Кіріспе

Уэльстегі Англси аймағындағы қала және қауымдастық.

Амлух – Уэльстегі порты бар қала және қауымдастық. Ол Англси аралының солтүстік жағалауында, Холихед пен Менай көпіріне жалғасатын A5025 тас жолында орналасқан. Амлух қаласымен және Амлух портымен қатар, қауымдастыққа Бурвен, Буль-Бей (Портллехог) және Пентрефелин сияқты елді мекендер де кіреді. Қаланың Лланелианда жағажайы бар, сонымен қатар маңызды жағалаулық жартастары да бар. Туризм – жергілікті экономиканың маңызды бір бөлігі. Бұрын бұл қала өркендеген кен өндіруші қала болып, мыс кенінің ірі әлемдік сауда орталығы болған. Порттың кіреберісі көлемді портқа, сондай-ақ кемелерді құрылыс және жөндеу орталығына, Мэн аралы мен Ливерпульге бағытталатын кемелердің түсу портына айналған. Қауымдастықтың аумағы шамамен 15 шаршы километрді құрайды.

Қала орталығы

Amlwch атауы – қаланың порты орналасқан Porth Amlwch жеріне сілтеме жасайды және Уэльс тіліндегі am ("жайын, маңында, айналасында") және llwch (эски сөз, "қосымша, шығанақ" мағынасында, гаэль тіліндегі "loch" сөзі сияқты су айдыны) сөздерінен шыққан. 1981 жылғы 23 қарашада рекордтық 1981 жылғы Ұлыбритания торнадосының алғашқы, F1/T2 дәрежелі торнадосы Amlwch арқылы өтті. 2011 жылғы халық санауы бойынша қауымдастықта 3789 адам тұрады. Бұл қала Лемми оқыған жергілікті орта мектеп, Ysgol Syr Thomas Jones-қа да үй иесі, сонымен қатар қалада бастауыш мектеп те бар. Солтүстік-шығыс Anglesey айманы үшін жергілікті газет – Yr Arwydd ("Белгі"). Yr Arwydd – Mynydd Bodafon тауының Уэльс тіліндегі жергілікті атауы, газет таудың төңірегіндегі аймақты қамтиды және оның логотипінде таудың шаңырағы бейнеленген.

Өнеркәсіп

Амлух 18 ғасырда, жақын орналасқан Парис тауындағы әлемдегі ең ірі мыс кенінің жанында қарқынды дамыды. 18 ғасырдың соңына қарай Амлухтың халқы шамамен 10 000 адамды құрады және ол Мертир Тидфилден кейін Уэльстегі екінші ірі қала болды. Осы кезеңде оның порты кенді тасымалдауға қажетті кемелерді қабылдау үшін кеңейтілді. Мыс өндірісі төмендеген кезде, оның орнын алу үшін түрлі өнеркәсіптік салалар дамыды. Амлух портының тар порты ауданында және жағалау бойындағы басқа да жерлерде кеме жасау 1820 жылдардан бастап маңызды кәсіпке айналды және 1864 жылы теміржол ашылғаннан кейін оның маңызы артты, бұл кемелермен мыс және басқа да тауарларды тасымалдауды азайтты. 1912 жылға қарай негізгі кеме жасау саласы құлдырады, ал порт пен кеме жасау шеберханалары коммерциялық қызметтерді көп ұсынбады. 1970 жылдары Амлухта теңіз үстіндегі бір нүктелі орналасқан Амлух мұнай терминалы болды, ол Мерсиге жарамсыз ірі мұнай танкерлерін қабылдау үшін пайдаланылды. Мұнайды қабылдауға арналған резервуарлар құрлықта орналастырылды, содан кейін мұнай Манчестер кеме каналындағы мұнай өңдеу зауыттарына жіберілді. Терминал 1990 жылы жабылды. 1850 жылдардың ортасында мыс өндірісінің азаюымен кеме жасау басты салаға айналды, көптеген адамдар кеме жөндеу және басқа да теңіз өнеркәсіптеріне қатысты. Қалада сыра қайнату өндірісі болды, сондай-ақ тамақ өнеркәсібінде, атақты Амлух Шаг темекісі – "Бако Шаг Амлух" өндірілді. Аймақтағы пабтардың ішінде Корольдің басы, Королеваның басы, Марин, Динорбен Армз қонақ үйі және қаладағы Базар тавернасы, сондай-ақ порт ауданындағы Ливерпуль Армз және Адельфи Капиталдары бар.

