Кіріспе
Өзгертілген немесе мамандандырылған жапырақ
Ботаникада, торап – гүл, гүлшоғыры сабағы немесе конус қабықшасы сияқты репродуктивтік құрылыммен байланысты, өзгертілген немесе мамандандырылған жапырақ. Тораптар әдетте қарапайым жапырақтардан өзгеше болады; олардың мөлшері, түсі, пішіні немесе текстурасы әртүрлі болуы мүмкін. Көбінесе, олар гүлдің тілшелері немесе тостағаншалары сияқты бөліктерінен де ерекшеленеді. Тораптары бар өсімдік торапты немесе торапшалы деп аталады, ал тораптары жоқ өсімдік – торапсыз немесе торапшасыз деп аталады.
Нұсқалар
Кейбір бракталар жарқын түсті болып келеді және олар периантпен бірге немесе оның орнына тозаңдаушыларды тарту функциясын атқарады. Брактың осы түріне мысал ретінде Euphorbia pulcherrima (poinsettia) және Bougainvillea келтіруге болады: екеуінде де әлдеқайда кішкентай, азырақ түсті гүлдерді қоршап тұрған үлкен, түсті бракталар бар. Шөптерде әрбір гүл (флорет) лемма (төменгі бракта) және палея (жоғарғы бракта) деп аталатын қағаз тәрізді бракталар жұбымен қоршалған, ал әрбір шпікелет (флорет тобы) оның түбінде глюм деп аталатын тағы бір бракталар жұбына ие. Осы бракталар дәнді дақылдарды ұнтақтау және желмен аралап тазалау кезінде алынып тасталатын сабанды құрайды. Жарты қанатты жануарлар Marcgravia evenia сияқты дискі тәрізді бракталардан шығатын дыбыстық сигналдарды анықтай алады. Профилль – бұл жапыраққа ұқсас құрылым, мысалы, брактеол, бір гүлдің немесе гүл сабағының (pedicel) астында орналасқан (қолдайтын). Бұл термин сондай-ақ, гүл сабағының (peduncle) төменгі жағын да білдіруі мүмкін. Лакантис кіші түріне жататын Euphorbia түрлерінің көбінесе көзге түсетін жұп бракталары циатофиллдер деп аталады. Көптеген қылқан жапырақтылардың тұқымдық шоқшаларында бракталар шоқша қабықшаларының астында орналасады, ал кейбір жағдайларда, мысалы, Pseudotsuga-да, олар шоқша қабықшаларынан тысқары созылады.
Брактеол
Кішкентай гүл жапырағы брактеол немесе браклет деп аталады. Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл - гүл жапырағының астына орналаспай, гүл сабағында пайда болатын кез келген гүл жапырағы.
Инволюкральді брактар
Гүл шоғырын қолдайтын бұрандада пайда болатын бүйір жапырақтар жиынтығы инвульвер деп аталады. Инвульвер – көптеген Apiaceae, Asteraceae, Dipsacaceae және Polygonaceae туыстас өсімдіктердің гүл шоғырының астында жиі кездесетін ерекшелік. Гүл шоғырындағы әрбір гүлдің өзінің бүйір жапырақтарының бұрандасы болуы мүмкін, мұндай жағдайда ол инвуклемент деп аталады. Бұл жағдайда оларды қабықша, палея немесе гүл төсегінің бүйір жапырақтары деп те атайды және көбінесе олар ұсақ қабыршақтар немесе қылшықтар болып табылады. Көптеген Asteraceae өсімдіктерінің әрбір гүл шоғырының түбінде бүйір жапырақтары болады. Инвульвер термині гүл шоғырының түбіндегі көзге түсетін бүйір жапырақ немесе бүйір жапырақтар жұбы үшін де қолданылады. Betulaceae тұқымдасында, әсіресе Carpinus және Corylus туыстарында инвульвер – дамитын жаңғақтарды қорғайтын жапырақты құрылым. Қайыршы құйрық (Bidens comosa) әрбір гүл шоғырын қоршаған тар инвульверлік бүйір жапырақтарына ие, олардың әрқайсысының астында бір бүйір жапырақ болады. Содан кейін негізгі сабақта жапырақтар жұбы, ал олардың астында тағы бір жапырақ жұбы орналасқан. Басқаша айтқанда, эпикаликс – каликске ұқсас бүйір жапырақтар немесе каликстің сыртында орналасқан бүйір жапырақшалардың тобы. Бұл гүлдің толықтырушы, каликс тәрізді қосымша бөлігі. Эпикаликс әрбір жеке сегменті эписепталь деп аталады, себебі олар сепальдерге ұқсайды. Олар гибискус тұқымдасына (Malvaceae) жатады. Фрагария (клубника) эпикаликске ие болуы немесе болмауы мүмкін.
Спат
Сфата – пальма, арум, ирис, крокус және күндізгі гүлдер (Коммелина) сияқты өсімдіктердің гүл шоғын қоршап жабатын қабықшаны құрайтын үлкен жапырақ немесе жапырақтар жұбы. Амарлид тұқымдасына жататын Zephyranthes tubispatha түбіртек атауын өзiнiң түтікшелі сфатасынан алады. Көптеген арумдарда (Арасеялар тұқымдасы) сфата гүлжапырақшаға ұқсас болып келеді, ол гүлдерге тозаңдаушыларды тартады, ал гүлдер өзі тік өсетін гүлшоғырға – сподикске орналасқан.