Кіріспе
Албасете – Испанияның Кастилья-Ла-Манча автономды бірлестігіндегі қала және муниципалитет, Албасете провинциясының астанасы. Иберия түбегінің оңтүстік-шығысында орналасқан, қала маңы аймағы Лос Льянос деп аталады. Мадрид пен Жерорта теңізі жағалауының арасында орналасқан Албасете автожол, теміржол (AVE қоса алғанда) және әуе (Альбасете әуежайы) арқылы байланысқа ие. 2020 жылғы мәлімет бойынша халқы 174 336 адамды құрайды, бұл Кастилья-Ла-Манчаның ең ірі муниципалитеті. Албасете муниципалитеті Испаниядағы жалпы ауданы бойынша жетінші орында тұр, ал қала өңірлік Жоғары Соттың орналасқан жері болып табылады. Қаланың пайда болу тарихы белгісіз, бірақ ең ерте қоныстану дәлелдері Аль-Андалус дәуіріне дейін жетеді. Сол кездегі қоныс араб тілінде "Жазық" деген мағына беретін البسيط деп аталған, бұл айналасындағы тегіс жазыққа сілтеме жасайды. Альбасете Испания Азамат соғысы кезінде Халықаралық бригадалардың бас штабы болды.
Albacete (,/æ//l//b//ə/'/s//eɪ//t//i/, also /US/,/ɑː//l//b//ɑː/'/s//eɪ//t//eɪ/, alβaˈθete) is a city and municipality in the Spanish autonomous community of Castilla–La Mancha, and capital of the province of Albacete. Lying in the south east of the Iberian Peninsula, the area around the city is known as Los Llanos. Halfway between Madrid and the Mediterranean coast, it enjoys connections by motorway, railway (including AVE), and air (Albacete Airport). With a population of 174,336 (2020), it is the largest municipality of Castilla–La Mancha. The municipality of Albacete is also the seventh largest in Spain by total area, being Albacete is the seat to the regional High Court of Justice. The origins of the city are uncertain, with the earliest proof of settlement dating to the time of Al Andalus, when the settlement was originally named البسيط , meaning "The Flat" in Arabic, referring to the flat land around. Albacete was the main headquarters of the International Brigades during the Spanish Civil War
Part of the historic region of La Mancha, Albacete has a reputation as a producer of clasp knives. Its flat area and the removal of architectural barriers have reportedly made it one of the most accessible cities across the country. Among the several festivals celebrated in the city, the September Feria de Albacete stands out, declared as a festival of "International Tourist Interest". Albacete is home to multinational corporations like the Albacete Airport and has five large industrial zones, including Campollano, the largest industrial area of Castilla–La Mancha. Albacete houses one of the campus of the University of Castilla–La Mancha, the Biomedical Campus of Albacete and the Technology Park of Albacete. The aviation industry is one of the main economic engines of the city. Albacete hosts the School of TLP NATO pilots, Los Llanos Air Base.
Ла-Манча тарихи аймағының бөлігі болып табылатын Албасете қысқы пышақтар өндіруші ретінде танымал. Оның тегіс жері және архитектуралық кедергілердің жойылғандығы оны елдегі ең қолайлы қалалардың біріне айналдырды. Қалада тойланатын көптеген мерекелердің ішінде қыркүйектегі Альбасете Ферасы ерекше көзге түседі, ол "Халықаралық туристік қызығушылық" фестивалі деп жарияланған. Альбасетеде Альбасете әуежайы сияқты көпұлтты корпорациялар орналасқан, сонымен қатар Камполланоны қоса алғанда бес ірі өнеркәсіптік аймақ бар, ол Кастилья-Ла-Манчаның ең ірі өнеркәсіптік аймағы болып табылады. Альбасетте Кастилья-Ла-Манча университетінің кампусы, Альбасеттегі биомедициналық кампус және Альбасеттегі технологиялық парк орналасқан. Авиация индустриясы қаланың негізгі экономикалық драйверлерінің бірі болып табылады. Альбасетте ТЛП НАТО ұшқыштары мектебі мен Лос Льянос әуе базасы орналасқан.