Теміржол

Амлух станциясы 1864 жылы ашылған Англси Орталық темір жолының солтүстік терминалы болды. Ол жүз жыл өткен соң, 1964 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды, бірақ келесі 30 жыл бойы жүк пойыздарымен пайдаланыла берді. 1951 жылы Amlwch Octel бромид зауыты Амлух станциясынан басталатын желіге қосымша участок салды. Жолаушылар қызметі тоқтатылғаннан кейін, желі 1993 жылға дейін жүк пойыздарымен күкірт қышқылын Octel зауытына жеткізіп, отын қоспаларында қолданылатын бром және басқа да ұқсас өнімдерді негізгі желіге, Элсмир Портына қайтарып тасыды. 1993 жылы жүк тасымалы толығымен автомобильдерге ауыстырылды, ал желінің пайдалануы тоқтатылды. Дегенмен, рельстер алынбады, бұл Амлух, Лланшерхемд және Ллангефни үшін желіні туристік және жергілікті көлік құралы ретінде қайта жаңарту мүмкіндігін қалдырды. 2012 жылы жергілікті әуесқойлар тобы, Anglesey Central Railway немесе Lein Amlwch, желіні тазалауға және оның жағдайын тексеруге рұқсат алды. 2017 жылдың мамырында Уэльс үкіметі Ллангефни станциясын қайта ашу мәселесі белсенді түрде қаралып жатқанын жариялады, бұл қызмет бір күні солтүстікке қарай жалғасып, Амлухқа қайта жететініне үміттерді арттырды.

Туризм

Амлучтың тартымды жерлеріне қайта жаңартылған порты, одан өтетін Англси жағалау жолы, Гео Монның көрмесі орналасқан бақылау мұнарасы, теңіз және мыс өндіру музейлері, 1800 жылдан бері сақталған Сент-Элет шіркеуі және 1937 жылы салынған, темір бетоннан тұрғызылған, Әзірет Ана және Сент-Уайнфрид католик шіркеуі жатады.

Басқару

Амлучты қамтитын жергілікті басқарудың екі деңгейі бар: қауымдық (қалалық) және округтік деңгей – Амлуч қалалық кеңесі және Англси аралы округтік кеңесі. Қалалық кеңес Lôn Goch көшесіндегі ескі полиция ғимаратында орналасқан және қалалық, ауылдық және Амлуч портының үш қауымдық округінен сайланған он бес кеңесшіден тұрады. Амлуч Тврселин сайлау округінің құрамында, сонымен қатар Ланбадриг, Лланелиан және Росибол да бар, бұл округтік кеңеске үш округтік кеңесшіні сайлауға мүмкіндік береді.

Әкімшілік тарихы

Амлуч – ежелгі приход. 1894 жылы сайланған приходтық және округтік кеңестер құрылғанда, Амлучқа приходтық кеңес берілді және ол Тврцелин ауылдық округінің құрамына кірді. 1901 жылы приход қалалық округке өзгертілді. Амлуч қалалық округі 1974 жылы таратылды, ал оның аумағы қауымдастыққа айналды. Округ деңгейіндегі функциялар 1996 жылы қайта құрылған Англеси аралдық округтік кеңесіне берілді.

Спорт және демалыс

Қаланың демалыс орталығы – Англсидегі санаулы орталықтардың бірі, онда жүзу бассейні мен спорт орталығы бар. Ол Англсидің 125 мильге созылған, ерекше табиғи сұлулық аймағы деп белгіленген жағалауында орналасқан. Қалада екі футбол клубы бар: Уэльс Альянс лигасында ойнайтын Амлух Таун ФК және Солтүстік Уэльс жексенбілік лигасында ойнайтын Амлух Порт ФК. Амлухта Буль-Бейде орналасқан Trireme Ynys Mon теңіз қайық клубы бар.