылы Canadian Airlines компаниясынан жасалған бастапқы сатып алу келісімі ұшақтың белгілі бір уақыт бойына қызмет көрсету үшін келісім-шартты қамтыды. Air Canada 2000 жылы Canadian Airlines компаниясын сатып алғанда CC 150 қызмет көрсету келісімшартын алды, ал кейіннен бірқатар корпоративтік қайта құрулар арқылы CC 150 қызмет көрсету келісімшартын Air Canada Technical Services (ACTS), содан кейін Aveos Fleet Performance компаниясына берді. 2012 жылдың наурыз айында Aveos Fleet Performance компаниясы банкротқа ұшырағаннан кейін, Канада үкіметі L3 Communications компаниясына CC 150 ұшақ паркін қолдау үшін бір жылдық уақытша келісім-шарт берді, бұл Канаданың бәсекелі сатып алу процесі арқылы ұшақтарды күтіп-ұстау бойынша ұзақ мерзімді келісім-шартқа қол қоюына мүмкіндік берді. 2023 жылдың 22 шілдесінде CC 150 15003 ұшағы жақын жерде тұрған Франция әуе күштерінің Airbus A400M ұшағымен соқтығысып, құйрығына ауыр зақым келді. 2023 жылдың қарашасында Канада Корольдік әуе күштері ұшақты Гуамда жарамсыз деп жариялады, себебі ол апаттан кейін сонда тоқтатылған болатын. Жөндеу шығындары 7,9 миллионнан 28,5 миллион долларға дейін бағаланды.

VIP көлік ретінде пайдалану

VIP конфигурациясындағы CC 150 ұшағының шақыру белгісі ресми түрде CAN Force One деп аталады. Брайан Малруни билік құрған кезде қабылданған, бес CC 150 ұшағының біреуін Канада Премьер-министрі пайдалануы үшін VIP көлігі ретінде жабдықтау шешімі саяси тұрғыдан даулы болды. 56 миллион долларлық жаңартулардың (оның 3 миллионы тамақ бөлмесі, ойын-сауық аймағы, бүктеме төсек және душ бар жеке бөлімге жұмсалды) үкіметтік бюджеттік қиындықтар кезінде қажетсіз ысырапшылық ретінде сынға түсті. Сол кездегі Оппозиция жетекшісі Жан Кристиан бұл ұшақты "ұшатын Тәж Махал" деп атады. Көп ұзамай Кристиан Премьер-министр болды және ұшақты сатуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқтады; ол өзінің 11 жылдық қызметі барысында CC 150 ұшағын пайдаланудан бас тартты. Ішкі жабдықталуы кішірек, сәнді емес VIP кабинасына ауыстырылды және ұшақ шектеулі байланыс мүмкіндіктерін ұсынды. Кейінгі жөндеулер, әскер тасымалы ретінде пайдалану нәтижесінде, VIP жайлылықтарының көп бөлігі төмендетілді. CC 150 ұшағы 2004 жылы Пол Мартин басшылығымен Премьер-министрдің ресми көлігі ретінде қайтадан пайдаланылды. 2011 жылы 2009 жылдың басынан бері Премьер-министр Стивен Харпер кеңсесі VIP конфигурациясындағы CC 150 ұшағын, No01 рейсін, басқа CC 150 ұшақтарымен бөліскен қарулы металл әскери бояу схемасынан арнайы бояу схемасына бояуды бірнеше рет сұрады. Ұлттық қорғаныс министрлігі, оның ішінде министр Питер МакКей, бұл өтінішке қарсылық көрсетті, өйткені бұл оның көп мақсатты табиғатына қайшы келеді және ұшақтың ұрыс аймағына адамдарды қауіпсіз тасымалдау мүмкіндігін шектеуі мүмкін еді. 2013 жылы VIP конфигурациясындағы CC 150 ұшағы жоспарлы күрделі жөндеу кезінде 50 000 долларға қайта боялды. Жаңа схема, негізінен ақ түсті, көк түстің көп мөлшерімен және қызыл түстің аз мөлшерімен, оппозициялық саясаткерлер тарапынан сынға алынды, олар бұл қайта бояудың мақсаты Канаданың консервативтік партиясының дәстүрлі көк түсіне ерекше назар аудару болды деп мәлімдеді. Соңғы жылдары түрлі механикалық проблемалар туындады. 2016 жылдың қазан айында жапсырма мәселесі ұшақты ұшып шыққаннан кейін 30 минуттан соң Оттаваға қайтуға мәжбүр етті, ал Трюдо Канада-Еуропа еркін сауда келісімін қол қою үшін Бельгияға баруға дайындалып жатқан еді. 2018 жылдың наурыз айында Премьер-министр Трюдоның Үндістанға сапары Римде жанармай құю аялдамасы кезінде туындаған механикалық мәселе салдарынан кейінге қалдырылды. 2019 жылдың желтоқсанында VIP CC 150 ұшағының мұрыны мен оң қозғалтқыш капоты елеулі құрылымдық зақымдарға ұшырады. Трентон әскери-әуе базасында келісімшарт бойынша жұмыс істейтін қызметкерлер оны сүйреп әкелген кезде, ол ангардың артқы қабырғасына соқтығысты. Ұшақтың 2020 жылдың тамызына дейін қызметтен тыс қалуы жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан жерге тұру мерзімі ұзартылды. 2021 жылдың наурыз айында ол қайтадан пайдалануға берілді. 2023 жылдың қыркүйегінде Трюдоның Үндістандағы G20 саммитінен оралуы ұшақтағы "техникалық мәселелерге" байланысты кейінге қалдырылды. Трюдоны алу үшін Трентон әскери-әуе базасынан тағы бір CC 150 ұшағы жіберілді.

Ауыстыру

2021 жылы Канада үкіметі барлық бес CC 150 Polaris ұшағын ауыстыруға кірісті, сондай-ақ Boeing KC-46 ұшағын да алмастыру жоспарланған, бірақ кейіннен ол жобадан бас тартылды. 2022 жылғы 14 шілдеде Канада екі A330-200 ұшағын сатып алу бойынша келісімшартқа қол қойғанын хабарлады. Бұл ұшақтар Канада Корольдік әуе күштеріне (RCAF) стратегиялық тасымалдау және ауада жанармай құю міндеттерін орындауға арналады – бұл қызметтер қазіргі кезде бес CC 150 Polaris ұшағының паркі арқылы жүзеге асырылуда. Бұл сатып алу Стратегиялық жанармай құю және тасымалдау қабілетін (STTC) жобасының аясында жүргізілуде. Екі A330 ұшағы бұрын Халықаралық қаржы корпорациясына тиесілі болған азаматтық авиалайнерлер. Жаңа паркте төрт жаңа және бес қолданылған ұшақ болады, олардың барлығы бірдей мүмкіндіктерге ие болады.