Кіріспе

Ресейлік әскери қолбасшы Павел Васильевич Чичагов немесе Чичагов (Павел Васильевич Чичагов; 8 шілде 1767 [е.с. 27 маусым 1767] – 1 қыркүйек 1849 [е.с. 20 тамыз 1849]) – Наполеон соғыстарының Ресей армиясы және теңіз күштерінің қолбасшысы.

Өмірбаян

Ол 1767 жылы Санкт-Петербургте адмирал Василий Чичагов пен оның ағылшын әйелінің ұлы болып дүниеге келді. 12 жасында гвардияға қабылданды. 1782 жылы әкесінің көмекшісі ретінде Жерорта теңізіндегі науқанға қатысты. 1788–1790 жылдардағы Ресей-швед соғысында ерекше көзге түсіп, «Ростислав» кемесіне қолбасшылық етті және төртінші дәрежелі Святого Георгия орденімен, сондай-ақ «Батырлығы үшін» деген жазуы бар алтын қылышпен марапатталды. Соғыстан кейін Корольдік теңіз академиясында оқыды. Онда Чатем кемежайы комиссарының қызы Элизабет Пробимен танысып, оған құда түсті. 1796 жылы Ресейге оралғанда, үйленуге рұқсат сұрады, бірақ Павел I оған: «Ресейде жетерлік келіндер бар, Англияда іздеудің қажеті жоқ» деді. Осыдан кейін қандай да бір жанжал болды және Чичагов түрмеге қамалды. Бірақ көп ұзамай ол кешіріліп, Элизабетке үйленуге рұқсат алды және контр-адмирал шеніне көтерілді. 1802 жылы Павелдің мұрагері Александр I Чичаговты вице-адмирал етіп тағайындады және оны Теңіз күштерін қайта ұйымдастыру комитетінің мүшесі етті. 1807 жылы адмирал шеніне көтеріліп, Теңіз министрі болып тағайындалды. 1809–1811 жылдары Чичагов отставкаға шығып, Еуропаға саяхаттады. Элизабет 1811 жылы қайтыс болды. 1812 жылы Александр оны қайта шақырып, жаңадан құрылған үшінші Батыс армиясының бас қолбасшысы және Молдавия мен Валахияның генерал-губернаторы етіп тағайындады. Алайда, 1812 жылғы Бухарест шарты оның Дунай армиясына қолбасшылық етуіне дейін Ресей-Түрік соғысын аяқтады. 1812 жылғы Наполеонға қарсы науқанда, ол 1812 жылғы қарашада Березина өзенінде Наполеонның қашуына жол бергені үшін кінәланды. 1813 жылы ол қызметтен босатылып, келесі жылы Францияға демалысқа кетті және ешқашан Ресейге оралмады. Ол 1834 жылға дейін Мемлекеттік кеңестің мүшесі болды, бірақ кейіннен осы лауазымынан алынып, мүлкі тәркіленді. Ол 1849 жылы Парижде қайтыс болды, ал оның өлімінен кейін естеліктері жарияланды.