Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық классикалық композитор
American classical composer
Айвор Даррег (5 мамыр 1917 – 12 ақпан 1994) – американдық композитор және микротондық немесе "ксенгармониялық" музыканың көрнекті жақтасы. Ол сонымен қатар эксперименттік музыкалық аспаптардың бірнеше сериясын жасаған.
Ivor Darreg (May 5, 1917 – February 12, 1994) was an American composer and leading proponent of microtonal or "xenharmonic" music. He also created a series of experimental musical instruments.
Өмірбаян
Даррег, Гарри Партчтың замандасы және Джон Х. Чалмерс, Эрв Уилсон және Джоэл Мандельбаумның жақын әріптесі болды. Ол өз жазбаларын жиі өзінің «Xenharmonic Bulletin» журналында жариялаған. Даррег Кеннет Винсент Джерард О’Хара ретінде Орегон штатының Портленд қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джон О’Хара (Портленд) католиктік «Sentinel» газетінің редакторы болса, анасы суретші болған. (Оның әйелінің інісі Эдвин Винсент О’Хара Рим-католик епископы болды.) Даррег жасөспірім шағында мектепті тастап кеткенімен, кем дегенде он тілді өздігінен үйренген және ғылымдардың негізгі біліміне ие болған. Оның ең бағалысы – музыка мен электроника болды. Әкесі оның музыкалық таңдауына наразы болып, үйден қуғандықтан, ол анасымен бірге ешкімнің көмегінсіз өмір сүруге мәжбүр болды. Сол кезде ол «Ивор» деген атты қабылдады, ол «жақсы садақ көтеретін адам» (виолончельдегі шеберлігінен) және «Драрег» («Жерард» сөзінің керісінен) мағынасын білдірді, бірақ оны тез арада «Даррег» деп өзгертті. 1940 жылдары Ивор күшейтілген виолончель, күшейтілген клавикорд, электрлік орган, электрлік клавиатуралы гобой және электрлік клавиатуралы барабан жасады. Күшейтілген клавикорд пен электрлік орган қазіргі кезде жоқ, бірақ электрлік клавиатуралы гобой, орган сияқты осциллятор схемаларын бұғаттауға негізделген және микротоналдылыққа қабілетті, электрлік клавиатуралы барабан, релелерге ұқсас қоңырауларды қолданады және күшейтілген виолончель әлі де жұмыс істеп тұр. 1970 жылдары Даррег «Мегалайра» деп аталатын бірқатар аспаптар жасады. Оның идеясының бір бөлігі – бірнеше ішектерді органдағы бір «нота» құрайтын бірнеше құбырлар сияқты үйлесімде ету болды – бірнеше тон емес, бір ғана керемет композиттік тонды құру үшін таңдалған, жақын питчтерде бірге дыбысталатын бірнеше құбырлар. Даррег өмірінің көп бөлігін Калифорния штатының Лос-Анджелесінде немесе оның маңында өткізіп, соңғы 9 жылын Сан-Диегода өткізді. Ол өмірін музыка мен микротоналдылыққа арнады. Ивор 1950 жылдары үйіне жасалған зорлық-зомбылық салдарынан тісін жоғалтқанын жасыру үшін ұзын сақал өсірді, сондай-ақ ауруға шалдыққан. Осының салдарынан ол сөздерді айтуды және тісіз ән айтуды үйренді. Ол көбінесе музыкасын әнмен сүйемелдеді. Дауыс байланыстары таңертеңгілікте тартылған кезде жоғары ноталарды, ал кешкісін босаңсыған кезде төменгі ноталарды әндейтін. Оның әндері көбінесе ол еркін сөйлейтін эсперанто тілінде болды. Ол «ксенгармония» терминін ойлап тапты, көптеген микротонды музыкалық аспаптарды жобалап, жасады және әртүрлі музыкалық күйлер туралы көптеген материалдар жазды. Музыка теориясына оның ең маңызды үлесі – әртүрлі күйлер әртүрлі «көңіл-күйді» көрсетеді деген идеясы болды. Даррегтің бір-біріне хат жазған микротонды музыканттардың бейресми желісі кейіннен ресми «Xenharmonic Alliance» ұйымына айналды.
Darreg, a contemporary of Harry Partch and a close colleague of John H. Chalmers, Erv Wilson, and Joel Mandelbaum, was one of America's leading theorists and practitioners of experimental intonation and experimental instrument building. Frequently he published his writings in his own Xenharmonic Bulletin. Darreg was born Kenneth Vincent Gerard O'Hara in Portland, Oregon. His father John O'Hara was editor of the (Portland) Catholic Sentinel newspaper and his mother was an artist. (His Uncle, Edwin Vincent O'Hara, was a Roman Catholic Bishop.) He dropped out of school as a teenager, but he had both self taught facility in at least ten languages and a basic understanding of all the sciences. His real love was music and electronics. Because of his choice of music, his father cast him out, and he and his mother set out on their own with little help from anyone. At that point he took on the name "Ivor," which means "man with bow" (from his cello playing talents) and "Drareg" (the retrograde of "Gerard"), which he soon changed to "Darreg". In the forties, Ivor built an Amplified Cello, Amplified Clavichord, and Electric Organ, the Electric Keyboard Oboe and the Electric Keyboard Drum. The Amplified Clavichord and Electric Organ no longer exist, but the Electric Keyboard Oboe like the organ, based on blocking oscillator circuits and capable of microtonality , the Electric Keyboard Drum, which uses buzzer like relays, and the Amplified Cello are still working. In the 1970s Darreg built a series of instruments he called Megalyras. Part of his concept was that the several strings were to be tuned like the several pipes that comprise a single "note" in an organ stop—multiple pipes at sounding together at selected, closely related pitches to create the sense not of several tones but of one grand composite tone. Darreg lived for much of his adult life in or near Los Angeles, California, then spent his final 9 years in San Diego. He devoted his entire life to his music and microtonality. Ivor sported a long beard to cover the fact that due to both an illness and confrontation from a violent break in to his home in the 1950s, he had lost his teeth. He consequently taught himself to pronounce words and sing without them. He would often accompany his music with singing. He would sing the high notes in the morning when his vocal cords were tighter and the low notes in the evenings when they were more relaxed. His songs were often in Esperanto, a language in which he was fluent. He coined the term "xenharmonic", designed and built many original microtonal musical instruments, and wrote voluminous amounts of material about various musical tunings. Perhaps his most important contribution to music theory was his idea that different tunings exhibit different "moods". Darreg's informal network of microtonal musicians writing letters to each other later morphed into the more formal Xenharmonic Alliance.