Albacete (,/æ//l//b//ə/'/s//eɪ//t//i/, also /US/,/ɑː//l//b//ɑː/'/s//eɪ//t//eɪ/, alβaˈθete) is a city and municipality in the Spanish autonomous community of Castilla–La Mancha, and capital of the province of Albacete. Lying in the south east of the Iberian Peninsula, the area around the city is known as Los Llanos. Halfway between Madrid and the Mediterranean coast, it enjoys connections by motorway, railway (including AVE), and air (Albacete Airport). With a population of 174,336 (2020), it is the largest municipality of Castilla–La Mancha. The municipality of Albacete is also the seventh largest in Spain by total area, being Albacete is the seat to the regional High Court of Justice. The origins of the city are uncertain, with the earliest proof of settlement dating to the time of Al Andalus, when the settlement was originally named البسيط , meaning "The Flat" in Arabic, referring to the flat land around. Albacete was the main headquarters of the International Brigades during the Spanish Civil War
Part of the historic region of La Mancha, Albacete has a reputation as a producer of clasp knives. Its flat area and the removal of architectural barriers have reportedly made it one of the most accessible cities across the country. Among the several festivals celebrated in the city, the September Feria de Albacete stands out, declared as a festival of "International Tourist Interest". Albacete is home to multinational corporations like the Albacete Airport and has five large industrial zones, including Campollano, the largest industrial area of Castilla–La Mancha. Albacete houses one of the campus of the University of Castilla–La Mancha, the Biomedical Campus of Albacete and the Technology Park of Albacete. The aviation industry is one of the main economic engines of the city. Albacete hosts the School of TLP NATO pilots, Los Llanos Air Base.
Атауы
Альбасете атауы аймақтың андалузиялық атауынан шыққан, қала бастапқыда араб тілінде البسيط деп аталған, бұл аудандағы географиялық ерекшелік – жазық далаға сілтеме жасайды, яғни «дала» деген мағынаны білдіреді. Паскуал Мадос өзінің танымал «Испания және оның теңіз арты аумақтарының географиялық-тарихи статистикалық сөздігінде» Альбасете топониміне қатысты екі ғылыми жорамалның ықтимал екенін көрсетеді. Біріншісі – Бернардо Эспинальт-и-Гарсия ұсынған пікір, ол қаланың киликиялықтар тарапынан құрылғанын, олар Кремоналық Лиутпрандқа сүйене отырып, «Испанияға келген киликиялықтар бұл жерді Celtide деп атады, ал маврлар оны бұрмалап Albacene деп атады» дегенге сендіреді. Екінші жорамал бойынша, Альбасете атауы кельтиберлердің Алабасынан шыққан болуы мүмкін, оны Плиний Егде және Птолемей есімдерімен атаған, ол «Альба цивитас» («Ақ қала») дегенге айналып, кейін Альбасете болып өзгерген. Альбасете тұрғындарына қатысты ең көп қолданылатын сөз – альбасетенсе, немесе альбасетено/а, бірақ аймақты құрайтын әртүрлі елді мекендердің тұрғындары үшін қолданылатын демонимдер де бар, мысалы, Агуа Нуэво тұрғындары – агуануэверос, ал көршілес Агуас Нуэвас тұрғындары – колонос (басқаларының арасында).
