Қара ұштал қара қанатты риф акуласы – Һинд және Тынық мұхиттарының тропикалық атолдарында кең таралған, ең көп кездесетін акула түрлерінің бірі. Теңіз өміріне шолу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акула түрлері
Species of shark
Қара ұшты рифтік акула (Carcharhinus melanopterus) – реквием акулаларының бір түрі, Carcharhinidae тұқымдастығына жатады. Оны қанаттарының айқын қара ұштары (әсіресе бірінші арқа қанаты мен құйрық қанаты) арқылы оңай тануға болады. Үнді және Тынық мұхиттарының тропикалық мұхит жартастарында кең таралған акулалардың бірі. Оның ашық бірінші арқа қанаты аймақта жиі көрінеді. Қара ұшты рифтік акула көбінесе рифтің шеттері мен құмды алаптарда кездеседі, бірақ тұзды және тұщы су ортасына да кіре береді. Олардың ұзындығы әдетте 1,8 метрге жетеді. Басқа акулалар сияқты, аналықтары аталықтарынан ірілеу болады. Қара ұшты рифтік акуланың қоныстану аймағы өте кішкентай, және олар бірнеше жыл бойы бір жергілікті аймақта қалуға бейім. Ол кішкентай сүйекті балықтар, моллюскалар мен қабықшалылардың белсенді жемтігі болып табылады, сонымен қатар теңіз жыландарымен және теңіз құстарымен де қоректенеді. Қара ұшты рифтік акуланың өмірлік циклы туралы мәліметтер әртүрлі және кейде қайшы, бұл түр ішіндегі географиялық айырмашылықтармен байланысты. Бұл акуланың басқа өкілдері сияқты, олар тірі туады, аналықтары екі жылда бір рет, жыл сайын немесе мүмкін екі жылда бір рет 2-5 шағатай туады. Жүктілік мерзімі 7–9 айдан 10–11 айға, ал мүмкін 16 айға дейін созылуы мүмкін. Жұптасу алдында аталық аналықтың артынан тығыз ілесіп, оның химиялық сигналдарына тартылады. Жаңа туған акулалар ересектерге қарағанда жағалауға жақын және беткей суларда кездеседі, көбінесе үлкен топтарда толқындармен су басқан жерлерде жүзеді. Ұялды және қорқынышты қара ұшты рифтік акулаға жақындасу қиын, және ол тамақпен қоздырылмаса, адамдар үшін қауіпті емес. Дегенмен, беткей судан өтетін адамдардың аяқтарын қателікпен шағып алуы мүмкін. Бұл акуланың еті, қанаттары және бауыр майы қолданылады, бірақ оны коммерциялық маңызы бар түр деп санамайды. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) қара ұшты рифтік акуланы "Қауіпті жағдайға жақын" деп бағалаған. Түрдің өзі кең таралған және салыстырмалы түрде көп болғанымен, баяу өндірілетін осы акуланың тым көп аулануы оның санының бірнеше аймақтарда азаюына әкелді.
The blacktip reef shark (Carcharhinus melanopterus) is a species of requiem shark, in the family Carcharhinidae, which can be easily identified by the prominent black tips on its fins (especially on the first dorsal fin and its caudal fin). Among the most abundant sharks inhabiting the tropical coral reefs of the Indian and Pacific Oceans, this species prefers shallow, inshore waters. Its exposed first dorsal fin is a common sight in the region. The blacktip reef shark is usually found over reef ledges and sandy flats, though it has also been known to enter brackish and freshwater environments. It typically attains a length of Like other sharks, the females are larger than the males. The blacktip reef shark has extremely small home ranges and exhibits strong site fidelity, remaining within the same local area for up to several years at a time. It is an active predator of small bony fish, cephalopods, and crustaceans, and has also been known to feed on sea snakes and seabirds. Accounts of the blacktip reef shark's life history have been variable and sometimes contradictory, in part reflecting geographical differences within the species. Like other members of its family, this shark is viviparous, with females giving birth to two to five young on a biennial, annual, or possibly biannual cycle. Reports of the gestation period range from 7–9, through 10–11, to possibly 16 months. Mating is preceded by the male following closely behind the female, likely attracted by her chemical signals. Newborn sharks are found further inshore and in shallower water than adults, frequently roaming in large groups over areas flooded by high tide. Timid and skittish, the blacktip reef shark is difficult to approach and seldom poses a danger to humans unless roused by food. However, people wading through shallow water are at risk of having their legs mistakenly bitten. This shark is used for its meat, fins, and liver oil, but is not considered to be a commercially significant species. The International Union for Conservation of Nature has assessed the blacktip reef shark as Vulnerable. Although the species as a whole remains widespread and relatively common, overfishing of this slow reproducing shark has led to its decline at a number of locales.
