Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұйқыда киілетін көйлек тәрізді киім, көбінесе әйелдер киетін ұйқы киімі.
Shirtlike garment intended for wear while sleeping most often used by women
Түн көйлегі – бос түсетін ұйқы киімі, оны әдетте әйелдер мен қыздар киеді. Түн көйлегі мақтадан, жібектен, атластан немесе нейлоннан жасалады және кеудесі мен шетіне кружеводан тігілген әшекейлермен немесе кестемен безендірілуі мүмкін. Түн көйлегінің мойны кез келген пішінде болуы мүмкін, ал жеңдері кез келген түрінде немесе жеңсіз болуы мүмкін, сондай-ақ иық белдеуі мен арқасы да әртүрлі стильде болуы мүмкін. Түн көйлегінің ұзындығы жамбастан еденге дейін өзгеріп отыруы мүмкін. Ұзындығы қысқа түн көйлегіне стильіне қарай "шорти" немесе "бабидолл" деп атауға болады. Түн көйлегінің пішіні (жоғарыдан төменге қарай тарлуы) тікелей болуынан бастап, Ольга көйлегі сияқты толық дөңгелек пішінде де болуы мүмкін. Түн көйлегін ұйқы киімі ретінде немесе толық іш киім ретінде қолдануға болады. Қонақтарды қабылдауға ыңғайлы болу үшін түн көйлегімен бірге шапан, шифон пигнюар немесе халат сияқты сырт киім киюге болады.
A nightgown, nightie or nightdress is a loosely hanging item of nightwear, and is commonly worn by women and girls. A nightgown is made from cotton, silk, satin, or nylon and may be decorated with lace appliqués or embroidery at the bust and hem. A nightgown may have any neckline, and may have sleeves of any type, or be sleeveless, and any shoulder strap or back style. The length of a nightgown may vary from hip length to floor length. A short nightgown can be called a "shortie" or a "babydoll", depending on the style. The sweep (taper from top to bottom) of the night gown can vary from virtually straight, to full circle sweep, like the Olga gown. A slip nightgown may be used as a nightgown or as a full slip. Nightgowns may be worn with a matching outer garment such as a robe, a sheer chiffon peignoir, or a dressing gown, to make them appropriate for receiving guests.
Ертедегі түнгі киімдер
"Фашан тарихының сөздігі" 1530 жылы француз тілшісі Джон Палсгрейв өзінің оқулығында "sloppe" сөзін "тұншы" деп аударғанда, "тұншы" терминінің қолданыла бастағанын көрсетеді. Алайда, бұл термин ұйқы киімін білдіргені ме, әлде басқа мақсаттағы киім-кешек пе, екені белгісіз. Сонымен қатар, 16 ғасырға дейін арнайы ұйқы киіміне қатысты деректер өте аз. Орта ғасырлардағы еуропалық портреттерде ерлер мен әйелдер көбінесе жалаңаш ұйықтаған, кейде бас киім (түнгі қалпақ) киген. Кейбір тарихшылар ұйқы киімінің ерте жазбаларының жоқтығын әлеуметтік көзқарастармен байланыстырады. Ұйқы киімі кеңінен танымал болғанға дейін, ол үй ішіндегі жеке мәселе саналды. Қазіргі заманғы түнгі киімдердің бастауы 16 ғасырға дейін барып жететін ерлердің түнгі жейделеріне немесе әйелдердің түнгі көйлектеріне (chemise) байланысты. Түнгі жейделер мен түнгі көйлектер көбінесе күндізгі жейделер немесе іш киімдер болып табысты, олар да біртегіс пішіндес, тобықтың ұзындығында, әртүрлі жағалы киімдер еді. Түнгі жейделер Мысыр мен Римде ғасырлар бойы екі жыныстың да киген туникаға ұқсас болды. Олар оңай жуылатын және сіңіретін ақ бәтес матадан тігілді. Бірақ, ақсүйектер мен лордтар кестеленген түнгі жейделер киген. Батыс Еуропада ұйқы киімі 17 ғасырдың соңында ғана жеке ерекшеліктерге ие болды, ал жоғары топтағы әйелдер төсекке арналған көйлек сияқты киімді, яғни "түнгі ауысымды" (nightshifts) кие бастады. 18 ғасырдың басында Францияда negligée пайда болған кезде түнгі ауысымдар пішіні жақсартылды. Negligée әдетте жұмсақ, көрінетін матадан жасалған, белге жақын тігілген, бірақ ыңғайлы болу үшін кең болды. Бұл байлықтың белгісі саналды және әйелдердің алғашқы түнгі киімі ретінде кеңінен қолданылып, қазіргі түнгі көйлектің алдағысы ретінде қарастырылды. Тарихшылар Уиллет пен Филлис Каннингтонның сөзіне сәйкес, әлеуметтік көзқарастарға байланысты 19 ғасырдың соңына дейін түнгі киімдерге аз ғана өзгерістер енгізілді; кружевомен әшекейлеу немесе тығыз тігілген киімдер "ағылшын әйелінің ар-ұятының ең жоғары қағидаларына қайшы келетін тәртіпсіздіктің белгісі" ретінде қарастырылды.
