Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Маклей өзені – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Солтүстік үстірт және Солтүстік жағалау аймақтарында орналасқан өзен.
The Macleay River is a river that spans the Northern Tablelands and Mid North Coast districts of New South Wales, Australia.
Жол жүрісі мен ерекшеліктері
Гара өзені, Солсбери Уотерс және Бейкерс Крик өзендерінің қосылған жерінде пайда болған Маклей өзені, Ұлы Бөлу жотасының ішінде, Оралланың шығысындағы Блю Нобби тауынан бастау алады. Өзен көбінесе шығыстан оңтүстікке қарай иреліп ағады, Апсли, Чандлер және Дайк өзендері сияқты жиырма алты саласы қосылады. Куннаварра ұлттық паркі мен Оксли жабайы өзендер ұлттық паркіндегі таңғажайып шатқалы мен сарқырамалар арқылы, сондай-ақ мұраға алынған тау ауылы Беллбрук және басқа да елді мекендер арқылы Тасман теңізіне, Оңтүстік-Батыс Рокс жағалауына жеткенше ағып жатыр. Өзен ағысы бойында төмен қарай құлдырайды. 2013 жылы ресми ашылғанда бұл көпір Австралиядағы ең ұзын автомобиль көпірі болды. Солтүстік жағалау темір жолы да өзен арқылы өтеді. Маклей өзені Кемпси аймағында су тасқынына бейім, кейде қатты зиян келтіреді. Су тасқынының ең жоғары деңгейінде Маклей өзені көп мөлшерде суды сыйымдылық танытады.
Formed by the confluence of the Gara River, Salisbury Waters and Bakers Creek, the Macleay River rises below Blue Nobby Mountain, east of Uralla within the Great Dividing Range. The river flows in a meandering course generally east by south, joined by twenty six tributaries including the Apsley, Chandler, and Dyke rivers and passing through a number of spectacular gorges and waterfalls in Cunnawarra National Park and Oxley Wild Rivers National Park, through heritage listed mountain village Bellbrook amidst others, before reaching its mouth at the Tasman Sea, near South West Rocks. The river descends over its course. At the time of its official opening in 2013, the bridge was the longest road bridge in Australia. The river is also traversed by the North Coast railway line. The Macleay River is liable to flooding in the Kempsey area, on occasions causing great damage. During times of peak flooding, the Macleay River can hold over of water.
Тарих
Дунгхутти халқы, Австралияның аборигендерінің бірі, Маклей және Апсли өзендерінің суайдырын қоршаған жерлердің дәстүрлі қорғаушылары болып табылады. Маклей және Апсли өзендерінің маңынан тас артефакттар мен аборигендердің тас құрал жасау орындары табылды. Джон Оксли 1820 жылы бұл өзеннің әлеуетін толық түсінбеді, себебі ол өзен бойымен жеткілікті биікке көтерілмей, керемет ағаштар мен құнарлы жерлерді көре алмады. Аборигендер бұл өзенді «Жаңа өзен» деп атаған. 1826 жылы капитан Райт Порт-Маккуариден құрлықпен саяхаттап, қазіргі Кемпси қаласының батысында орналасқан Белгрейв сарқырамасына дейін барды. Сол кезде бұл өзен Райт өзені деп аталды. Порт-Маккуари қылмыстық ортасының басқарушысы майор Арчибальд Клунес Иннес 1827 жылы Австралиялық қызыл кедр (Toona ciliata) кесушілерінің алғашқы мемлекеттік бригадасын жұмыс істеуге жіберді. 1830 жылдары Маклейде кедр лагерлері көбейді, ал аймақ қашқан сотталғандарға пана болды. 1841 жылға қарай, өзен бойында 200-ге жуық кесуші жұмыс істеді, онда ағаштарды ұрлау және зорлық-зомбылық жиі кездесетін. 1842 жылы сұраныс және бағалар төмендеді, Маклейдегі кесу азайды, бірақ жоғарғы салаларда жалғасты. Еуропалықтар 1820 жылдары бұл аймаққа келген кезде, өзен сағасы Грасси-Хедтің оңтүстігінде орналасқан, ал ортасында құмды тілшесі бар, шамамен бір мильге жуық ені бар еді. Кішкентай Стюартс-Пойнт қаласы кемелерге қызмет ету үшін өзенге жақын орналасты. Оңтүстік-Батыс Рокстен Грасси-Хедке дейінгі жағалау жолағы – өзенге қосылған әртүрлі арналары бар кең дельта. 