Тарих
Қаланың тегі белгісіз, бірақ оның бар екендігінің алғашқы куәліктері маврлар билігі тұсында, ол кішкентай мавр ауылы болған кезде табылды. Атауы араб тіліндегі البسيط сөзінен шыққан, "El Llano" ("жайлау") – бұл аймақтың географиялық ерекшелігіне сілтеме. 1240 жылы Альбасете Фердинанд III-ке бағынды, оған Сантьяго ордені мен Аларкондық рыцарьлар көмектесті. 1241 жылы монарх көмек үшін Аларконға осы жерді сыйлады. Альбасете ауылы 1269 жылы Альфонсо X оны Аларконнан Чинчиллаға көшірді. 1375 жылы Вильена князі Дон Хуан Мануэль Альбасетені қала (вилла) мәртебесіне ие етіп, Чинчилладан тәуелсіздік берді және сол кезде фуэроны бекітті. Бір ғасырдан кейін, 1476 жылы Католик монархтары Альбасетені патшаны қолдағандығы үшін аптасына бір рет жәрмеңке өткізуге рұқсат беру арқылы марапаттады. Коммунеролар көтерілісі (1520–22) кезінде бастапқы наразылықтардан кейін Альбасете жаңа император Карл V-ті қолдады, ол 1526 жылы қаланың феодалдық иелігін әйелі, Португалияның императрицасы Изабеллаға сыйлады. Осы кезеңде Сан-Хуан Баутиста (Жақын Жақия) шіркеуінің құрылысы басталды, ол кейіннен соборға айналды. Альбасете Мадрид пен Испанияның шығыс жағалауы арасында стратегиялық жағдайда орналасқан, ал оның ауыл шаруашылығының байлығы келесі ғасырларда Филипп V жылдық жәрмеңкеге рұқсат бергенге дейін қаланың өсуіне әкелді (1710). Бұл жәрмеңке кейіннен Карл III салған қоршауда өтті (1783). XIX ғасырдың басында Жаңа Кастилия мен Мурсияға тиесілі аумақта жаңа провинция құру туралы талқылау кезінде Альбасете жақын орналасқан Чинчиллаға қарсы жоспарланған шекараның орталығы болу үшін күресті. Олардың халқы сол кезде шамалас болған, бірақ Альбасете экономикалық жағынан басым болғанға ұқсайды. Чинчилла либералдық үш жылдық кезеңде провинция орталығы болды, бірақ Фердинанд VII-нің абсолюттік репрессиясынан кейін, Хавьер де Бургос жасаған 1833 жылғы аумақтық бөлініс Альбасетені жаңа Альбасете провинциясының орталығы етіп бекітті. Содан кейін, 1834 жылы Альбасетте Аудиенсия Территориаль (аймақтық сот) құрылды, ол Сиудад-Реал, Куэнка, Мурсия және Альбасете провинцияларын қамтитын аймаққа қатысты сот билігін жүзеге асырды. Теміржол 1855 жылдың 18 наурызында Альбасетенің Мадрид-Альманса желісінің Алькасар-де-Сан-Хуан-Альбасете бөлігі ашылған күні жетті. Альбасете 1862 жылдың қарашасында Изабелла II билік еткен кезде Корольдік жарлықпен қала (ciudad) атағын алды. 1865 жылы Чинчилла-Картахена теміржолы ашылғаннан кейін Альбасете де соңғы қаламен байланысқа түсті. XIX ғасырда әлеуметтік теңсіздік кең таралды, күндізгі жұмысшылар тұратын аудандарда сауатсыздық деңгейі жоғары болды. Осы аралықта "орта тап" негізінен мемлекеттік қызметкерлер мен заңгерлерден (Аудиенсия орналасқандықтан) және саудагерлердің аз санынан тұрды. Көшелерді электрмен жарықтандыру 1888 жылы басталды, осылайша Испаниядағы провинция орталығының бірінші қаласы көшелерінде электр жарығы пайда болды. XIX ғасыр бойы қала халқының саны екі есеге өсті, ғасыр басындағы 10 000 тұрғыннан 20 ғасыр басындағы 21 000-ға дейін жетті. Осы кезеңде Альбасете королева Изабелла II-ді карлистерге (Испания тағына үміткер Карлдың жақтастары) қарсы қорғады, Эспарероны қолдады және басқа испан қалалары сияқты революциялық хунта құрды. Реставрацияның ұзақ кезеңінде (1875–1923) кацикизм белгілері (ауылдық жерлерде саяси өмірді қолдауға негізделген клиенттікке негізделген әлеуметтік қатынастар желісі) Альбасетенің саяси және әлеуметтік өмірінде кең таралды. 1900 жылдан Испания Азамат соғысы аяқталғанға дейін (1939 жыл) халықтың саны үш есеге өсті. Осы кезеңде бірқатар маңызды қоғамдық жұмыстар жасалды: сумен жабдықтау және кәріз жүйесі (1905), Абелардо Санчес паркі (1910–23), Тезифонте Галлего көшесі және қаланың өнеркәсіптік аймағы. Испания Азамат соғысы (1936–39) кезінде республикалық үкіметке қарсы көтерілген әскерлердің билігі қысқа уақытқа тоқтатылғаннан кейін, қала Мадридтің бақылауына қайта оралды. Соғыстың көп бөлігінде Лос Льянос әуе базасы республикалық әуе күштерінің штаб-пәтері болды. Бұл қалада Халықаралық бригадалардың (Испания Азамат соғысына қатысқан басқа елдерден келген республикалықтарды қолдаушылар) штаб-пәтері орналасқан, ал жақында осы оқиғалардың алпыс жылдығына арналған ескерткіш салынды. Питер Вайстың "Қарсылық эстетикасы" романының бірінші томы Альбасеттегі Азамат соғысы кезіндегі "Куева Ла Потита" ауруханасында өтеді. Демократияға өту кезеңінде Альбасетенің 1982 жылы Кастилия-Ла-Манчаның Жоғарғы сотының құрылуы, Автономия Ережесінің 23-бабына сәйкес, және 1985 жылы қалаға жаңа өмір сыйлаған Университеттің консолидациясы ең маңызды оқиғалар болды.
