АҚШ мен Ұлыбритания арасындағы «Полярис» келісімі

Кіріспе

АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы келісім

Polaris Сату келісім-шарты – Ұлыбританияның Polaris бағдарламасын бастаған АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы келісім. Келісім 1963 жылғы 6 сәуірде қол қойылды. Ол Polaris зымыран жүйесін Ұлыбританияға беру шарттарын ресми түрде белгіледі. Ұлыбритания британдық V бомбалаушыларының қызмет ету мерзімін ұзарту үшін Skybolt зымыранын сатып алуды жоспарлаған, бірақ АҚШ 1962 жылы бұл зымыран қажет болмағандықтан Skybolt бағдарламасын тоқтатуға шешім қабылдады. Бұл тоқтату тудырған дағдарыс АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди мен Ұлыбритания премьер-министрі Гарольд Макмиллан арасындағы шұғыл кездесуге әкелді, нәтижесінде Нассау келісімі жасалды. Осы келісімге сәйкес АҚШ Ұлыбританияға Polaris зымырандарын жеткізуге келісті. Polaris Сату келісім-шарты Нассау келісімін іске асыруды қамтамасыз етті. АҚШ Ұлыбританияға Polaris зымырандарын, ұшыру шахталарын және атыс басқару жүйесін жеткізді. Ұлыбритания зымыранның жарылғыш бөлігін және су асты кемелерін өндіретін болды. Қарсылығында, Ұлыбритания АҚШ-қа зымыранды қолдануға қатысты белгілі бір кепілдіктер берді, бірақ британдық ядролық қаруды қолдануға вето құқығын бермеді. Британдық Polaris баллистикалық зымырандық су асты кемелері уақытында және бюджет шегінде салынды және сенімді қорқыту құралы ретінде танылды. 1958 жылғы АҚШ-Ұлыбритания арасындағы өзара қорғаныс келісімімен бірге Polaris Сату келісім-шарты Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы ядролық арнайы қатынастың негізгі тірегіне айналды. 1982 жылы келісімге Trident зымыран жүйесін сатуды қамтитын өзгерістер енгізілді.

Өмірбаян

Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Ұлыбританияда "Тюбинг" кодын алған ядролық қару жобасы болды. 1943 жылдың тамызында Ұлыбританияның премьер-министрі Уинстон Черчилль және АҚШ президенті Франклин Рузвельт Квебек келісіміне қол қойды, ол "Тюбинг" жобасын американдық "Манхэттен" жобасымен біріктірді. Британ үкіметі АҚШ-тың ядролық технологияны бірлескен жаңалық ретінде қарастыратынына сенім білдірді, бірақ 1946 жылғы Мак-Махон заңы ынтымақтастықты тоқтатты. АҚШ-тың оқшаулануының қайта жандануынан және Ұлыбританияның үлкен держава статусын жоғалтуынан қорқып, британ үкіметі өзінің әзірлеу жұмыстарын қайта бастады, бұл жоба "Жоғары жарылғыш зерттеулері" деп аталды. Бірінші британдық атом бомбасы 1952 жылдың 3 қазанында "Жылдамдық" операциясы барысында сынақтан өтті. Сутек бомбасын одан әрі жетілдіру және "Спутник" дағдарысынан туған жағдайлар 1958 жылы Мак-Махон заңына түзетулер енгізілуіне және 1958 жылғы АҚШ-Ұлыбритания өзара қорғаныс келісімі (MDA) арқылы ядролық арнайы қарым-қатынастың қалпына келуіне әкелді. Бұл Ұлыбританияға АҚШ-тан ядролық қару жүйелерін алуға мүмкіндік берді. Ұлыбританияның ядролық қару-жарағы бастапқыда Корольдік әуе күштерінің (RAF) V бомбалаушыларынан еркін түсірілетін бомбаларға негізделген, бірақ 1960 жылдардың соңында әуе шабуылына қарсы қорғаныстың жақсаруынан ұшақтардың ескіруі мүмкін екені болжалды. 