Таксономия
Француз табиғаттанушылары Жан Рене Констант Куо және Жозеф Пол Гаймар 1817–1820 жылдар аралығында "Урани" корветінің барлау сапары барысында қара ұшты риф акуласын алғаш сипаттады. 1824 жылы олардың есебі Луи де Фрейсинеттің сапар туралы 13 томдық баяндамасының бір бөлігі ретінде, "Voyage autour du monde sur les corvettes de S. M. l'Uranie et la Physicienne" деген атпен жарияланды. Типтік үлгісі – Жаңа Гвинеяның батысындағы Вайгео аралынан ұсталған ұзын жасқа келмеген еркек акула болды. Кейінгі авторлар қара ұшты риф акуласын Carcharhinus туысына жатқызды; 1965 жылы Халықаралық зоологиялық номенклатура комиссиясы оны осы туыстың типтік түрі деп белгіледі. Алғашқы әдебиеттерде бұл акуланың ғылыми атауы кейде қате түрде C. spallanzani деп көрсетілген, бірақ қазір ол дақылды акуланың (C. sorrah) синонимі екені анықталды.
French naturalists Jean René Constant Quoy and Joseph Paul Gaimard originally described the blacktip reef shark during the 1817–1820 exploratory voyage of the corvette Uranie. In 1824, their account was published as part of Voyage autour du monde sur les corvettes de S. M. l'Uranie et la Physicienne, Louis de Freycinet's 13 volume report on the voyage. The type specimen was a long juvenile male caught off the island of Waigeo, west of New Guinea. Subsequent authors moved the blacktip reef shark to the genus Carcharhinus; in 1965 the International Commission on Zoological Nomenclature designated it as the type species for the genus. In some earlier literature, the scientific name of this shark was mistakenly given as C. spallanzani, now recognized as a synonym of the spottail shark (C. sorrah).
Филогения
Басқа түрлері сияқты, қара ұшты рифтік акуланың филогенетикалық орны әлі де нақты емес. Морфологиялық ерекшеліктеріне сүйене отырып, Джек Гаррик 1982 жылы қара ұшты рифтік акуланың ең жақын туысы жүйкелі акула (C. cautus) екенін айтқан. Леонард Компаньоның 1988 жылғы морфологиялық талдауы осы түрдің және жүйкелі акуланың қатар, тағы төрт түрмен де туыс екенін көрсетті, бірақ олардың байланысын анықтау мүмкін болмады. 1998 жылы Гавин Найлор жүргізген аллозимдік талдау да белгісіз нәтижелер берді, қара ұшты рифтік акуланың 10 басқа Кархаринус түрімен бірге шешілмейтін топ (политомия) құрайтыны анықталды.
Like most other members of its genus, the phylogenetic position of the blacktip reef shark remains indeterminate. Based on morphology, Jack Garrick proposed in 1982 that the closest relative of the blacktip reef shark was the nervous shark (C. cautus). Leonard Compagno's 1988 morphological analysis suggested affinity not only between this species and the nervous shark, but also four other species, and could not resolve their relationships further. A 1998 allozyme analysis by Gavin Naylor again yielded ambiguous results, finding that the blacktip reef shark forms a polytomy (irresolvable group) with 10 other Carcharhinus species.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қара ұшты рифтік акула тропикалық және субтропикалық Үнді-Тынық мұхитының жағалау суларында таралған. Дегенмен, осы түрдің бірнеше кездесуі және ұсталуы Жапонияның оңтүстігіндегі Окинава префектурасының Ишигаки аралының жағалау суларынан хабарланды. Лессепсиялық мигрант ретінде, бұл акула Суэц каналы арқылы Жерорта теңізінің шығысын мекендеген. Теңіз деңгейінен тереңдігінде кездеседі деп хабарланғанмен, ересек еркектердің тістері әйелдерге қарағанда күрт иілген. Кеуде қанаттары ірі және тар жапырақты (орақ пішіндес), ұштарына қарай тартылады. Ірі бірінші арқа қанаты жоғары орналасқан, S пішіндес артқы жиегі қисық, және көкпек қанаттарының бос артқы ұштарынан басталады. Екінші арқа қанаты салыстырмалы түрде ірі, қысқа артқы жиегі бар және анальдық қанатқа қарама-қарсы орналасқан. Арқа қанаттары арасында қырлы тізбек жоқ. Бұл акуланың жоғарғы жағы ақшыл қоңыр, ал төменгі жағы ақ, екі жағында анальдық қанаттан алға қарай созылатын айқын ақ жолақтары бар. Барлық қанаттардың ұштары қара, ашық түсті жиектерімен ерекшеленеді, бұл ерекшелік бірінші арқа қанатында және төменгі құйрық қанатында жақсы көрінеді. Көптеген қара ұшты рифтік акулалардың ұзындығынан аспайды, бірақ сирек жағдайларда жекелегендеріне жете алады немесе тіпті одан да үлкен болуы мүмкін. Көбінесе жас және ересек акулалар жынысына қарай бөлінбейді, жүкті әйелдердің шағылысу үшін қозғалысынан басқа. Жекелеген акулалар белгілі бір аймақтарға адал болады, онда олар бірнеше жыл бойы қалуы мүмкін. Nybelinia queenslandensis, Otobothrium alexanderi және Platybothrium jondoeorum, Unicapsula туысына жататын миксоспоридия, және Dermophthirius melanopteri моногенеясы. Акулаларда жұқпалы аурудың сипатталған аз ғана мысалдарының бірі - қара ұшты рифтік акуланың геморрагиялық септицемиясының өлімге әкелген жағдайы, себебі Aeromonas salmonicida subsp. salmonicida бактериясы еді.
