Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ядролық мақсатты таңдау (NUTS) – ядролық қаруды қолдануға қатысты гипотеза, көбінесе өзара толық қырылу (MAD) тұжырымымен салыстырылады. NUTS теориясының ең қарапайым деңгейі ядролық қаруды шектеулі ауқымда қолдану мүмкін екенін, ал ядролық қару Герман Кан ұсынған эскалация сатысының бір деңгейі ғана екенін көрсетеді. Бұл ядролық қаруды қолданудың және оған жауап берудің әртүрлі мүмкіндіктері туралы қорытындыларға алып келеді.
Nuclear utilization target selection (NUTS) is a hypothesis regarding the use of nuclear weapons often contrasted with mutually assured destruction (MAD). NUTS theory at its most basic level asserts that it is possible for a limited nuclear exchange to occur and that nuclear weapons are simply one more rung on the ladder of escalation pioneered by Herman Kahn. This leads to a number of other conclusions regarding the potential uses of and responses to nuclear weapons.
Қарсы күш соққылары
Контркүштік соққы – жаудың ядролық қаруларына шабуыл жасау, оларды қолдануға үлкермес бұрын жою. Бірінші соққы жасау қабілеттілігі үшін 100 пайыз тиімді (немесе оған жақын) контркүштік шабуылды жүзеге асыру қажет. Мұндай шабуылды ядролық шабуылды ерте анықтау және оған жылдам жауап беру мүмкіндігін қамтамасыз ететін ерте ескерту радиолокациялық жүйелер, сондай-ақ ядролық қаруды іздеуді және нысанаға алуды қиындататын су астына орналастырылған баллистикалық зымырандар немесе жылдам жылжымалы ядролық зымырандар (мысалы, кеңестік SS-20) сияқты жүйелер усложняют. NUTS теориясының жақтасы үшін шектеулі ядролық соғыс мүмкін болғандықтан, мұндай шабуылдарды жүзеге асыруға қабілеттілік үлкен тартымдылыққа ие. Дегенмен, мұндай қабілетті құру өте қымбатқа түседі. Контркүштік қаруға контрмәнді қаруға қарағанда әлдеқайда дәл оқ-дәрі керек, себебі ол нысанаға өте жақын жерде жарылуына кепілдік беруі керек, бұл салыстырмалы түрдегі шығындарды күрт арттырады.
A counterforce strike consists of an attack on enemy nuclear weapons meant to destroy them before they can be used. A viable first strike capability would require the ability to launch a 100 percent effective (or nearly so) counterforce attack. Such an attack is made more difficult by systems such as early warning radars which allow the possibility for rapid recognition and response to a nuclear attack and by systems such as submarine launched ballistic missiles or road mobile nuclear missiles (such as the Soviet SS 20) which make nuclear weapons harder to locate and target. Since a limited nuclear war is a viable option for a NUTS theorist, the power to unleash such attacks holds a great deal of appeal. However, establishing such a capability is very expensive. A counterforce weapon requires a much more accurate warhead than a countervalue weapon, as it must be guaranteed to detonate very close to its target, which drastically increases relative costs.
Шектелген қарсы құндық шабуылдар
Кейбір NUTS теориясының жақтастары, өзара толық қырылуға негіделген ескерту шағын шабуылдар кезінде, мысалы, бір қалаға жасалған шабуыл сияқты жағдайларда сенімсіз деп санайды, себебі бұл өз-өзіне қастандыққа тең. Мұндай жағдайда, күшті ядролық соққы жаудың барлық қаласын, сонымен қатар шабуыл жасаушының мінез-құлқына әсер ету үшін қолданылатын кез келген құрылысты да жояды. Бұл шабуыл жасаушыға одан әрі шабуылдар жасауға және шабуылға ұшыраған елдің келіссөздер жүргізу мүмкіндігін жоюға мүмкіндік береді. NUTS стиліндегі соғыс жоспарын ұстанатын ел мұндай шабуылға жаудың бір немесе бірнеше қаласына шектеулі шабуылмен жауап қайырады.
Some NUTS theorists hold that a mutually assured destruction type deterrent is not credible in cases of a small attack, such as one carried out on a single city, as it is suicidal. In such a case, an overwhelming nuclear response would destroy every enemy city and thus every potential hostage that could be used to influence the attacker's behavior. This would free up the attacker to launch further attacks and remove any chance for the attacked nation to bargain. A country adhering to a NUTS style war plan would likely respond to such an attack with a limited attack on one or several enemy cities.
Зымыраннан қорғаныс
NUTS теориясы жеңіске қол жеткізе алатын ядролық соғыс мүмкіндігін қарастыратындықтан, көптеген MAD теориясының жақтастары ракетаға қарсы қорғаныс жүйелерін тұрақсыздандыратын фактор ретінде тоқтату керек деген пікірін NUTS теориясының жақтастары көбінесе қабылдамайды. NUTS теориясының жақтастары үшін ракетаға қарсы қорғаныс жүйесі шектеулі ядролық шабуылдан қорғайтын пайдалы құрал болар еді. Бұдан өзге, мұндай жүйе қарсы шабуылдың табысқа жету мүмкіндігін арттырады, себебі бастапқы шабуылдан кейбір нысаналар құтылса, келе жатқан зымырандарды ұстап алуға болады. Алайда, шектеулі шабуылдан қорғану дегеніміз, қарсыластың ауқымды шабуылға түртуі мүмкін, ал оған қарсы қорғаныс тиімсіз болуы ықтимал. Сонымен қатар, қарсы шабуылдардың табысқа жету мүмкіндігінің артуы қарсыласты алдын ала шабуыл жасауға итермелейді, бұл қате түсіндірілген сигналдарға байланысты кең ауқымды жауап беру қаупін арттырады.