1953 жылы "Blue Streak" деп аталған орта қашықтықтағы баллистикалық зымыран (MRBM) бойынша жұмыстар басталды, бірақ 1958 жылы сұйық отынмен жұмыс істейтін бұл зымыранға алдын ала соққы беру мүмкіндігі туралы алаңдаушылық туды. V бомбалаушыларының тиімділігі мен қызмет мерзімін ұзарту үшін әуеден ұшырылатын, зымырандық қозғалтқышы бар "Blue Steel" зымыраны жасалды, бірақ Кеңес Одағының әуе қорғанысы V бомбалаушыларының мақсаттарына шабуыл жасауына қиындық тудыратындай деңгейге жетеді деп күтілді. Бұл мәселені шешу үшін американдық "Skybolt" зымыраны пайда болды, ол "Blue Streak" зымыранының қашықтығын "Blue Steel" зымыранының жылдамдығымен біріктірді және екі данасын Avro Vulcan бомбалаушысына орналастыруға жеткілікті кішкентай болды. "Skybolt" зымыранына институционалдық қарсылық АҚШ Әскери-теңіз күштерінен келді, олар UGM-27 "Polaris" баллистикалық зымыранын әзірледі. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бас штабы адмирал Арли Берк Бірінші теңіз лорды лорд Маунтбеттенді оның дамуы туралы хабардар етті. "Polaris" зымыраны теңізге шығу арқылы алғашқы соққыға төтеп бере алатын және Британ аралдарына ядролық соққы беру қаупін азайтатын қару ретінде көрінді. Британдық ядролық қорқытуды зерттеу тобы (BNDSG) SLBM технологиясының әлі дәлелденбегенін, "Polaris" зымыранының қымбатқа түсетінін және қайықтарды салуға кететін уақытты ескере отырып, оны 1970 жылдардың басына дейін қолдануға болмайтынын көрсеткен зерттеу жүргізді. Сондықтан Министрлер кабинетінің қорғаныс комитеті 1960 жылдың ақпан айында "Skybolt" зымырасын сатып алуды мақұлдады. 1960 жылдың наурыз айында премьер-министр Харольд Макмиллан президент Дуайт Д. Эйзенхауэрмен кездесіп, "Skybolt" зымырасын сатып алуға рұқсат алды. Американдықтар АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Polaris" баллистикалық зымыранды су асты кемелерін Шотландиядағы Холи Лох теңізінде орналастыруға да келісті. Қаржылық келісім Ұлыбритания үшін өте қолайлы болды, себебі АҚШ "Skybolt" зымыранының бірлік құнын ғана төлеп, барлық ғылыми-зерттеу және даму шығындарын өзіне алды. Осы келісімге қол жеткізілгеннен кейін, 1960 жылдың 13 сәуірінде Төменгі палатада "Blue Streak" жобасының тоқтатылуы туралы хабарланды. Кейіннен АҚШ "Skybolt" зымырасын жою туралы шешім Ұлыбританияда саяси дағдарыс тудырды және Макмиллан мен президент Джон Ф. Кеннедидің арасындағы шұғыл кездесу Багам аралдарындағы Нассауда шақырылды. Макмиллан АҚШ-тың "Skybolt" зымырасын әзірлеу шығындарының жартысын төлеу және оның орнына AGM-28 "Hound Dog" зымыранын жеткізу ұсынысын қабылдамады. Бұл "Polaris" зымырасына мүмкіндік берді, бірақ американдықтар оны ұсынылып отырған Көпжақты күштердің (MLF) бөлігі ретінде ғана жеткізетін болды. Кеннеди ақырында жеңілді және Ұлыбританияны "Polaris" зымырандарымен қамтамасыз етуге келісті, ал "Премьер-министр Ұлыбритания үкіметі ұлттық мүдделер қауіпте болған жағдайда ғана, бұл британдық күштер барлық жағдайларда Батыс Альянсының халықаралық қорғанысы үшін пайдаланылатындығын нақтылады". Осы мақсатта 1962 жылдың 21 желтоқсанында Нассау келісіміне бірлескен мәлімдеме жарияланды.

