Кіріспе

Венди мен Ричард Пини жасаған ойдан туған кейіпкерлер

Венди мен Ричард Пинидің жасаған Elfquest комикстер сериясы, екі ай әлемінде өмір сүретін елфтердің тегін және әлемдегі орнын табу туралы баяндайды.

Шығу тегі

Эльфтер жоғарылар деп аталатын ғарышқа саяхаттайтын нәсілдің ұрпақтары, олармен бірге кішкентай жұмысшылар (кейін тролльдерге айналды) және қанатты флиттерлер (кейіннен Сақтаушылар болды) болды. Жоғарылардың бір тобы жаңа әлем іздеп, екі айы бар, адамдар мекендейтін бейтаныс планетаға тап болды. Олар планетаны орбитадан сканерлеп, басқа жоғарылар бұл планетаға келгенін көрсететін адамдардың аңыздары бар екенін білді. Адамдармен байланыс орнату үшін, жоғарылар өз денелерін эльфтерге, ал ғарыш кемесін ортағасырлық сарайға айналдырды. Қонуға дайындалып жатқанда, тролльдер көтеріліс жасап, кемені 20,000 жылға (ресми Elfquest уақыт сызығында көрсетілгендей) өткенге қайтарды – адамдар палеолиттік мәдениет деңгейінде болған заманға. Алғашқы адамдар эльфтердің кейбіреулерін өлтіріп, қалғандарын қуды. Сақтаушылар эльфтердің соңынан ерді, ал тролльдер, еңселі көшбасшыларынан азат болғаннан кейін, жер астындағы колониялар құрды. Осылайша, эльфтер уақыт парадоксының себебі де, нәтижесі де болды, себебі жоғарылар көрген аңыздар олардың уақыты өзгерген ұрпақтары туралы болды. Көптеген жоғарылар қырылып, олардың ұрпақтары өздерінің тегін толығымен ұмытты, Кэттердің ізденісі оларды қайтадан тауып алғанға дейін.

Физикалық сипаттамалары

Ал түпкі Жоғарылар адамнан тек бір бас ұзындығымен қысқарақ және әлдеқайда жіңішке, ал Вулфридерлер мен Го Бакс тайпалары адамнан жартысынан үштен біріне дейін кішкентай. Эльфквест эльфтері сырт көрінісінен адамдарға ұқсас, бірақ адамдардан келесі ерекшеліктерімен ажыратылады:
Құлақ – ең айқын эльфтік белгі. Адам құлағынан әлдеқайда үлкен және айқын түрде үшкір. Олардың ұштарын бас сүйегінің екі жағындағы сүйекті тіректер ұстап тұрады. Көздер – адам көзінен үлкен, көз қабақтары қисық. Жақ сүйектері – жоғары және анық көрінеді. Мұрын – кішкентай және тар. Шаш – адам шашынан әлдеқайда жұқа және жібектей. (Вулфридерлердің шашы олардың қасқыр қанына байланысты таза эльфтерге қарағанда дөрекірек болады.) Жүздік түк – мүлдем жоқ, тек еркек Вулфридерлерде (төменде қараңыз) бірнеше ғасыр өмір сүргеннен кейін "бет түгі" – қойша сақал, сақал және мұрт – пайда болады (төмендегі Ұзақ өмір сүру бөлімін қараңыз). Саусақтар мен бақайшақтар – әр қолда және аяқта төрттен ғана саусақ болады. Тері түсі – эльфтерде адамдардағыдай әртүрлі болуы мүмкін. Шөл жағдайларына бейімделген Күн тайпасының терісі орташа қоңырдан қара қоңырға дейін. Вулфридерлер суық, қоңыржай климатқа бейімделген; олар ашық қызғылт немесе қызыл түсті, бірақ ыстық климатта күңгірт тартады. Абадидің солтүстік тауларында өмір сүрген Го Бакстардың терісі ашық. Таудың ішінде өмір сүрген Глайдерлер көбінесе ақшыл немесе сарғыш болып келеді.

Ұрпақтар

Екі Ай әлеміне келгеннен кейін, эльфтер көптеген тайпаларға бөлінді. Бұл тайпалар мәдениетімен және тіпті дене бітімімен де айқын ерекшеленеді, бірақ олардың барлығында белгілі бір жануарды қолданады, ол тайпа тотемімен байланысты болуы мүмкін.