Орналасқан жері
Альбасете Иберия түбегінің оңтүстік-шығысында, Ла Манча жазықтарында (ішкі үстірттің бір бөлігі), шамамен [биктік көрсетілмеген] биіктікте орналасқан. Айналасы, Альбасете Манчасы деп аталатын аймақ, көлденеңдігімен ерекшеленеді. Муниципалитет көбінесе жабық ағыс алабында жатыр, ол ауыр жаңбырдан кейін су толуға бейім. Осыған байланысты, қалалық орталық Альбасете корольдік каналы салынғанға дейін, шын мәнінде, малярияның эндемикалық ошағы болған. Жергілікті топырақ органикалық заттарға кедей және эрозия қаупі бар, бірақ ол аз.
The surrounding region, the so called Mancha de Albacete stands out for its horizontality. The municipality lies to a large extent on an endorheic area, prone to water logging after heavy rains. In that sense, the urban nucleus was in fact an endemic focus of malaria until the Royal Canal of Albacete was built. The local soil is low in organic matter and at risk, although slight, of erosion.
Климат
Альбасетте суық, жартылай шөлейтті климат (Кёппен: Bsk) басым. Қыстары салқын, ал жаздары ыстық болады. Қыс және жаз мезгілдері көбінесе құрғақ өтеді. Климаттың континенттік ерекшелігіне байланысты жыл ішінде температураның айырмасы зор. Жауын-шашын мөлшері аз, көбінесе көктем және күз айларында жаңбыр түседі, бірақ кейде қар да жауады.
Әділет басқармасы
Қалада Кастилия-Ла-Маншаның Жоғары соты (TSJCLM) орналасқан, бұл автономиялық аймақтың ең жоғарғы соты. Жоғарғы соттың президенті Висенте Мануэль Руко Родригес, ол Кастилья-Ла-Манчаның сот жүйесінің ең жоғары өкілі. 1989 жылы құрылған Жоғарғы сот Альбасеттегі Әділет сарайында орналасқан және үш бөлімге бөлінеді: Азаматтық және қылмыстық істер жөніндегі палата, Әкімшілік соттар алқасы және Әлеуметтік палата. Қалада Альбасете, Куэнка және Гвадалахара заңгерлік медицина институты да орналасқан, олардың құзыреті сол аттас провинцияларға сәйкес келеді. Сонымен қатар, Манчего астанасы Кастилия-Ла-Манча адвокаттар кеңесінің және Кастилия-Ла-Манча нотариустар қауымдастығының орналасқан жері болып табылады. Альбасеттегі заңдық дәстүр 1834 жылға дейін жетеді, ол кезде Альбасеттегі аумақтық сот (Жоғарғы соттың алдағысы) құрылды, ол Альбасете, Сьюдад-Реаль және Куэнка провинцияларының, сондай-ақ Мурсияның аумағына юрисдикциясын кеңейтті. Қалада сондай-ақ провинциялық сот және Альбасеттегі сот округінің басшысы, №1 провинциялық сот бар, оның құзырауы қала мен 15 муниципалитетті, негізінен қалалық аймақты қамтиды, және деканы бар. Заңдық инфрақұрылымды екі әкімшілік сот, үш апелляциялық сот, кәмелетке толмағандар соты, әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық жөніндегі бір сот, үш қылмыстық сот, жеті бірінші инстанция соты және үш әлеуметтік сот толықтырады. Бұл ретте Кастилия-Ла-Манча автономды қауымдастығы сот билігін жүзеге асырмайтынын ескеру қажет. Жоғарғы соттан басқа қаланың барлық соттары Альбасеттегі жаңа Әділет қаласында орналасады. Сонымен қатар, қала сыртында 1981 жылы құрылған Альбасет түрмесі, Torrecica түрмесі деп белгілі, және 1993 жылы құрылған Albaidel балалар орталығы орналасқан.