During the early part of the Second World War, Britain had a nuclear weapons project, codenamed Tube Alloys. In August 1943, the Prime Minister of the United Kingdom, Winston Churchill and the President of the United States, Franklin Roosevelt, signed the Quebec Agreement, which merged Tube Alloys with the American Manhattan Project. The British government trusted that the United States would continue to share nuclear technology, which it regarded as a joint discovery, but the 1946 McMahon Act ended cooperation. Fearing a resurgence of United States isolationism, and Britain losing its great power status, the British government restarted its own development effort, now codenamed High Explosive Research. The first British atomic bomb was tested in Operation Hurricane on 3 October 1952. The subsequent British development of the hydrogen bomb, and a favourable international relations climate created by the Sputnik crisis, led to the McMahon Act being amended in 1958, and the restoration of the nuclear Special Relationship in the form of the 1958 US–UK Mutual Defence Agreement (MDA), which allowed Britain to acquire nuclear weapons systems from the United States. Britain's nuclear weapons armament was initially based on free fall bombs delivered by the V bombers of the Royal Air Force (RAF), but the possibility of the manned bomber becoming obsolete by the late 1960s due to improvements in anti aircraft defences was foreseen. In 1953, work began on a medium range ballistic missile (MRBM) called Blue Streak, but by 1958, there were concerns about the vulnerability of this liquid propellant missile to a pre emptive nuclear strike. To extend the effectiveness and operational life of the V bombers, an air launched, rocket propelled standoff missile called Blue Steel was developed, but it was anticipated that the air defences of the Soviet Union would improve to the extent that V bombers might still find it difficult to attack their targets. A solution appeared to be the American Skybolt missile, which combined the range of Blue Streak with the mobile basing of the Blue Steel, and was small enough that two could be carried on an Avro Vulcan bomber. An institutional challenge to Skybolt came from the United States Navy, which was developing a submarine launched ballistic missile (SLBM), the UGM 27 Polaris. The US Chief of Naval Operations, Admiral Arleigh Burke, kept the First Sea Lord, Lord Mountbatten, apprised of its development. By moving the deterrent out to sea, Polaris offered the prospect of a deterrent that was invulnerable to a first strike, and reduced the risk of a nuclear strike on the British Isles. The British Nuclear Deterrent Study Group (BNDSG) produced a study that argued that SLBM technology was as yet unproven, that Polaris would be expensive, and that given the time it would take to build the boats, it could not be deployed before the early 1970s. The Cabinet Defence Committee therefore approved the acquisition of Skybolt in February 1960. The Prime Minister, Harold Macmillan, met with the President, Dwight D. Eisenhower, in March 1960, and secured permission to buy Skybolt. In return, the Americans could base the US Navy's Polaris ballistic missile submarines in the Holy Loch in Scotland. The financial arrangement was particularly favourable to Britain, as the US was charging only the unit cost of Skybolt, absorbing all the research and development costs. With this agreement in hand, the cancellation of Blue Streak was announced in the House of Commons on 13 April 1960. The subsequent American decision to cancel Skybolt created a political crisis in the UK, and an emergency meeting between Macmillan and President John F. Kennedy was called in Nassau, Bahamas. Macmillan rejected the US offers of paying half the cost of developing Skybolt, and of supplying the AGM 28 Hound Dog missile instead. This brought options down to Polaris, but the Americans would only supply it on condition that it be used as part of a proposed Multilateral Force (MLF). Kennedy ultimately relented, and agreed to supply Britain with Polaris missiles, while "the Prime Minister made it clear that except where Her Majesty's Government may decide that supreme national interests are at stake, these British forces will be used for the purposes of international defence of the Western Alliance in all circumstances." A joint statement to this effect, the Nassau Agreement, was issued on 21 December 1962.