Қасқырлар

Қасқыр аттылары – қасқыр қаны бар, түнгі эльфтердің аңшы-жинақшы қоғамы. Бұл қан басқа тайпалардан оларды ерекшелендіреді. Олардың сезімдері өткір, бірақ олар өлшеулі. Қасқыр аттылары "Жол" деп аталатын мінез-құлық кодексімен өмір сүреді. Ол қасқырдың табиғи айналымына негізделген, аңшы өмірінің жабайы еркіндігін және қасқырдың "қазіргі" ойлауын қастерлейді.

Күн халқы

Күн халқы – бейбіт, көбінесе егіншілікпен айналысатын, шөлде мекендейтін тайпа. Олардың қара терісі өздерінің "Қайғының соңы" деп аталатын ауылының күшті күн сәулесінен қорғайды. Күн халқы мыс, күміс және алтын сияқты жұмсақ металдарды өңдей біледі. Олар шебер тоқымашылар және күнде кептірілген саздан әсем үйлер салады.

Планерлер

Глайдерлер – биік бойлы эльфтер тайпасы, олардың көпшілігі желкендеу қабілетіне ие (төмендегі Сиқыр бөлімін қараңыз). Адамдардың қудалауынан қашу үшін олар Көк Таудың ішіндегі ойыстарға тығылып, өнер мен терең ойларға берілді. Осының нәтижесінде олар мақтаншылдыққа және іздесеңізге ұшырады, олардың ең көрнекті өкілі – қара тоғалы Уинноуилл. Ұзақ жылдар бойы тығырықтанған оқшаулықта өмір сүргендіктен, Глайдерлер тануын жойды, соның салдарынан бала тудыру да тоқтады. Біраз уақыттан соң, олар Көк Таудың етегінде қоныстанған адам тайпасының құдайларына айналды. Алқызыл қанатты алып бүркіттер Сегіз Таңдаулыны – эльф елшілерін көтеру үшін өсірілді. Олар адамдарға сыйлықтар жеткізіп, тайпа мүшелерінен құрмет көрсетулер мен тірі сыйлықтар алып, сондай-ақ басқа Глайдерлер үшін аң аулауға шықты.

Қайта оралу

"Көшіп кетушілер" өз атауларынан-ақ сарайға қайта оралуды армандайды. Бірақ, сарайды патша Гаттлкраудың тролльдері, эльфтердің жауы, көп бұрын басып алған. Оған жауап ретінде, Көшіп кетушілер қатал, жабайы жауынгерлерге айналды, соғыс олардың "наны мен суына" айналғанша тролльдермен үздіксіз күресіп келеді. Өмірлері қысқа да қатал болды, сондықтан олар сиқырды қолданбауды жөн көрді, себебі ол өмірді алдап, жұмсақ қылатын сияқты. Олар ұрпақты құрметтейді, бірақ жауынгердің ерте қаза табуына сенімді. Көшіп кетушілер алып бұғыларды мінеу үшін үйреткен және көбінесе тауларға салынған үйлерде қоныстанады. Көшіп кетушілердің білмейтіні, олардың басшысы Кахвидің әуел бастан құпия сақталған Жеті Жүздік (Wolf Rider) қаны бар екендігі. Немец тілінде Көшіп кетушілер қар эльфтері деп аталады.

Толқын бишілері

Толқын бишілері – Екі Ай әлемінің мұхиттарында паналаған эльфтер тайпасы. Эльфтердің дене пішінін өзгерту сиқырының арқасында, толқын бишілерінің кейбіреулері суда тіршілік етуге бейімделу үшін қанаттар мен балық сияқты құйрықтар сияқты физикалық өзгерістерге ұшыраған.

