Кіріспе

Людвиг ван Бетховеннің шығармасы

Бетховеннің до минор тонындағы, Op. 37 нөміріндегі фортепиано концерті 1800 жылы жазылған деп саналады, бірақ кейбір заманауи музыкатанушылар оның жазылған жылына дау келтіреді. Ол алғаш рет 1803 жылдың 5 сәуірінде композитордың өзі жеке орындауымен таныстырылды. Сол концертте "Екінші симфония" және "Зәйтүн тауындағы Мәсіх" атты оратория да тұңғыш рет орындалды. Композиция 1804 жылы жарияланды және Пруссия князі Людовик Фердинандқа арналды. Басты тақырыптың бірі Моцарттың 24-ші фортепиано концертін еске түсіреді.

I. Аллегро конбрио

Бұл қозғалыстың тақырыпты (тікелей және жанама) күшті пайдалануы белгілі. Оркестрлік экспозиция: Оркестрлік экспозицияда тақырып скрипкалар арқылы енгізіліп, бүкіл қозғалыс бойы қолданылады. Ол бірнеше рет дамытылады. Үшінші бөлімде (екінші тақырып) кларнет пен скрипка 1-ші екінші негізгі тақырыпты енгізеді, ол бастапқыда салыстырмалы тонда, E мажорда, содан кейін тоник мажорда, C мажорда, ақырында C минорына қайта оралады. Екінші экспозиция: Пианино жоғары қарай өрлейтін масштаб мотивімен кіреді. Пианино солодағы экспозицияның құрылымы оркестрлік экспозицияға ұқсас. Даму: Пианино екінші экспозицияның басында қолданылғанға ұқсас масштабтарды орындайды, бұл жолы C миноры емес, D мажорда. Музыка көбінесе тыныш. Қайталау: Оркестр тақырыпты фортиссимода қайталайды, ал үрмелі аспаптар экспозициядағыдай минорлық тоғызыншы кордты құрастырады. Екінші тақырыпқа оралу үшін Бетховен тоник мажорға, C мажорға модуляция жасайды. Каденсаға қараңғы ауысу болады, дереу C мажордан C минорына өтеді. Каденза: Бетховен осы қозғалысқа бір каденза жазды. Бетховеннің жазған кадензасы кейде дауылды болып келіп, триллерлер сериясымен аяқталады, содан кейін пианиссимоға дейін баяулайды. Фазил Сей, Вильгельм Кемпф, Клара Шуман, Франц Лист, Бедрих Сметана, Игнац Мошелес (оның кадензасы Иоганнес Брамсқа қате атрибуцияланды) және Чарльз Алкан сияқты көптеген композиторлар мен пианистер балама кадензалар жазды. Кода: Бетховен каденца соңында тоникаға оралу күтілімін, соңғы трилді ұзарту арқылы және соңында доминантты жетіншіге жету арқылы бұзады. Пианино бірнеше арпеджио орындайды, содан кейін музыка C минорының негізгі тонына орналасады. Содан кейін музыка күшейе түсіп, толық тути болады, содан кейін пианино төмен қарай арпеджио орындайды, екінші экспозициядан бастап жоғары қарай өрлейтін масштаб, және ақырында C-де нығайып аяқталады.

II. Ларго

Екінші бөлім Е мажорлық күйде, бұл жағдайда концерттің C минорлық тоналығынан қашықтау (мысалы, Брамстың кейінгі бірінші симфониясында да осыған ұқсас жағдай кездеседі). Егер бөлім дәстүрлі форманы сақтаса, оның тоналығы Е мажор (туыс тоналық), А мажор (субмедианта мажоры немесе субдоминанталық параллель) немесе С мажор (тоникалық мажор немесе параллель тоналық) болар еді. Бөлім жеке фортепианомен басталады және басында егжей-тегжейлі педальдеу туралы нұсқаулар берілген.

III. Рондо Аллегро - Престо

Финал сонаталық рондо түрінде. Бұл бөлім C минорында, тек фортепианода орындалатын қозғырғыш тақырыппен басталады. Бұл бөлім C мажорлық престо кодасымен аяқталады.

Бірінші қойылым

Алғашқы орындалу кезінде ноталар толық болмады. Бетховеннің досы Игнац фон Сейфрид сол түні оның үшін музыка беттерін аударғаннан кейін былай деп жазды: Мен көбінесе бос беттерді ғана көрдім; ең көп дегенде, бір-екі бетке маған түсініксіз бірнеше мысырлық иероглифтер жазылған, олар оған еске түсіру үшін арналған; себебі ол дерлік барлық солистік бөлімді жадынан орындады, өйткені көбінесе оның бәрін қағазға түсіруге уақыты болмады.