Келіссөздер

Нассау келісімі қолға алынғаннан кейін, мәліметтерді нақтылау қалыпқа келді. Вице-адмирал Майкл Ле Фану 1962 жылғы 21 желтоқсанда, Нассау конференциясының соңғы күні, АҚШ қорғаныс министрі Роберт С. Макнамарамен кездесті. Ол Макнамараның көмектесуге ынталы екенін және «Полярис» мүмкіндігінше арзан болуы туралы идеяға қуанғанын байқады. Бірінші мәселе – қанша «Полярис» су асты кемесі салынуы керек еді. «Скайболтты» тасымалдайтын «Вулкан» кемелері қызметте болғанмен, «Полярис» тасымалдайтын су асты кемелері болған жоқ, сондай-ақ қорғаныс бюджетінде оларға қаражат қарастырылмаған. Кейбір теңізшілер олардың құрылысының аңшы-жойғыш су асты кемелері бағдарламасына кері әсер етеді деп қорқып отырды. Бірінші теңіз лорды, флот адмиралы сэр Каспар Джон «Полярис» біздің мойнымызға ілінген салмақ» деп айыптап, «нағыз флотты құртуға қабілетті нәрсе» деп атады. Қажетті зымырандар саны «Скайболтты» алмастыруға негізделген. Сол мүмкіндікке жету үшін BNDSG сегіз «Полярис» су асты кемесі қажет деп есептеді, олардың әрқайсысында 16 зымыран болады, барлығы 128 зымыран, 128 бір мегатондық оқ-дәрілермен. Кейіннен бұл көрсеткішті екі есеге азайту туралы шешім қабылданды, себебі жиырма совет қаласын жою қабілеті, қырық қаланы жою қабілетімен шамалас тосқауыл әсерін тигізеді. Адмиралтейство сегіз «Полярис» зымыранын тасымалдай отырып, аңшы-жойғыш ретінде жұмыс істей алатын гибридті су асты кемелерінің мүмкіндігін қарастырды, бірақ Макнамара бұл тиімсіз болады деп атап өтті, себебі тосқауылды сақтау үшін екі есе көп су асты кемелері болуы керек еді. 1972/73 жылдары қазынашылық төрт «Полярис» флотына 314 миллион фунт стерлингке шығын келтірді. 1963 жылғы 23 қаңтарда өткен Кабинеттің қорғаныс комитетінің отырысында төрт кеме салу жоспары мақұлданды, Торникрофт төрт кемені арзан және жылдам салуға болатынын атап өтті. Қорғаныс министрлігінің бас ғылыми кеңесшісі сэр Солли Цукерман басқаратын миссия 1963 жылғы 8 қаңтарда «Полярис» мәселесін талқылау үшін АҚШ-қа кетті. Оған Әскери-теңіз штабының вице-шефі, вице-адмирал сэр Варил Бегг; Адмиралтействоның хатшысының орынбасары Джеймс Маккей; контр-адмирал Хью Маккензи; және ғылым докторы, авиация министрлігінің қызметкері Роберт Кокберн мен Ф. Дж. Доггет кірді. Әуе министрлігінің қатысуы қиындық тудыруы мүмкін екені болжалды, бірақ олардың ядролық қаруды әзірлеу тәжірибесі болды. Маккензи 1962 жылғы 31 желтоқсанға дейін Су асты кемелерінің флаг офицері болды, содан кейін Ле Фану оны «Полярис» бас атқарушысы (CPE) етіп тағайындады. Осылайша, ол тікелей Ле Фануға, Теңіз күштерінің бақылаушысы ретінде жауап берді. Оның CPE штабы Лондон мен Фокхилл арасында бөлінді, Бат, Сомерсет маңындағы Корольдік теңіз күштерінің кеме дизайны, логистика және қару-жарақ топтары орналасқан. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің арнайы жобалар кеңсесімен (SPO) теңестірілуі тиіс болды. Цукерман миссиясының басты табысы американдықтардың «Полярис» зымыранының жаңа нұсқасын, A3 әзірлегені болды. Ұзартылған қашықтығы бар, жаңа қару-жарақ бөлімі үш қайта кіру құралын (АҚШ Әскери-теңіз күштерінің терминологиясында REB немесе Re Entry Bodies) және 1970 жылға қарай жетілдірілген совет зымыранға қарсы қорғанысты бұзуға арналған жаңа W58 оқ-дәрісін қамтиды. Сондықтан ескі A2 немесе жаңа A3 зымырасын сатып алу туралы шешім қабылдау қажет болды. Цукерман миссиясы жаңа A3 зымырасын қолдады, бірақ ол әлі де әзірлену үстінде болды және 1964 жылғы тамызға дейін пайдалануға берілмейді деп күтілуде, себебі бұл тосқауыл ұзақ уақыт бойы сенімді болады. Бұл шешімді 1963 жылғы мамыр айында Адмиралтействоның бірінші лорды лорд