Ұзақ өмір сүру

Көптеген эльфтер, шайқаста, аурудан немесе жазатайым оқиғадан қаза тапса ғана өледі, әйтпесе өлімсіз. Ең көне белгілі эльф, Тиммейн, «Екі Ай Әлемі» бойынша кем дегенде 20,000 жыл өмір сүрді (эльфтердің планетада болу мерзімі), және одан бұрын, осы планетаға келгенге дейін санаусыз уақыт бойы өмір сүрді. Дегенмен, қасқыр қаны болғандықтан, Вольфридерлер (Wolfriders) ақырында қартаяды және өледі – бұл олардың адамдармен болған қақтығысы кезінде ұмытылған, себебі сол кезде өлім-жітім көрсеткіші жоғары болды. Вольфридердің қанша өмір сүретіні белгісіз, бірақ кейбіреулері 3000-3500 жылға дейін өмір сүргені белгілі. Бұл қасқырлық қасиетті емші алып тастауы мүмкін, бірақ өзінің табиғи бір бөлігінен мұндай терең айырылуды көптеген Вольфридерлер қаламайды. Қазірге дейін «өзгертілген» жалғыз Вольфридерлер – бұл Skywise, ол үмітсіздікке ұшырағандықтан, және Windkin, оның қасқыр қаны бала кезінде оның келісімінсіз алынып тасталған, сондай-ақ жақында Moonshade, ол Жоғарғылардың сарайының жанында өмір сүргеннен кейін өмірге деген көзқарасы өзгерген. Алайда, Suntop (кейін Sunstream деп аталды), Вольфридер тегінен болғанымен, ешқашан қасқыр қаны болған жоқ; оның егіз қарындасы Ember ана құрсағында қасқыр қанын өзіне «шақырды». Өлгеннен кейін эльфтің өлмейтін рухы сақталады. Көптеген эльфтердің рухы Жоғарғылардың сарайына барады, бірақ Тиморн Сары Көздің ұрпақтары, қасқыр қанынан туғандықтан, өз халқына қарау үшін қалуға таңдай алады. Олардың өлімнен кейін қалаған жеріне бара алатын жалғыз эльфтер екені айтылады, ал қалғандарының бәрі өз еркінен тыс ата-бабаларының үйіне қайтарылады.

Жаңа ай

Жаңа Ай – Коттердің қисық қылышы, оны әкесі Аңғаршаң қайтыс болғанда Коттерге мирас қалдырды, содан кейін Коттер Вулфрайдерлердің басшысы болды. Эльфтердің металл өңдеу туралы білімі шектеулі болғандықтан, оны «жарық металл» деп атайтын болаттан (steel) жасалған. Оның сабы жасырын кілтті ашу үшін екіге бөлінеді. Сол кілттің мақсаты және ол нені ашаты – Elfquest-тің түпкілікті сериясының барысына шешуші әсер етеді.

Жоғарылардың сарайы

Бұл жерде отбасылық рух сезіледі. Бастапқыда бұл ғарыш жұмыртқасы, ғарыш кемесі болған, ол адамдар тани алатын қалыпқа – сарайға айналды. Саганың басында бұл Коттердің іздеп жүрген құпия нысаны, бірақ кейінгі серияларда біріккен эльфтер сарайды көтеріп, ғарыш кеңістігінде саяхаттау үшін бірігіп "жіберуге" қатыса алады.

Жұмыртқа

Egg – "Глайдерлердің мақтанышы" деп аталады, және ол Көк таудағы тас креслоға бекітілген, левитацияға берілген және үнемі өзгеріп отыратын жұмыртқаны (ішінде бірнеше жұмыртқа бар, бірінің ішіне бірі орналасқан) білдіреді. Бұл эльфтердің өнері мен тарихының бірдей көркемдік туындысы. Уинноуиллдің Жұмыртқаны зерттеудегі ерекше ұзақ ойлары (ол алғашқы қабығынан қалыптасқанын көруге шыдамды болды) оған "Эльфквесттің" екінші бөлімі – "Көк таудағы қоршау" тақырыбына арналған жоспар құруға мүмкіндік берді. Жұмыртқа (тас пішіндеуші, нағыз аты Аурек) кейіннен Джинк оны "Естеліктің әкесі" деп атады.

