Кіріспе

Роберт Рассел Беннетт (15 маусым 1894 – 18 тамыз 1981) – американдық композитор және аранжировщик, ең белгілісі Ирвинг Берлин, Джордж Гершвин, Джером Керн, Коул Портер және Ричард Роджерс сияқты басқа композиторлардың көптеген танымал Бродвей және Голливуд мюзиклдерін оркестрлеуімен көзге түскен. 1957 және 2008 жылдары Беннетт Бродвей қойылымдарындағы оркестрлеуі үшін ерекше «Тони» сыйлығымен марапатталды. Карьерасының бастапқы кезеңінде ол көбінесе Рассел Беннет деп таныстырылды.

Ерте өмір

Роберт Рассел Беннет 1894 жылы Миссури штатының Канзас-Сити қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Джордж Беннетт Канзас-Сити симфониясында скрипкада, ал Гранд-операда трубада ойнады, ал анасы Мей пианист және мұғалім болып жұмыс істеді. Ол Беннетті фортепианоға үйреткен, ал әкесі скрипка мен трубаға үйреткен. Беннет төрт жасында полиомиелиттен жазығу үшін Беннеттер отбасы Миссури штатының Фримен қаласындағы шаруашылыққа көшіп келді. Ол Фримен орта мектебін үздік бітіруші болып аты шықты. Ол кезде ол музыкаға қабілеттілігін және керемет есту қабілетін көрсетіп, Бетховеннің «Ай жарығы» сонатасының финалын фортепианоның ақ клавишаларында орындады. Оның жасөспірім кезінде әкесі оны Фримендегі Беннет тобында кез келген аспапта ойнауға жиі шақыратын, оны құралдарын алмастырушы ретінде пайдаланды. Өзінің өмірбаянында Беннет он жасында пианинода регтайм мелодиясын тауып, анасынан мұндай музыканың ешқандай құндылығы жоқ екенін естігенін айтады. Бұл оған, оның айтуынша, «өмір бойы музыкаға талапкер» болуға үйретті. Оның анасы денсаулығына байланысты он екі жасқа дейін оның оқу сабақтарын берді; ал кейіннен Беннет әскерге қатысуға шешім қабылдағанда оның денсаулығы кедергі келтірді.

Ерте мансап

Орта білімін аяқтағаннан кейін Беннетт Канзас-Ситиге көшіп, еркін музыкант ретінде қала бойынша және симфония оркестрінде өнер көрсетті. Ол үйден тыс алғашқы музыкалық білімін даниялық композитор-дирижер доктор Карл Буштан алды. Буш оған 1916 жылға дейін контрапункт пен гармонияны үйретті, сосын Беннет жинаған ақшасымен Нью-Йоркке көшіп барды. Кейін ол Г. Ширмерде көшірмеші болып жұмысқа орналасты, сонымен қатар еркін жұмыс істеп, байланыс желісін кеңейтті, әсіресе Нью-Йорк флейта клубымен. 1917 жылы ол әскерге ерікті түрде жазылды. Белсенді қызметте болғысы келсе де, жастық шағындағы денсаулық мәселелеріне байланысты, әскерге шақыру комиссиясы оны шектеулі қызметке жатқызды. Бірақ ол бұл шешімге шағымданып, Канзастағы Фанстон лагерінде 70-ші жаяу әскер тобының директоры болды. Ол бөлімнің "ұятты" музыкалық деңгейін жақсартуға талпынды, бірақ 1918 жылы испан қызбасы таралғанда оның күш-жігері сәтсіз аяқталды. Бірнеше айдан кейін қызметтен босатылып, Нью-Йоркке қайтты. Колумбия университетінен докторлық дәрежесін алған алғашқы әйел Уинифред Эджертон Мерриллмен араласуы оған материалдық және рухани сыйлықтар сыйлады – ол оның қаладағы алғашқы жұмыс берушілерінің бірі болды және оны 1919 жылғы 26 желтоқсанда үйленген қызы Луизамен таныстырды. Бір жылдан кейін қыздары Жан дүниеге келді. Кейін Беннет 1926-1929 жылдары Парижде Надя Булангерден композицияны оқыды.

Басқа комиссиялар

Сергей Рахманинов өзінің 4-ші фортепианолық концертінің екі фортепианоға арналған редукциясын, соңғы түзетулерімен бірге жазумен айналысып жатқанда, өлім оны қамтыды. Роберт Рассел Беннет Рахманиновтың әйелінің өтініші бойынша редукцияны аяқтады.