Каррингтон бекітті және оны 1963 жылғы 10 маусымында Торникрофт ресми түрде қабылдады. A3 таңдауы Алдермастон қаласындағы Атомдық қаруды зерттеу мекемесіне (AWRE) қиындық тудырды, себебі АҚШ-тағы Невада сынақ алаңындағы Тендрак ядролық сынағында сынақтан өткен «Скайболт» жарылыс басына «Полярис» зымыранына орнату үшін қайта жобаланған қайта кіру жүйесі (RES) қажет ететіндігі, оның құны 30 миллионнан 40 миллион фунт стерлингке дейін бағаланды. Балама жолы – W58-дің британдық көшірмесін жасау. AWRE A2-де қолданылған W47 оқ-дәрісімен таныс болса да, W58 туралы ештеңе білмеді. W58 туралы ақпаратты MDA аясында беру үшін президенттің шешімі қажет болды, бірақ бұл қолмен, AWRE-дегі соғыс басының басшысы Джон Челленстің басшылығымен миссия 1963 жылғы 22-24 қаңтарда Лоуренс Ливермор зертханасына барды және оған W58 туралы егжей-тегжейлі ақпарат көрсетілді. Цукерман миссиясы SPO-ны көмекші және ашық деп тапты, бірақ бір маңызды жайт болды. Британдықтар A3-тің зерттеу және әзірлеу шығындарын 1963 жылғы 1 қаңтардан бастап төлеуге міндетті болды. Бұл шығындар 1968 жылға қарай 700 миллион доллардан асып түсуі күтілді. «Скайболт» Ұлыбританияға бірлік құнымен ұсынылған, ал АҚШ зерттеу және әзірлеу шығындарын өз мойнына алған, бірақ Нассауда «Полярис» үшін мұндай келісімге қол жеткізілмеді. Торникрофт зерттеу және әзірлеу шығындарын төлеу перспективасынан қорқып, бірақ Макнамара АҚШ Конгресі барлық салмақты АҚШ-қа салуға келіспейтінін атап өтті. Макмиллан АҚШ-тағы британ елшісі сэр Дэвид Орсби Горға Кеннедиге Ұлыбритания зерттеу және әзірлеу шығындарын шексіз бөлісуге дайын емес екенін хабарлауды тапсырды, бірақ, келісім ретінде, әр зымыран үшін қосымша бес пайыз төлеуге келіседі. Ол Кеннедиге Нассау келісімінің бұзылуы оның үкіметінің құлауына әкелуі мүмкін екенін хабарлауды сұрады. Орсби Гор сол күні Кеннедимен кездесті, ал Кеннеди бес пайыздық ұсыныстың «ол естіген ең жомарт ұсыныс емес» екенін атап өтті, бірақ оған келісті. Макнамара АҚШ алданып отыр деп сенді, бес пайызды зымырандардың өзіне ғана емес, олардың атыс басқару және навигациялық жүйелеріне де қосты, бұл есепке шамамен 2 миллион фунт стерлинг қосты. Орсби Гордың кеңесі бойынша бұл формулировка қабылданды. Американдық миссия енді Ұлыбританияға келді. Оны АҚШ қорғаныс министрінің халықаралық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі көмекшісі Пол Х. Ниц басқарды, және оған Мемлекеттік департаменттің саясатты жоспарлау директоры Уолт У. Ростоу және SPO басшысы адмирал Игнатиус Дж. Галантин кірді. Американдықтар бағдарламаны қалай ұйымдастыру керек екені туралы идеялары бар еді. Олар Ұлыбританияның «Полярис» бағдарламасында екі елден жоба жетекшілері болуын, және тұрақты кеңес беру үшін Жобалық басқару тобын құруды көзделді. Бұл қабылданды және соңғы келісімнің бөлігіне айналды. Алайда, авиация министрлігінің бас директоры Лесли Уильямс басқарған британдық миссияға SPO тарапынан шектеулі тақырыптардың тізімі бар хат берілді. Оларға Нассау келісімінің ауқымынан тыс деп саналған, қанауға қарсы құралдар кірді. Бағдарламаның жолындағы соңғы кедергі – оны MLF-пен қалай үйлестіру еді. Британдық жауап MLF тұжырымына «әскери құрылымның және екі бас саяси партияның ішінде ынтасыздықтан наразылыққа дейін» ауқымды болды. Басқа нәрселердің қатарында, ол он жыл ішінде 100 миллион фунт стерлингке дейін шығынға түсуі мүмкін деп есептелді. Дегенмен, Сыртқы істер министрлігі Ұлыбритания MLF-ті қолдауы керек деп мәлімдеді. Нассау келісімі АҚШ-тағы MLF күшін арттырды. Кеннеди Ливингстон Т. Мерчантты Еуропалық үкіметтермен MLF туралы келіссөздер жүргізуге тағайындады, ол 1963 жылғы ақпан және наурыз айларында осы келіссөздерді жүргізді. Нассау келісімінің MLF-ге қатысты бөліктерін растаумен қатар, британдықтар «Полярис» сату келісімінен оларды алып тастауға қол жеткізді. Британдық команда келісімді жобалауды 1963 жылғы наурыз айында аяқтады және пікірталас үшін көшірмелер таратылды. Келісімдер...