Ұрықтық

Олардың өте ұзақ өмір сүруіне байланысты, эльфтердің туу көрсеткіші өте төмен. Күн халқы мен Жетекшілер сияқты тұрақты және бейбіт эльфтер қоғамдарында ұзақ жылдар бойы өлім болмайды, демек, туу да болмайды. Ал адамдарға және тролльдерге қарсы ғасырлар бойы соғысқан Вулфридерлер мен Го Бактар, өздерінің санын сақтап қалу үшін туу көрсеткішін жоғары ұстайды, бірақ ол көрсеткіш те адам стандартымен салыстырғанда өте төмен. Эльфтердің жүктілік мерзімі де өте ұзақ, шамамен екі жылға созылады. Мұның нақты себебі белгісіз, бірақ нәтижесінде туған баланың келуін ерекше қуанышпен күтеді. Эльфтер арасында қажетсіз бала деген түсінік жоқ. Бәлкім, туу көрсеткішінің төмендігіне және эльфтерде жыныстық жолмен берілетін аурулардың болмауына байланысты, жыныстық қатынас көбінесе көңіл көтеру үшін, емес, бала тудыру үшін қарастырылады, сондықтан да көптеген шектеулер жоқ.

Қарым-қатынастар: сүйіктілер мен өмірлік серіктер

Екеуінің жынысына қарай кездейсоқ қарым-қатынас жасайтын эльфтер «сүйіктілер» деп аталады, және эльфтің бір уақытта бірнеше сүйіктісі болуы жиі кездеседі. Бұл некеге ұқсамайды, бірақ сүйіктілер өте жақын болуы мүмкін, ал сүйіктісінен айырылу эльф үшін ауыр соққы болуы мүмкін. Кейбір эльфтер, әдетте қарама-қарсы жынысты, өмір бойына бірге болатын «өмірлік серіктерді» таңдайды. Бұл эльфтердің некеге ең жақын баламасы; алайда, бір жұптың өмірлік серіктерінің екінші сүйіктілерді (немесе тіпті басқа өмірлік серіктерді) алуына ешқандай тыйым салынбаған, егер екінші серік қарсы болмаса. Өмірлік серіктер әдетте рухтық есімдерді бөліседі, ал сүйіктілерде мұндай есімдер болмайды. Эльфтер көбінесе эмоционалдық тұрғыдан өмірлік серіктеріне адал болғанымен, жыныстық тұрғыда өте еркін болуы мүмкін. Мұндай қарым-қатынастар көбінесе жақсы жүзеге асады, бірақ иешілдік пен қызғаныш та кездеседі. Лита үшін қарым-қатынастағы еркіндік пен тәуелсіздік маңызды мәселе болды, ол Каттермен қарым-қатынас құру жолында күрескенде; Сава оған Вулфридерлердің де еркіндікке құрмет ететінін түсіндірді, сондықтан Каттер бақылаушы серік болмайды. Саваның айтқанындай, жұптың Тану талаптарына бағынуы ақырында терең өзара сүйіспеншілікке ұласты, тіпті Лита кейінірек Рейекке: «Ол [Каттер] – менің ЖАНЫМ!» деді.

