Кіріспе

Британдық ірі қара тұқымы

Лонгхорн немесе Британдық Лонгхорн – ұзын, иілген мүйіздерімен ерекшеленетін британдық еттік мал тұқымы. Ол Солтүстік Англияда, Ланкашир, Вестморленд және Йоркшир графтықтарында шыққан, кейін Англияның орталық аймақтарына және Ирландияға тараған. Бастапқыда бұл баяу, ауыр жұмыс малы болған; сиырлар аз мөлшерде, бірақ майлы сүт берген. XVIII ғасырда Роберт Бэйкуэлл осы малға селекциялық өсіру әдістерін қолданды, нәтижесінде ол қысқа мерзімге британдық малдың басым тұқымына айналды. XIX ғасыр бойы және XX ғасырдың көп бөлігінде тұқымның саны мен сапасы төмендеді. 1878 жылы тұқымдық қоғам құрылды және сол жылы текті мал тізімі жарияланды. Лонгхорн бұрын Сирек Тұқымдарды Сақтау Қорының тізімінде "басымдыққа ие" деп саналған, бірақ 2021 жылы "Ұлыбританияның жергілікті тұқымдары" қатарына енгізілді. Малдың түсі әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олардың арқасы, құйрығы және ішкі жағында әрдайым кең, ақ жолақ болады.

Тарих

Лонгхорн тұқылының ата-тегі Солтүстік Англияда, негізінен Ланкаширдің солтүстік бөлігінде, Оңтүстік Вестморленд және Йоркширде, әсіресе Батыс Ридингтің Крейвен ауданында пайда болған. Кейіннен Англияның орталық аймақтарына және Ирландияға тарады. Лонгхорн бастапқыда баяу, ауыр жұмысқа арналған мал болған; сиырлар аз мөлшерде, бірақ майлы сүт берген. Он сегізінші ғасырда Лестерширдегі Дишлиде Роберт Бейкуэлл осы малға селекциялық өсіру әдістерін қолданды; оның "Дишли Лонгхорны" жоғары жетістікке жетті және қысқа мерзімге британдық малдың басым тұқылына айналды. 1795 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, тұқылының саны төмендеді және көп ұзамай Шортхорн елдегі басты тұқым ретінде оны ығыстырды. XIX ғасыр бойы және XX ғасырдың көп бөлігінде тұқылының саны мен сапасы азайды. 1878 жылы тұқымдық қоғам құрылды және сол жылы текті мал тізімі жарияланды. Лонгхорн бұрын Сирек Тұқымдарды Сақтау Қорының тізімінде "жоғары басымдыққа" ие болған, бірақ 2021 жылы "Ұлыбританияның жергілікті тұқымдары" қатарына енгізілді. Малдың бір бөлігі Британ аралдарынан тыс елдерге экспортталды. Олар Австралияда, Голландияда және Жаңа Зеландияда аз санда кездеседі. Бельгиядағы бір популяция жойылып кеткен сияқты.

Сипаттамалары

Малдың түсі әр түрлі болады, бірақ олардың барлығының да арқасы, құйрығы және қарнының астыңғы жағында қалың ақ жолағы болады.

Қолдану

Лонгхорн бастапқыда баяу, ауыр жұмыс малы болған, оны егіс айдауға пайдаланған; сүт өнімі көп емес еді, бірақ сүті майға толы болған және он сегізінші ғасырдан бастап ірімшік жасауға, әсіресе Чешир аймағында қолданылған. Басқа жұмыс мал тұқымдары сияқты, еңбек еткеннен кейін бұқалар семірітіліп, сойылатын. XXI ғасырда бұл мал негізінен ет өндіру үшін өсіріледі. Сонымен қатар, оларды табиғи саябақтар мен ғылыми зерттеулерге арналған арнайы аумақтардағы өсімдік жамылғысын басқару үшін де қолданады.