Кіріспе
Француздық азамат, дінге құрметсіздік және қасиетті нәрселерді жеңілтектеп сөйлегені үшін жазаланды. Франсуа Жан Лефевр де ла Барре (12 қыркүйек 1745 – 1 шілде 1766) – жас француз дворяны. Ол азапталды, басы кесілді, ал денесі Вольтердің «Философиялық сөздігімен» бірге өрттеп жағылды, сөздік оның денесіне қадаланған болатын. Ла Барр католиктердің діни шеруіне сәлем бермегендігі үшін жазаланған деген пікір бар, бірақ оған осыған ұқсас басқа да айыптар тағылды. Францияда Лефевр де ла Барре католиктік діни төзімсіздіктің құрбандарының символы ретінде кеңінен танылады, оның ішінде Жан Калас және Пьер Пол Сирвен де бар, олардың барлығы Вольтердің қолдауында болды. Де ла Барреге арналған ескерткіш Париждің Монмартр төбесінде, қасиетті Иисус шіркеуінің жанында (өзі Марс ғибадатханасының атымен аталған), Париждің ең биік нүктесінде орналасқан, сондай-ақ Сакре-Кёр шіркеуінің жанындағы 18-ші округтің бір көшесі де Лефевр де ла Барренің есімімен аталады. Лефевр де ла Барре француз Антиль аралдарының және кейін Жаңа Францияның губернаторы Антуан Лефевр де Ла Барренің ұрпағы болды.
François Jean Lefebvre de la Barre (12 September 17451 July 1766) was a young French nobleman. He was tortured and beheaded before his body was burnt on a pyre along with Voltaire's Philosophical Dictionary nailed to his torso. La Barre is often said to have been executed for not saluting a Catholic religious procession, though other charges of a similar nature were laid against him. In France, Lefebvre de la Barre is widely regarded a symbol of the victims of Catholic religious intolerance, along with Jean Calas and Pierre Paul Sirven, all championed by Voltaire. A statue to de la Barre stands near the Basilica of the Sacred Heart of Jesus of Paris at the summit of the butte Montmartre (itself named from the Temple of Mars), the highest point in Paris and an 18th arrondissement street nearby the Sacré Cœur is also named after Lefebvre de la Barre. Lefebvre de la Barre was a descendant of Antoine Lefèbvre de La Barre, a governor of the French Antilles and then New France.
Вольтердің нұсқалары
Вольтердің бұл оқиғаға қатысты екі есебі де тарихи емес, полемикалық сипатта болып табылады және бір-бірімен қайшы келеді. Біріншісі, «Шевалье де ла Баррдың өлімі туралы хабарлама, М. Кассен, король кеңесінің адвокаты, М. ле маркиз де Беккарияға» (1766) ла Баррдың «жантекесінің» көршісі Беллевалды кінәлайды (бұл есепті жергілікті Аббевилл баспагері көптеген дәлсіздіктер үшін дереу сынап тастады). «Күнәсіз қанның айғайы» (1775) Беллевал туралы ешқандай мәлімет бермейді және кінәны іс бойынша судья Дюваль де Сойкуртқа ауыстырады (бұл нұсқа негізінен Саймон Николас Анри Лингеттің «Moisnel, Dumesniel de Saveuse және Douville de Maillefeu мырзаларының 1765 жылғы 9 тамызда Аббевильде болған бір кресттің қиратылу ісіне қатысқандары үшін әділетсіз айыпталуы туралы» (Париж, 1766) естеліктеріне сүйенеді). Вольтер шіркеудің рөлін ерекше атап көрсетеді, бірақ қудалау толығымен зайырлы болды (бірақ ол Ескі Режим заңына негізделген, ол католицизмді мемлекеттік дін ретінде қарастырып, дінге негізделген бірқатар қылмыстарды, мысалы, қасиеттілікке қол сұғу мен құдайды құрметсіздік етуді анықтаған). Шіркеу иерархиясының нақты күш-жігері Амиен епискобының сұрауы бойынша жоспарланған өлім жазасын өмір бойы бас бостандығынан айыруға ауыстыруды қолдауға бағытталды.
Басқа жұмыстар
Марк Шассиньнің "Шевальер де ла Баррдың ісі" (Париж, 1920) және Макс Галлоның "Патша әділетінің тағдыры" (Париж, 1987); екі кітап та (француз тілінде) осы мәселенің толыққанды зерттеулері болып табылады.