Кіріспе

Технология стратегиясы доктринасы – бұл елдің технологиядағы басымдығын пайдаланып, қарсыластарын үркітіп немесе экономикалық тұрғыдан әлсіретіп, оларды жоғары технологиялық қарсы шараларды әзірлеуге және экономикалық жағдайын нашарлатуға мәжбүрлеу үшін жеткілікті күшті және көлемді қару-жарақ жасау және қолдануды қамтиды. 1983 жылы АҚШ Қорғаныс барлау агенттігі ұлттық технология стратегиясы саясатын әзірлеу мақсатында құпия "Сократ жобасы" бағдарламасын құрды. Бұл бағдарламаның мақсаты – АҚШ-тың КСРО-ға қатысты әскери күшін сақтап қана қоймай, АҚШ-ты супердержава ретінде сақтау үшін қажетті экономикалық және әскери күшті де сақтау болды. Технология стратегиясы туралы Стефан Т. Поссони, Джерри Пурнелл және Фрэнсис Х. Кейн (полковник, ӘҚК және отставкада) 1970 жылы жазған аттас кітапта сипатталған. Суық соғыстың соңғы кезеңінде бұл кітап АҚШ әскери академияларында, Әуе соғыс колледжінде және Ұлттық соғыс колледжінде міндетті оқу материалы болып табылды.

Қырғи қабақ соғыс

Бұл стратегияны сәтті іске асырудың классикалық мысалы – АҚШ пен КСРО арасындағы суық соғыс кезіндегі ядролық қарулану. Кейбір сарапшылар Вьетнам соғысы осы соғыстың қажетті тозу соғысы болды деп есептейді. Советтік өнеркәсіптік қуаты жаңа қарулар мен ядролық қаруларды дамытудың орнына Солтүстік Вьетнамға конвенциялық қару-жарақ жеткізуге жұмсалды. Бірақ, АҚШ-тың сол кездегі басшылығы осыны дұрыс деп қарады деген дәлелдер табылуы керек. Қазіргі айналымдағы пікірлер мен дәлелдер бұл Домино доктринасы аясындағы суық соғыстағы сәтсіз қорғаныс әрекеті болды дегенді көрсетеді. Соңғы соққыны түрлі жайттарға байланыстыруға болады: әсіресе крылаты зымырандарда көрініс тапқан «стелс» технологиясы, советтік шекараны қорғау үшін қол жетпес мөлшердегі нысандарды қажет еткен; Персы шығанағындағы соғыс, ол «стелс» технологиясының тиімділігін көрсетіп, советтік доктринаны оңай жеңіп шықты, ирактық күштерді жеңді; немесе Рональд Рейганның Стратегиялық қорғаныс жобасы, советтік ядролық қаруларын қолданбайтын етуге жасалған нақты әрекет, советтерге теңдікті сақтау үшін зор шығындар туғызды.

Қарсы көзқарастар мен даулар

Бұл стратегияның суық соғыста үлкен табысқа жете алмағаны айтылады; КСРО СДИ жүйесімен қатар жүруге тырысу үшін аз күш жұмсады, ал Ауғанстандағы соғыс кеңестік ресурстарды одан да көп шығындатты. Дегенмен, кеңестіктер өздерінің "Буран" ғарыш шаттлына үлкен қаржы жұмсады, бұл SDI-де қолданылатын американдық ғарыш бағдарламасының әскери қатеріне қарсы тұруға жасалған әрекет еді. Тағы бір мәселе бар. Кеңес технологтары мен ғалымдарының тамаша білімі мен дайындығына қарамастан, Еуропа және Солтүстік Америка елдері, әсіресе АҚШ, техникалық дамуда көш бастағаны күмәнсіз. Кеңес Одағының да өзіндік ерекше техникалық жетістіктері болды. Мысалы, жанар май сорғыларын қуаттандыру үшін шығарындыс газдарын пайдаланған кеңестік ракеталық қозғалтқыштардың 15%-дық тиімділік артықшылығы немесе VA 111 Shkval үстіңгі кавитациялық торпедасы. Олар өздерінің керемет тыңшылық қызметін және орталық жоспарлаудың ресурстарды тиімді шоғырландыру қабілетін де пайдалана алды. Бірақ АҚШ қарсыласының күшті жақтарын өз мақсатына бағынудың жолын тапты. 1990 жылдардың соңында американдық барлаудың бір бөлігі арқылы көптеген ұрланған технологиялық құпиялар Кеңес Одағына жіберілгені белгілі болды. Құжаттар нақты еді. Олар өнімнің маңызды, бірақ көзге көрінбейтін кемшіліктері бар нұсқаларын қамтыды. Ұрланған құпиялардың күрделілігі мен тереңдігі соншалық, оларды тексеру үшін ұқсас өнімді бастапқыдан жасауға жақын күш-жігер қажет болар еді. Батыс елдері үшін мұндай күш-жігерді коммерциялық сату арқылы өтеуге болады. Кеңес мемлекеттерінде мұндай мүмкіндік болған жоқ. Осы технологиялық джиу-джитсу болашақ қақтығыстардың үлгісін қалыптастыруы мүмкін.