The blacktip reef shark is found throughout nearshore waters of the tropical and subtropical Indo Pacific. however a number of sightings and captures of this species have been reported from the inshore waters of Ishigaki Island of Okinawa Prefecture in southern Japan. A Lessepsian migrant, this shark has colonized the eastern Mediterranean Sea by way of the Suez Canal. Although it has been reported from a depth of , The teeth of adult males are more abruptly curved than those of females. The pectoral fins are large and narrowly falcate (sickle shaped), tapering to points. The sizable first dorsal fin is high with a curving S shaped rear margin, and originates over the free rear tips of the pectoral fins. The second dorsal fin is relatively large with a short rear margin, and is placed opposite the anal fin. There is no ridge between the dorsal fins. This shark is a pale grayish brown above and white below, with an obvious white band on the sides extending forward from above the anal fin. All the fins have black tips highlighted by lighter colored borders, which are especially striking on the first dorsal fin and lower caudal fin lobe. Most blacktip reef sharks are no more than long, though rarely individuals may reach or possibly For the most part, juvenile and adult sharks are not segregated by sex, save for the movements of pregnant females to give birth. Individuals exhibit strong fidelity to particular areas, where they may remain for several years. Nybelinia queenslandensis, Otobothrium alexanderi, and Platybothrium jondoeorum, a myxosporidian in the genus Unicapsula, and the monogenean Dermophthirius melanopteri. One of the few documented examples of infectious disease in a shark was a fatal case of hemorrhagic septicemia in a blacktip reef shark, caused by the bacterium Aeromonas salmonicida subsp. salmonicida.
Тамақтандыру
Көбінесе өз экожүйелеріндегі ең көп таралған жыртқыш ретінде қара балықтағы жартасты акула жағалаудағы экологиялық қоғамдастықтарды құруда маңызды рөл атқарады. Скумбрия, осьминог, калмар, креветка және мантис креветкалары да қоректенеді, сондай-ақ сирек кездесетін, өліктер мен кіші акулалар мен шаяндар да кездеседі. Пальмира атоллының жағасындағы акулалар ұясынан суға құлап түскен теңіз құстарының балапандарымен қоректенгені анықталды. Электрорецепция – бұл акуланың олжаны табудың тағы бір жолы; оның Лоренцини ампулаларының сезімталдығы шамамен 4 нВ/см және тиімді диапазоны бар. Сұр риф акуласына ұқсас, бұл түр өз түрінің басқа өкілдерінің қасында көбірек қозғалып, "сенімділікке" ие болады, ал шектен шыққан жағдайларда тамақтануға толығады. Бұл түр француз Полинезиясындағы Моорея аймағында қарашадан наурызға дейін жұптасады. Алдабра аймағында бұл цикл екі жылда бір рет қайталанады, онда азық үшін түрлер арасындағы қатал бәсекелестік әйелдерді екі жылда бір рет бала туумен шектейді. Джонсонның (1978) Үнді мұхиты, Фурманоирдің (1961) Мадагаскар және Гохар мен Мажардың (1964) Қызыл теңіз туралы бұрынғы есептерінде осы аймақтарда маусым мен шілде және желтоқсан мен қаңтар айларында жылына екі рет көбейтілу маусымы бар екі жылдық цикл көрсетілген. Егер бұл дұрыс болса, онда осы популяциялардың қысқа репродуктивтік циклдері жылы судың салдары болуы мүмкін. Моореяда ересек аналықтар жыл сайын бір уақытта, көбінесе бір апта ішінде жұптасып, бала туады, ал жас аналықтардың уақыты әртүрлі болады. Жас аналықтардың жұптасқаннан кейін жүкті болуы да сирек кездеседі. Бір туатын балалардың саны 2–5 (әдетте 4) және аналықтың дене мөлшерімен байланысты емес. Өсу бастапқыда жылдам болады; бір тірі акула өмірінің алғашқы екі жылында жылына орташа есеппен өседі. Жастар мен ересектерде өсу қарқыны жылына дейін баяулайды. Көптеген шабуылдарда акулалар суға батып бара жатқан адамдардың аяқтарын шағып, оларды табиғи олжасы деп қате түсіреді және ауыр жарақаттарға әкелмейді. Маршалл аралдарында жергілікті тұрғындар қара балықтағы жартасты акулалардан сақтану үшін жай судан жүзіп өтеді, себебі оларды суға батып жүруден аулақ болуға шақырады. Қара балықтағы жартасты акулалардың жемге тартылған кезде агрессивті болатыны белгілі, және олар найзамен балық аулаушылардың ауын ұрлауға тырысқанда қауіп тудыруы мүмкін. Қара балықтағы