With the Nassau Agreement in hand, it remained to work out the details. Vice Admiral Michael Le Fanu had a meeting with the United States Secretary of Defense, Robert S. McNamara, on 21 December 1962, the final day of the Nassau conference. He found McNamara eager to help, and enthusiastic about the idea of Polaris costing as little as possible. The first issue identified was how many Polaris boats should be built. While the Vulcans to carry Skybolt were already in service, the submarines to carry Polaris were not, and there was no provision in the defence budget for them. Some naval officers feared that their construction would adversely impact the hunter killer submarine programme. The First Sea Lord, Admiral of the Fleet Sir Caspar John, denounced the "millstone of Polaris hung around our necks" as "potential wreckers of the real navy". The number of missiles required was based on substituting for Skybolt. To achieve the same capability, the BNDSG calculated that this would require eight Polaris submarines, each of which would have 16 missiles, for a total of 128 missiles, with 128 one megaton warheads. It was subsequently decided to halve this, based on the decision that the ability to destroy twenty Soviet cities would have nearly as great a deterrent effect as the ability to destroy forty. The Admiralty considered the possibility of hybrid submarines that could operate as hunter killers while carrying eight Polaris missiles, but McNamara noted that this would be inefficient, as twice as many submarines would need to be on station to maintain the deterrent, and cautioned that the effect of tinkering with the US Navy's 16 missile layout was unpredictable. The Treasury costed a four boat Polaris fleet at £314 million by 1972/73. A Cabinet Defence Committee meeting on 23 January 1963 approved the plan for four boats, with Thorneycroft noting that four boats would be cheaper and faster to build. A mission led by Sir Solly Zuckerman, the Chief Scientific Adviser to the Ministry of Defence, left for the United States to discuss Polaris on 8 January 1963. It included the Vice Chief of the Naval Staff, Vice Admiral Sir Varyl Begg; the Deputy Secretary of the Admiralty, James Mackay; Rear Admiral Hugh Mackenzie; and physicist Sir Robert Cockburn and F. J. Doggett from the Ministry of Aviation. That the involvement of the Ministry of Aviation might be a complicating factor was foreseen, but it had experience with nuclear weapons development. Mackenzie had been the Flag Officer Submarines until 31 December 1962, when Le Fanu had appointed him the Chief Polaris Executive (CPE). As such, he was directly answerable to Le Fanu as Controller of the Navy. His CPE staff was divided between London and Foxhill, near Bath, Somerset, where Royal Navy had its ship design, logistics and weapons groups. It was intended as a counterpart to the United States Navy Special Projects Office (SPO), with whom it would have to deal. The principal finding of the Zuckerman mission was that the Americans had developed a new version of the Polaris missile, the A3. With a range extended of , it had a new weapons bay housing three re entry vehicles (REBs or Re Entry Bodies in US Navy parlance) and a new W58 warhead to penetrate improved Soviet anti missile defences