1885 жылы ағылшын теңіз инженері Джон Куд Австралиядағы әртүрлі өзендер мен порттарды жақсарту бойынша кеңес берді, соның ішінде Маклейді де. Қоғамдық жұмыстар департаменті ауызды жақсарту үшін төрт жоспар дайындады, Куд қолданыстағы кіреберісті жақсартуды ұсынды. 1893 жылы су тасқыны Оңтүстік-Батыс Рокс маңындағы ашылуды кеңейтті, ал департамент оны жақсартуға шешім қабылдады, оны «Жаңа кіреберіс» деп атады, бірақ Куд бұл ауданның барлық суларын толық дренаждауға жеткіліксіз деп ойлады. Жаңа кіреберіс бойынша жұмыс 1896 жылдың сәуір айында басталды, каналды жақсарту және қорғау қабырғаларын қосу жұмыстары жүргізілді. 1902 жылы жаңа пилот станциясы салынды, Оңтүстік-Батыс Рокс қаласы құрылды. Жұмыс 1906 жылы аяқталды. Бүгінде ескі ауыз тұншығып, Стюартс-Пойнтты өлі соққақты аймақта қалдырды. Бұл өзен әртүрлі атаулармен белгілі болды: Райт өзені, Трейл өзені, Жаңа және Маклей өзендері. Алайда, ол Иннестің әкесінің қалыңдығы, шотланд туған ғалым және Жаңа Оңтүстік Уэльстің колониялық хатшысы Александр Маклейдің құрметіне Маклей өзені деп аталды.
The Dunghutti, an Aboriginal Australian people, are the traditional custodians of the land surrounding the Macleay River catchment and the Apsley River catchment, whose descendants are now concentrated in the lower Macleay River. Stone artefacts and evidence of Aboriginal stone tool making have been found around the Macleay and Apsley rivers. John Oxley failed to realise the potential of this river in 1820 as he did not navigate far enough up river to see the magnificent stands of timber and the fertile land. The river was vaguely referred to as the New River from descriptions given by Aborigines. In 1826 Captain Wright travelled overland from Port Macquarie and explored to the head of navigation at Belgrave Falls, a series of rapids to the west of the present town of Kempsey. It was then called Wrights River. Major Archibald Clunes Innes, Commandant of Port Macquarie Penal Settlement, sent the first government gang of Australian red cedar (Toona ciliata) cutters to work there in 1827. More cedar camps were established on the Macleay during the 1830s and the area was also a haven for escaped convicts. By 1841, about 200 cutters were working on the river area, where violence and theft of logs was not uncommon. Demand and prices dropped in 1842 and cutting along the Macleay diminished although it continued in the upper tributaries. When Europeans arrived in the area around the 1820s the river mouth was just south of Grassy Head, and almost a mile wide with a sand spit in the middle. The small town of Stuarts Point was established on the river just inside to serve arriving ships. The coastal strip extending from South West Rocks to Grassy Head is a wide delta with various channels connected to the river. Around 1885 English marine engineer John Coode advised on improvements to various rivers and ports in Australia, including the Macleay. The Department of Public Works prepared four plans for improvements to the mouth, Coode favoured improving the existing entrance. In 1893 a flood enlarged an opening near South West Rocks and the department elected to improve that, called the New Entrance, though Coode had thought it not enough to drain all the waters of the district. Work on the new entrance started in April 1896, improving the channel and adding training walls. A new pilot station was built in 1902, establishing the town of South West Rocks. Work was completed in 1906. Today the old mouth has silted up, leaving Stuarts Point on a dead end reach. Variously known as Wright River, Trail River, New and McLeay rivers, it was named the Macleay River in honour of Innes's father in law, Alexander Macleay, Scottish born scientist and colonial secretary of New South Wales.