Since NUTS theory assumes the possibility of a winnable nuclear war, the contention of many MAD theorists that missile defense systems should be abandoned as a destabilizing influence is generally not accepted by NUTS theorists. For NUTS theorists, a missile defence system would be a positive force in that it would protect against a limited nuclear attack. Additionally, such a system would increase the odds of success for a counterforce attack by assuring that if some targets escaped the initial attack, the incoming missiles could be intercepted. But protection against a limited attack means that the opponent has incentive to launch a larger scale attack, against which the defence is likely to be ineffective. Additionally, increased possibility of success of counterforce attacks means that the opponent has the incentive to launch a preventive attack, which increases the risk of a large scale response to misinterpreted signals.
NUTS және АҚШ ядролық стратегиясы
NUTS теориясы АҚШ-тың Trident II және Minuteman III ядролық зымырандары сияқты бірқатар бірінші соққы беретін қаруларды қабылдауында көрінеді, олардың екеуінің де айналмалы қателік ықтималдығы (CEP) өте төмен – біріншісі 90 метр, екіншісі 120 метр. Бұл қарулар нысанаға алынған зымыран шахтасын жоюға жеткілікті дәлдікке ие. Сонымен қатар, АҚШ ядролық қақтығыстағы стратегиялық жағдайын жақсартуға бағытталған бірқатар бағдарламаларды іске қосты. «Стелс» бомбалаушысы көптеген жасырын крылаты зымырандарды тасымалдауға қабілетті, олар ядролық зарядталған болуы мүмкін, ал оның анықталу ықтималдығының төмендігі және ұзақ қашықтығы оны бірінші соққы беруге өте қолайлы қаруға айналдырады. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдары Пентагон эскалацияны бақылау және тотальный ядролық соғыс қаупін азайту үшін шектеулі ядролық опцияларға қатысты стратегияларды қабылдауға кірісті, осылайша NUTS-ті қабылдады. 1980 жылы президент Джимми Картер Президенттік Директива 59-ға қол қойды, ол ядролық соғысқа қарсы күресуге және жеңуге бағытталған NUTS стратегиялық позициясын бекітті, сонымен қатар эскалация үстемдігі мен икемді жауап беруді қабылдады. Дегенмен, кеңестік тарап шектеулі опцияларға және эскалацияны бақылау мүмкіндігіне күмәнмен қарады. Кеңес Одағының оқшаулау доктринасы кез келген ядролық қару қолданылған жағдайда жаппай жауап беруді көздеген («барлығына қарсы кез келгені»), бірақ әскери шенеуніктер АҚШ-тың шектеулі шабуылына пропорционалды жауап беру мүмкіндігін қарастырды, алайда олар «ядролық соғыс ұзаққа соқпауы мүмкін екеніне күмән келтірді». Басқа көптеген ядролық державалар сияқты, бірақ Қытай мен Үндістаннан өзгеше, АҚШ ешқашан «бірінші болып қолданбауға» уәде бермеді, өйткені қарсыластың алдында ядролық қаруды қолданбауға уәде беру олардың қорқыту күшін әлсіретеді деп санайды. НАТО-ның КСРО-мен соғысқа қатысты жоспарларында кеңестік тараптың сандық артықшылығына қарсы тұру үшін тактикалық ядролық қаруды қолдану көзделген. Орталық Еуропадағы ядролық соғысқа кеңінен дайындық жасаудың орнына, Кеңес Бас штабы конвенциялық әскери операцияларға басымдық берді және олар сол сала бойынша артықшылыққа ие деп сенді. «Кеңес әскери басшылығы Варшава шартының конвенциялық артықшылығы ядролық қарудың әсерін имитациялауға және осы қаруды қолданбастан Еуропада жеңіске жетуге мүмкіндік береді деп сенді».
NUTS theory can be seen in the US adoption of a number of first strike weapons, such as the Trident II and Minuteman III nuclear missiles, which both have an extremely low circular error probable (CEP) of about 90 meters for the former and 120 meters for the latter. These weapons are accurate enough to almost certainly destroy a missile silo if it is targeted. Additionally, the US has proceeded with a number of programs which improve its strategic situation in a nuclear confrontation. The Stealth bomber has the capacity to carry a large number of stealthy cruise missiles, which could be nuclear tipped, and due to its low probability of detection and long range would be an excellent weapon with which to deliver a first strike. During the late 1970s and the 1980s, the Pentagon began to adopt strategies for limited nuclear options to make it possible to control escalation and reduce the risk of all out nuclear war, hence accepting NUTS. In 1980, President Jimmy Carter signed Presidential Directive 59 which endorsed the NUTS strategic posture committed to fight and win a nuclear war, and accepted escalation dominance and flexible response. The Soviets, however, were skeptical of limited options or the possibility of controlling escalation. While Soviet deterrence doctrine posited massive responses to any nuclear use ("all against any"), military officials considered the possibility of proportionate responses to a limited US attack, although they "doubted that nuclear war could remain limited for long." Like several other nuclear powers, but unlike China and India, the United States has never made a "no first use" pledge, maintaining that pledging not to use nuclear weapons before an opponent would undermine their deterrent. NATO plans for war with the USSR called for the use of tactical nuclear weapons in order to counter Soviet numerical superiority. Rather than making extensive preparations for battlefield nuclear combat in Central Europe, the Soviet General Staff emphasized conventional military operations and believing that they had an advantage there. "The Soviet military leadership believed that conventional superiority provided the Warsaw Pact with the means to approximate the effects of nuclear weapons and achieve victory in Europe without resort to those weapons."