The Dictionary of Fashion History highlights the use of the term "nightgown" as early as 1530, when French linguist John Palsgrave translates "sloppe" to nightgown in his own textbook. There is no indication whether the term referred to sleepwear or an item of clothing with a different purpose, however. There, additionally, is little evidence of designated sleepwear prior to the 16th century. European portraiture from the Middle Ages suggests men and women commonly slept naked, sometimes with a nightcap. Some historians suggest a lack of record of early sleepwear is due to social attitudes. Sleepwear was widely regarded as a private matter within households until it became more popularized. Modern nightgowns originate from nightshirts on men, or night chemises on women which date back to as early as the 16th century. Nightshirts and night chemises tended to just be day shirts or undergarments and were similarly ankle length, shapeless articles with varying collars. Nightshirts resembled tunics; worn by both sexes for centuries in Egypt and Rome. They tended to be made from white linen so as to be easily washed and absorbent. Nobles and Lords however wore nightshirts that were embroidered. It was not until the late 17th century that sleepwear developed its own identity in Western Europe, and higher class women began to wear chemise like gowns exclusively to bed, known as nightshifts. Nightshifts developed more shape when the negligée was born in France in the early 18th century. The negligée was typically made with soft sheer fabric and was tighter around the waist, but still loose fitting for comfort. It was also a sign of wealth and is regarded as the first women's nightwear to be used widely and a predecessor to the modern nightgown. According to historians Willet and Phillis Cunnington, only small adjustments were made to nightdresses up until the late 19th century because of social attitudes; trimmings of lace or tighter fits were viewed "as a sign of depravity that went against the highest principles of prudery in the English lady".
Түнгі киімдер: 18 ғасыр және 19 ғасырдың басында
XIX ғасырдың соңына дейін «түнғымыл» термині ұйықтауға арналған киімді емес, көбінесе күнделікті, бейресми киімді білдірген. Түнғымыл – қазіргі заманғы халаттың бір түрі болған және әдетте үйде немесе ресми киім кию қажет болмайтын жағдайларда киілген. Бұл киімнің түпнұсқасы – бәнян, британдықтар Үндістандан қабылдаған, футболка тәрізді киім. Бірақ 1700 жылдардың басында оның ыңғайлылығына байланысты «түнғымыл», «халат» немесе «еңке киімі» деп аталған. Түнғымылдарды көбінесе ерлер киген. Түнғымылдың немесе халаттың ағылшын үлгілеріне Үндістан, Жапония және Таяу Шығыстан келген ұқсас киімдер әсер еткен. XVIII ғасырдың басында кимоно стилі танымал болды. Ол кең, еркін киіліп, еркектерге жамылғы сияқты жабысқан. Киім «мойнына дейін тігілген екі енді матадан тұрады, онда мойын сызығын жасау үшін кішкентай тіктөртбұрыш мата қосылады. Содан кейін әрбір енді мата иыққа түсіп, киімнің алдыңғы бөлігін құрайды. Жеңдерді жасау үшін қосымша енді мата қолданылады. Толықтыру үшін бүйір тігістеріне V пішіндес ендірмелер тігілуі мүмкін». Түнғымылдарды әдетте мақтадан немесе жібектен (дамаска, брокат, барқыт, тафта және атлас) немесе жүннен жасаған. Киімнің материалы ауа райына және киген адамға байланысты өзгерген. Суық мезгілде түнғымылдарға тері астар қосылған. XVI-XVIII ғасырлардағы Еуропа мен Азия арасындағы сауда Батыс Еуропа мен Америкада түнғымылдарға қолданылатын шетелдік маталар мен стильдерге әкелді. Экзотикалық байланыстар түнғымылды, әсіресе кимоно немесе бәнян стилінде танымал етті. Мода тарихшысы Патриция Каннингем «киімнің кесімі парсы және түрік кафтандарынан шыққан болуы мүмкін» деп болжаған. Түнғымылдарға немесе халаттарға деген сұраныс портреттер мен мәртебе көрсету арқасында да артты. Бұл киім 17-18 ғасырлардағы портреттерде жиі кездеседі. «Англиялықтардың киімді қабылдауы 16 ғасырға дейін барып тоқтауы мүмкін, ол кезде Генрих VIII Холбейннің салған портретінде түймелі исламдық кафтан киген». Каннингем «Дәріхана» (1752) және «Концерт» (1741) картиналарын мысалға келтіреді, олар «киімнің кәсіби және әлеуметтік оқиғаларда да орынды екенін көрсетеді».