Тану

Эльфтер арасында танып білу деп аталатын құбылыс бар. Екі эльф, қарама-қарсы жынысты және ұрпақ беруге ерекше үйлесімді қасиеттері бар болса, бірден және күшті түрде жұптасуға ұмтылады. Бұл бала тууына және көбінесе өмір бойы серік болуға әкеледі. Вулфридер танып білуді сезінген жағдайда, өз жан есімін танылған эльфке ерікті түрде береді. Бұл «көздер кездескенде жандар табысады» деген сөздермен сипатталады. Танып білу – бұл толығымен еріксіз сезім, ол бұрынғы қарым-қатынастарға ешқандай мән бермейді. Бұл оны бастан кешіргендердің бірі немесе екеуі мен олардың қалыптасқан серіктестері арасында үлкен шиеленіс тудыруы мүмкін. Танып білу ұзаққа созылған қарым-қатынастың қалыптасуын міндетті түрде талап етпесе де, ол жиі кездеседі. Бұл, екі эльфтің бір-бірінің жан есімін білуіне байланысты, адам туралы барлық нәрсені білуге кедергі келтіретін барлық тосқауылдарды жояды. Әдетте, тіпті ұзаққа созылған қарым-қатынас дамымаса да, жаңа деңгейде сыйластық туады. Кейбір эльфтер танып білуге қарсы тұруға тырысқан, бірақ бұл олардың физикалық және психикалық күйзелісін арттырды. Алайда, Ричард Пини толыққанды емес танып білу ешқашан өлімге әкелмейді деп мәлімдеді. Танып білуге эмоционалдық реакциялар кейіпкерлерге қарай әртүрлі болды. Мысалы, Литаның ата-анасы танып білуге дейін жақын болған, олар бірден биологиялық қажеттілікке бағынып, ешқандай дау-жанжалсыз келісім берді. Керісінше, Лита Кэттермен танып білуге қарсылық көрсетуге тырысты, бірақ Кэттердің сабырлылығы, оның тартымдылығы, Вулфридер мәдениетіне деген құрметінің артуы және ағасының кеңесі оны ынтымақтастыққа көндірді, танып білу күшті махаббатқа ұласып, әсерін жойғанша. Басқа жағынан, Глайдерлердің Дьюшайн мен Тильдакі, физикалық талаптарды орындағанға дейін бір-біріне қарсылық көрсетті, содан кейін жеке жолдармен жүруге келісті. Алайда, Дьюшайнның өмірлік серігі Скаутер Тайлетті танығанда, Дьюшайн бұл оқиғаға қуанды және олар үштік құрды. Танып білудің мақсаты – пайдалы мұралық қасиеттерін барынша арттырған, сау ұрпақтарды өндіру. Ол қандай эмоционалдық күйзелістерге әкелсе де, барлық эльфтер келіседі: танып білу арқылы туған балалар физикалық, ақыл-ой және сиқырлық қабілеттері жағынан басқалардан жоғары. Мысалы, танылған өмірлік серіктер Кэттер мен Лита, Сантоп пен Эмбердің балалары айқын сиқырлық әлеуетке және дене күшіне ие. Алайда, танылмаған ата-аналардан туған дарынды ұрпақтар да кездеседі. Мысалы, Кахви мен Раектің сиқырлық дарынды қызы Венканы атауға болады. Танып білу әсер еткен ересектер үшін тікелей салдарлары болуы мүмкін. Мысалы, Дьюшайн мен Тильдактың бір-бірін қабылдауына әсер етеді. Дьюшайн Тильдакты Винноуил оның денесін құсқа айналдырғанға дейін қалыпты түрінде көреді, ал Тильдак оны жартылай жануар, түктері мен қасқа жорғалаушы сияқты беті бар ретінде көреді. Тағы бір мысал – Вудлок пен Рейнсонның танылған одағы, эльфтер үшін өте өнімді. «Wolfrider» компаниясының Венди мен Ричард Пини растаған ең таңғажайып «Танып білу» жағдайы. Жаңа басылым Скайвайз бен Кэттер арасындағы оқиғаны қамтиды. Кэттер бір жыл бойы тролльдердің құлы болуға мәжбүр болғаннан кейін, Скайвайз оның бостандығын сатып алды, бұл Кэттердің (ол тролльдердің құрметін алуға тырысқан) ашуын тудырды, және осы шиеленіс олардың күресу кезінде бір-бірінің жан есімін табуына себеп болды. Содан бері олар «қандық байланысы жоқ ағайындар» екенін айтады, тіпті қиын жағдайларда бір-бірінің ауыртпалығын сезінеді.

"Кере оралу" оргиясы

Го-ның ізінде тағы бір жыныстық қатынас түрі бар: оргия. "Кереге қайту" қоғамында екі жыныстың өкілдері де соғысқа қатысады. Сондықтан шайқас алдындағы түнде көбінесе құмарлы билер болып, одан кейін топтық жыныстық қатынаспен өтеді. Бұл, бір жағынан, соғысқа қатысудың алдында өмірді тойлау үшін, екінші жағынан, әйелдердің тірі қалған жағдайында тайпаны жаңарту үшін тұқымды мүмкіндігінше көп тарату мақсатында жасалады. Сонымен қатар, осы тайпаның негізін қалаушы көбейтуде сападан гөрі санды бағалаған, сондықтан мойындаудың ықпалы жиірек ұрықтануға жағдай жасау үшін едәуір төмендетілді.