Музыкалық профилі

Анасы халықтық музыканы жек көруге тәрбиелеген Роберт Расселл Беннетт өзінің терең композициялары мен аранжировкалық жұмысы арасындағы қарама-қайшылықпен өмір бойы күресті. «Мария Малибран» операсы, жеті симфониядан астам, камералық шығармалардың кең ауқымы және кемінде бес концерттен тұратын мол өнімге қарамастан, оның бүгінгі классикалық композитор ретіндегі беделі негізінен екі жиі жазылған шығармаға – «Ескі американдық билер» сюитасына және «Желді оркестрге арналған симфониялық әндерге» байланысты. Бұл Беннеттке тән қарапайымдыққа және оларды танымал еткен Истман желді оркестрінің жазбаларына байланысты болуы мүмкін. Композиция жазу барысында Беннетт оркестрлеудегі өте қабілетін, сондай-ақ, әуендерді ойлап табу және гармониялық құрылымды санасында құру дарысын пайдаланды. Ұзақ жылдар Беннетттің нота көшірушісі болған Адель Комбаттент (Chappell Music) оның негізгі мелодиялық желілерді аяқтағаннан кейін қалған бөліктерді және дубляждарды толтырудың орнына, партитура ретімен нота жазу қабілетін растады. Ол қарындашпен емес, көбінесе бірден сиямен жазды. Беннетттің көптеген түпнұсқалық шығармалары тікелей тапсырыс бойынша жазылған; 1939 жылғы Әлемдік көрме, CBS радиосы («Оркестр үшін Голливуд»), Композиторлар лигасы («Голдман оркестрі үшін Мадемуазель») осыған дәлел. Көптеген тапсырыстарды бұрын Голдман оркестрінің мүшесі болған Роберт Остин Бодро және оның Америкалық желді симфониясы бастады. AWS Америка өзендері мен су жолдары арқылы саяхаттап, теңіз тақырыбындағы бірнеше шығармаларға, соның ішінде «Огайо өзені сюитасына» және «Батыс Вирджиния эпосына» шабыттандырды. Бодро Беннеттке негізгі идеяны ұсынатын, ол жаңа жұмысты жылдам аяқтап, әрқашан премьераға қатысатын. Бодро еске алады: «Біз оған осы тапсырыстар үшін көп ақша ұсынбадық. Ол әдемі мінезді адам еді. Ол әрқашан ақшадан гөрі музыкаға қызығушылық танытты». Көптеген шығармалар оның музыкалық достары үшін жазылды, соның ішінде «Hexapoda» және скрипкашы Луи Кауфманға арналған концерт, Эпплтон мен Филд дуэті пианистеріне арналған «Tema Sporca con Variazoni», Фрэнсис Блейсделл мен Алекс Уильямс үшін флейта мен B♭ кларнетке арналған сюита және Жорж Барре үшін «Rondo Capriccioso» (Беннетттің флейтистер Уильям Кинкейд пен Джон Вуммермен достығы басқа камералық шығармаларға да түрткі болды).

Кейінгі жылдары және мұрасы

Кейінгі жылдары Беннет қайтадан ауыр сырқатқа шалдықты. "Ол бұл туралы ешқашан айтқан емес, бірақ әрқашан қуанышпен жүрді", - дейді Будро. "Біздің қарым-қатынасымыз тек бизнеспен ғана шектелмеді, ол музыкадан да артық нәрсе болды. Ол мені ұлындай сыйлап, жақын дос ретінде қарады". Беннет өнімділігін азайта қоймады, елдің екі жүз жылдығына арналған жаңа туындылар жасады және Флоридадағы пресвитериан шіркеуі сияқты түрлі тапсырыстарды қабылдады, олар үшін ол шамалы ғана төлемге келісті.

Өлім

Беннет 1981 жылы 87 жасында бауыр қатерінен қайтыс болды. Оның есімі көбінесе композиторды қатты толқытқан танымал аранжировкаларымен байланысты, бірақ оны білгендер оны жақын дос және мейірімді ұстаз ретінде еске алады. Роберт Шоу былай деп жазды: "Оның мейірімділігі, шыншылдығы, юморы және даналығының арқасында біз Роберт Рассел Беннеттің өзінің саласында теңдесі жоқ екенін көруге жылы сезіммен толамыз". Беннет Бродвей және концерттік аранжировка жасаушы Уильям Дэвид Бронға ұстаздық берді; олар алғаш рет 1966 жылы Линкольн орталығында "Шоу-бот" спектаклінің қайта қойылуында бірге жұмыс істеді.

Марапаттар мен құрметтер

Оркестрлеу үшін Тони сыйлығы 1997 жылдан бері ғана тағайындалады; Беннеттке 1957 жылы және 2008 жылы "америкалық музыкалық театрына оркестрлеу саласындағы тарихи үлесін мойындағандығы үшін" арнайы Тони сыйлығы табысталды, бұл үлес Роджерс пен Хаммерштейннің "Оңтүстік Тынық мұхиты" спектаклінде Бродвейде көрсетілді. Оның басқа наградалары: "Оклахома!" фильмі үшін алған Оскар сыйлығы, 1962 жылғы Эмми сыйлығы, 1960 жылғы теледидардағы Кристофер сыйлығы, 1967 жылғы Нью-Йорк қаласының Гендель медалі, 1979 жылғы Лос-Анджелес қаласының құрметті грамотасы және 1965 жылғы Франклин және Маршалл колледжінің құрметті докторлық дәрежесі. Беннетт Америкалық музыкалық аранжировщиктер мен композиторлар қоғамының (ASMAC) алғашқы президенті болды.