Prior to the late 19th century, the term "nightgown" referred not to sleepwear but rather to informal wear. The nightgown was a "version of a modern dressing gown" and tended to be worn around the house or to occasions when formal attire was not necessary. This garment was actually a Banyan, a T shirt shaped robe adopted by the British from India but became known as a "nightgown", dressing gown or "morning gown" in the early 1700s due to its casual nature. Nightgowns, or dressing gowns, were predominantly worn by men. English variations of the nightgown or dressing gown were influenced by similar gowns from India, Japan and the Middle East. In the early 18th century, the kimono style became popular. It was loose fitting and fit over men like a coat. The gown "consists of two widths of fabric seamed at center back up to the neck, where it joins a small rectangle of fabric to build up the neckline. Each width of fabric then falls over the shoulders to create the gown front. Additional widths of fabric form the sleeves. V shaped inserts could be sewn at the side seams for additional fullness." Nightgowns were also typically made from cotton or silk (damask, brocade, velvet, taffeta, and satin) or wool with linings using satin or lutestring in a bright, contrasting color. The material varied based on the weather and the person wearing the gown. In colder seasons, nightgowns would have fur linings. Trade throughout Europe and Asia from the 16th to 18th centuries led to the foreign fabrics and styles used for nightgowns in Western Europe and America. Exotic associations popularized the nightgown, especially in the kimono or banyan style. Fashion historian Patricia Cunningham has also suggested “the cut of the gown may derive from Persian and Turkish caftans”. Nightgowns or dressing gowns also increased in demand because of portraiture and implications of status. The garment is seen throughout portraits in the 17th and 18th centuries. "The adoption of the gown by the English may date from the 16th century when Henry VIII wore what appears to be an Islamic caftan with frogged closure for a portrait by Holbein". Cunningham points to paintings "The Apothecary's Shop" (1752) and "The Concert" (1741) which "illustrate the apparent appropriateness of the gown for both professional and social occasions".
19 және 20 ғасырлар
1840 жылдан 1900 жылға дейін түнгі көйлектердің мойын сызықтарына, жағаларына, жеңдеріне, корсеттеріне және жабылуларына стильдік өзгерістер енгізілді. «Мойын сызықтарына, жағаларға, корсеттерге, жеңдерге, манжеттерге және юбкаларға жиектер, қырлар, бүктемелер, ленталар, кружево, мұқтарлар, ашық тілімдер және кестелер сияқты әшекейлер жиі қосылатын». Дәстүрлі түнгі көйлек 1870 жылы Үндістаннан қабылданған пижамамен Батыс әлемінде алмастырылды. Пижамалар ыңғайлылығы мен экзотикалық мәніне байланысты ерлер киімінде қажетті затқа айналды. Әйелдер пижамалары 1886 жылы ұсынылды және бұл түнгі көйлек пен шалбардың үйлесімі болды, оған 4 ½ метр калико немесе фланель мата қажет болды. Үстіңгі бөлігінде жоғары жағасы және алдынан түймеленетін бөлігі болды, ал білегі мен тізелерінде жиектер болды. Француз суретшісі Коко Шанель әйелдер пижамасының тартымды желісін алғаш рет шығарды, бұл олардың танымалдылығын арттырды. Пижамалар енгізілгеніне қарамастан, 1920 жылдары түнгі көйлектердің танымалдығы күрт өсті. 1920 жылдан 1940 жылға дейін түнгі көйлектер денеге жабыспай, тік сызықпен төмен түсетін. Бұл кеңінен француз суретшісі Мадлен Вионнеге байланысты, ол корсеттерден бас тартып, «матаны диагональ бойынша кесу» арқылы танымал болды. Оның стильдері қисықтарды ерекшелеп, сонымен бірге икемділік пен жайлылықты қамтамасыз етті. Осы кезеңде түнгі көйлектер де тұрмыстық киімнен сәнге айналды. 1933 жылы Нью-Йоркте өткен бір кеште тренд белгілеуші Мэри д'Эрлангер алдыңғы және артқы бөлігінде кесілген түнгі көйлек киіп, стильдің әсемдігін танымал етті. Қазір «слип-күлкі» деп аталатын бұл стиль 1990 жылдары қайта жанданды. 19 ғасырдың ортасында сол заманғы трендтерді көрсететін, толық юбкалы және денеге жақын корсеттермен тігілген түнгі көйлектер пайда болды. 1960 жылдары түнгі көйлектер толыққанды түрленді, ұзындығы, үлгісі және матасы әртүрлі болды.