expected to become available around 1970. A decision was therefore required on whether to purchase the old A2 missile or the new A3. The Zuckerman mission came out in favour of the new A3 missile, although it was still under development and not expected to enter service until August 1964, as the deterrent would remain credible for much longer. The decision was endorsed by the First Lord of the Admiralty, Lord Carrington, in May 1963, and was officially made by Thorneycroft on 10 June 1963. The choice of the A3 created a problem for the Atomic Weapons Research Establishment (AWRE) at Aldermaston, for the Skybolt warhead that had recently been tested in the Tendrac nuclear test at the Nevada Test Site in the United States would require a redesigned Re Entry System (RES) in order to be fitted to a Polaris missile, at an estimated cost of between £30 million and £40 million. The alternative was to make a British copy of the W58. While the AWRE was familiar with the W47 warhead used in the A2, it knew nothing of the W58. A presidential determination was required to release information on the W58 under the MDA, but with this in hand, a mission led by John Challens, the Chief of Warhead Development at the AWRE, visited the Lawrence Livermore Laboratory from 22 to 24 January 1963, and was shown details of the W58. The Zuckerman mission found the SPO helpful and forthcoming, but there was one major shock. The British were expected to contribute to the research and development costs of the A3, backdated to 1 January 1963. These were expected to top $700 million by 1968. Skybolt had been offered to the UK at unit cost, with the US absorbing the research and development costs, but no such agreement had been reached at Nassau for Polaris. Thorneycroft baulked at the prospect of paying research and development costs, but McNamara pointed out that the United States Congress would not stand for an agreement that placed all the burden on the United States. Macmillan instructed the British Ambassador to the United States, Sir David Ormsby Gore, to inform Kennedy that Britain was not willing to commit to an open ended sharing of research and development costs, but, as a compromise, would pay an additional five per cent for each missile. He asked that Kennedy be informed that a breakdown of the Nassau Agreement would likely cause the fall of his government. Ormsby Gore met with Kennedy that very day, and while Kennedy noted that the five per cent offer "was not the most generous offer he had ever heard of", he accepted it. McNamara, certain that the United States was being ripped off, calculated the five per cent on top of not just the missiles, but their fire control and navigation systems as well, adding around £2 million to the bill. On Ormsby Gore's advice, this formulation was accepted. An American mission now visited the United Kingdom. This was led by Paul H. Nitze, the Assistant Secretary of Defense for International Security Affairs, and included Walt W. Rostow, the Director of Policy Planning at the State Department, and Admiral Ignatius J. Galantin, the head of the SPO. The Americans had ideas about how the programme should be organised. They foresaw the UK Polaris programme having project officers from both countries, with a Joint Steering Task Group that met regularly to provide advice. This was accepted, and would become part of the final agreement. However, a follow up British mission under Leslie Williams, the Director General Atomic Weapons at the Ministry of Aviation, whose members included Challens and Rear Admiral Frederick Dossor, was