жартасты акула Таиланд пен Үндістанның жағалауындағы балық аулаудың кәдімгі түрі, бірақ оларға ерекше назар берілмейді және коммерциялық маңызы жоқ. Оның еті (жаңа, мұздатылған, кептірілген және тұздалған немесе адамдарға тамақ ретінде түтілген), бауыр майы және қанаттары қолданылады. Халықаралық табиғатты қорғау одағы қара балықтағы жартасты акуланы Күңгірт және азайып бара жатқан түр деп бағалады. Ол жалпы алғанда кеңінен таралған және көптеп кездессе де, көптеген аймақтарда шамадан тыс балық аулаудың салдарынан жергілікті популяциялардың азаюына байланысты деректер жиналды. Бұл түрдің көбею жылдамдығы төмен, бұл оның тозудан қалпына келу қабілетін шектейді. Қара балықтағы жартасты акулалар олардың стереотиптік "акула сияқты" сыртқы түрі, тұтқындықта көбейе алу қабілеті және орташа мөлшеріне байланысты қоғамдық аквариум көрмелерінде танымал. Олар сонымен қатар экотуризм дайверлері үшін де тартымды.
As often the most abundant apex predator within its ecosystem, the blacktip reef shark plays a major role in structuring inshore ecological communities. Squid, octopus, cuttlefish, shrimp, and mantis shrimp are also taken, as well as carrion and smaller sharks and rays, though this is rare. Sharks off Palmyra Atoll have been documented preying on seabird chicks that have fallen out of their nests into the water. Electroreception is another means by which this shark can locate prey; its ampullae of Lorenzini have a sensitivity of approximately 4 nV/cm and an effective range of Similar to the grey reef shark, this species becomes more excited and "confident" in the presence of other individuals of its species, and in extreme situations can be roused into a feeding frenzy. as well as off Moorea in French Polynesia, where mating occurs from November to March. The cycle is biennial off Aldabra, where intense competition within and between species for food may constrain females to only bearing young every other year. Earlier accounts from the Indian Ocean by Johnson (1978), Madagascar by Fourmanoir (1961), and the Red Sea by Gohar and Mazhar (1964), indicated a biannual cycle in these regions with two breeding seasons per year from June to July and December to January. If accurate, the shorter reproductive cycles of these subpopulations may be a consequence of warmer water. Off Moorea, individual older females mate and give birth at a consistent time every year, often to within a week's precision, whereas younger females exhibit more variability in their timing. Younger females are also more likely to fail to become pregnant after mating. The litter size is 2–5 (typically 4), and is not correlated with female size. Growth is initially rapid; one documented captive shark grew an average of per year in its first two years of life. The growth rate slows to around per year in juveniles and adults. Most attacks involve sharks biting the legs or feet of waders, apparently mistaking them for their natural prey, and do not result in serious injury. In the Marshall Islands, native islanders avoid blacktip reef shark attacks by swimming rather than wading through shallow water, as a way of discouraging these sharks is to submerge one's body. The blacktip reef shark has also been known to become aggressive in the presence of bait, and may pose a threat while attempting to steal the catches of spear fishers. The blacktip reef shark is a normal catch of coastal fisheries, such as those operating off Thailand and India, but is not targeted or considered commercially important. The meat (sold fresh, frozen, dried and salted, or smoked for human consumption), liver oil, and fins are used. The International Union for Conservation of Nature has assessed the blacktip reef shark as Vulnerable and declining. Though it remains widespread and common overall, substantial local declines due to overfishing have now been documented in many areas. This species has a low reproductive rate, limiting its capacity for recovering from depletion. Blacktip reef sharks are popular subjects of public aquarium exhibits, because of their stereotypically "shark like" appearance, ability to breed in captivity and modest size, and are also attractions for ecotourism divers.