From 1840 to 1900, stylistic changes were made to nightgowns' necklines, collars, sleeves, bodices and closures. "Embellishments such as frills, ruffles, tucks, ribbons, lace, beading, openwork and embroidery would often be added to necklines, collars, bodices, sleeves, cuffs, and skirts." The traditional nightshirt was replaced by pyjamas amongst the Western world when it was adopted from India in 1870. Pyjamas soon became an essential item in men's wardrobes because of their comfort and exotic connotations. Female pyjamas were introduced in 1886 and were a combination of a nightgown and pants "that required 4 ½ yards of calico or flannel fabric. The top had a high collar and a buttoned down front, and there were frills at the wrists and at the knees." French designer Coco Chanel was the first to release a line of attractive women's pyjamas which coaxed along their popularity. Despite the introduction of pyjamas, the popularity of the nightgown grew drastically in the 1920s. Between 1920 and 1940, nightgowns did not curve the body but draped down in a straight line. This is widely attributed to French designer Madeleine Vionnet who rejected corsets and became famous "cutting fabric along the bias". Her styles accentuated curves while also providing fluidity and comfort. During this time, nightgowns also moved from domestic use to fashion statements. In 1933, trend setter Mary d'Erlanger wore a nightgown cut low in the front and back to a ball in New York popularizing the elegance of the style. This style, now referred to as the "slip dress" made a resurgence in the 1990s. The middle of the 19th century saw more tailored nightgowns which were full skirted with figure hugging bodices, reflecting trends of the time. By the 1960s, nightgowns were completely diversified, found in varieties of lengths, patterns, and fabrics.
21 ғасыр
XXI ғасырда түнгі көйлектерді көбінесе әйелдер киеді. Қазіргі заманғы түнгі көйлектер мамықтан, атластан, жібектен немесе кружевтон жасалады және олардың иық белдеулері жіңішке болып, кестеленген немесе кружевтік әшекейлері болады. Түнгі көйлектердің түрлі нұсқалары бар. Ұзын, мақтадан жасалған түнгі көйлектер көбінесе 19-ғасырдың соңындағы ұқсас стильдердің ықпалымен "Виктория дәуірінің түнгі көйлектері" деп аталады. Қысқа түнгі көйлектер "nighties" деп те аталады, ал ең көп таралған стилі – V-мойынды, кружев және жібек материалынан жасалған "babydoll" түнгі көйлегі. Басқа нұсқаларына "жеңіл көйлек" стиліндегі түнгі көйлек немесе "слип" түнгі көйлегі жатады. Түнгі көйлектердің әртүрлі стильдері күнделікті киімге көшті және олар көбінесе сән көрсетілімдерінде де көрінеді. Түнгі көйлектердің ықпалы көше стилінде де, жоғары сәнде де байқалады. 1990 жылдары дизайнер Кэлвин Кляйн қарапайым, жібек көйлектерден тұратын, қысқа немесе еденге дейін жететін түнгі көйлек стиліндегі көйлектер желісін жасады. Соңғы жылдары, 2019 жылы актриса Гвинет Пэлтроу Met Gala-дағы қызыл кілемшеде жоғары мойынды және кең жағалы, 19-ғасырдың түнгі көйлектерін еске түсіретін сары кружев көйлек киді. Жағажайдағы түймелі көйлектер сияқты басқа да трендтер 17-18 ғасырлардағы түнгі көйлектердің, немесе түнгі киімнің алғашқы нұсқаларымен байланысты. Кейбір ғалымдар күнделікті киім уақыт өте келе жеңілдегендіктен, түнгі көйлектердің түрлі стильдерге өзгеруіне мүмкіндік бергенін болжайды.
In the 21st century, nightgowns are predominantly worn by women. Common modern nightgown styles are made from cotton, satin, silk or lace and have embroidery or lace details with thin shoulder straps. Nightgowns have several different variations. Longer, cotton nightgowns are often referred to as "Victorian Nightgowns", having been influenced by similar styles in the late 19th century. Shorter nightgowns are also known as "nighties" and a common style is the "babydoll" nightgown which is generally lace and silk with a V neckline. Other variations are the "shirt style" nightgown or the "slip dress" nightgown. The variety of styles of nightgowns have pushed into daywear and are also often seen on the runway. Nightgown influence has been seen in street style clothes as well as high fashion. In the 1990s, designer Calvin Klein developed a line of nightgown style dresses which were simple, silk gowns that were short or reached the floor. As recently as 2019, actor Gwyneth Paltrow wore a sheer yellow lace nightgown on the red carpet at the Met Gala with a high neck and filled collar much like one from the 19th century. Other trends like beach slip tunics have been linked to the first variations of the nightgown, or nightdress, in the 17th and 18th centuries. Some scholars suggest that as daywear has become more relaxed over time, it has allowed for the nightgown to be repurposed into different styles people wear every day.