given a letter by the SPO with a list of subjects that were off limits. These included penetration aids, which were held to be outside the scope of the Nassau Agreement. One remaining obstacle in the path of the programme was how it would be integrated with the MLF. The British response to the MLF concept "ranged from unenthusiastic to hostile throughout the military establishment and in the two principal political parties". Apart from anything else, it was estimated to cost as much as £100 million over ten years. Nonetheless, the Foreign Office argued that Britain must support the MLF. The Nassau Agreement had invigorated the MLF effort in the United States. Kennedy appointed Livingston T. Merchant to negotiate the MLF with the European governments, which he did in February and March 1963. While reaffirming support for those parts of the Nassau Agreement concerning the MLF, the British were successful in getting them omitted from the Polaris Sales Agreement. The British team completed drafting the agreement in March 1963, and copies were circulated for discussion. The contracts for their construction were announced that month. The Polaris boats would be the largest submarines built in Britain up to that time, and would be built by Vickers Armstrong Shipbuilders in Barrow in Furness and Cammell Laird in Birkenhead. For similar reasons to the US Navy, the Royal Navy decided to base the boats at Faslane, on the Gareloch, not far from the US Navy's base on the Holy Loch. The drawback of the site was that it isolated the Polaris boats from the rest of the navy. The Polaris Sales Agreement was signed in Washington, D. C., on 6 April 1963 by Ormsby Gore and Dean Rusk, the United States Secretary of State.

Нәтиже

Екі байланыс офицері сәуір айында тағайындалды; капитан Питер ла Нис Вашингтондағы Корольдік теңіз күштерінің жоба жетекшісі болды, ал капитан Фил Роллингс Лондондағы АҚШ теңіз күштерінің жоба жетекшісі болды. Бірлескен Басқару Тобы өзінің алғашқы отырысын 1963 жылғы 26 маусымда Вашингтонда өткізді. Кеме құрылысы бағдарламасы тамаша жетістікке айналды, төрт суасты кемесі уақытында және бюджет шегінде салынды. Бірінші кеме 1966 жылғы қыркүйекте суға түсірілді және 1968 жылғы маусымда алғашқы ескерту патрулін бастады. "Поларис" кемелерін жылдық күтіп ұстауға кеткен шығын қорғаныс бюджетінің шамамен екі пайызын құрады, және олар Ұлыбританияның халықаралық беделін арттыратын сенімді ескерту құралы ретінде танылды. 1958 жылғы АҚШ-Ұлыбритания арасындағы өзара қорғаныс келісімімен қатар, "Поларис" сату келісімі Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы ядролық арнайы қатынастың негізгі тірегіне айналды.

Үшбұрыш

Polaris сату келісімшарты зымырандар мен қайта кіру жүйелері бойынша келіссөздер үшін белгілі бір база құрды. Заңдық келісім екі үкімет арасындағы ноталар алмасу арқылы Polaris сату келісімшартын өзгерту нысанында жасалды, соның нәтижесінде түпнұсқадағы "Polaris" атауы Trident-ті сатып алуды да қамтитын болды. Сондай-ақ, Polaris сату келісімшартының құпия қосымшаларына енгізілген бұрылыс құралдарын жою мақсатында бірқатар түзетулер енгізілді. Polaris сату келісімшарты бойынша Ұлыбритания АҚШ-тың жүргізген ғылыми-зерттеу және әзірлеу жұмыстарына байланысты төленген құнының бес пайызын жабдықтар бағасынан төледі. Trident үшін 116 миллион доллар төленді. Ұлыбритания Trident жүйесін Америкадан сатып алып, оны өз суасты кемелеріне орнатты, онда Polaris сияқты тек 16 зымыран шахтасы болды, американдықтардағы 24 емес. Біріншісі 1994 жылдың желтоқсанында операциялық қызметке кірісті, сол кезде Суық соғыс аяқталған еді.