Демография
2019 жылдың 1 қаңтарына сәйкес, INE деректері бойынша 173 329 тұрғыны бар Альбасете, Кастилья-Ла-Манча автономды облысының ең халқы көп қаласы, Мадридтен кейін Оңтүстік Субмесетадағы ең көп халқы бар қала және Испанияның ішкі қалаларының бірі. Демографиялық тенденциялар тарихи тұрақты өсімді көрсеткен, бірақ 1950 жылдары бұл өсім біршама баяулады, ал соңғы жылдары өте қарқынды болды (+71% 1970-2005 жылдар аралығында және 13% 2000-2008 жылдар аралығында). 1999 жылы Посо-Канада бөлініп, Альбасете муниципалитетінен тәуелсіз муниципалитет ретінде құрылды. 2014 жылы саралған 172 487 адамның ішінде 10 851-і шетелдік азаматтарды құрады, бұл жалпы санының 6,3% болды. Бұл иммигранттар барлық континенттен келген, олардың ішінде румындар (1 743), боливиялықтар (1 207), марокколықтар (1 074) және колумбиялықтар (974) ең көп санды колонияларды құрайды. 2013 жылғы тізімде Альбасете муниципалитетіне бас қаладан басқа, кішігірім жергілікті ұйым (Агуас-Нуэвас) және он алты ауылдық аймақ (Салобраль, Санта-Ана, Бакариса, Аргамасон, Тинахерос, Кампильо-де-Доблас, Ангихес, Абусадерас, Серролобо, Каса-де-лас-Монхас, Капитан үйі, Үлкен үй, Лос-Льянос, Пульгоса, Торречика және Вильяр-де-Посо-Рубио) кіреді. Бірнеше жылдан бері Альбасете қаласының төңірегінде демографиялық құбылыс байқалады, ол қала мен жақын жердегі аудандарды қамтитын 219 121 тұрғыннан тұратын Метрополиялық аймақтың тартымдылығы деп аталады. 2020 жылға жасалған болжамдарға сәйкес, бұл көрсеткіш 300 000-нан асып түсуі мүмкін, себебі бұл Оңтүстік-Шығыс Испаниядағы ең жоғары өсімді және кеңеюді көрсеткен аймақтардың бірі. Альбасете метрополиялық аймағына Альбасете қаласы және оған жақын он төрт муниципалитет кіреді: Ла-Рода, Тарасона-де-ла-Манча, Буррос, Чинчилья-де-Монте-Арагон, Посо-Канада, Ла-Хинета, Баласоте, Барракс, Вальдеганга, Махора, Мотильеха, Фуэнсанта, Ла-Эррера және Монтальвос. Альбасете қаласының тұрғындарын белгілеу үшін қолданылатын атаулар – альбасетено, ña немесе альбасетенсе.
Экономика
Альбасете – Кастилья-Ла Манчаның маңызды экономикалық драйвері. Қаланың экономикасы қазіргі уақытта сауда және қызмет көрсету секторына негізделген, ол Альбасете, Куэнка, Сиудад-Реал, Хаэн, Аликанте, Валенсия және Мурсия провинцияларындағы 154 муниципалитеттен тұратын 556 723 адамды қамтитын кең сауда аймағының орталығы болып табылады. Альбасете қаласында Камполлано бизнес-паркі немесе Ромика индустриалды аймағы сияқты кең индустриалды аймақтар бар, сондай-ақ Автомобиль өнеркәсібіндегі (Ажуса бизнес-паркі), Альбасете аэронавтика және логистика паркі және Ғылым мен технология паркі де орналасқан. Метрополиялық аймақтағы жақын жердегі қалаларда да бірнеше парктері бар. Коммерциялық белсенділік қала үшін өте маңызды және Альбасете – Кастилья-Ла Манчаның коммерциялық астанасы. Альбасете XIV ғасырдың бірінші жартысынан бері сауда қаласы ретінде бай тарихқа ие, оның бір бөлігі Испанияның оңтүстік-шығысындағы адамдардың кездесу орны болған ауыл шаруашылығы және фермерлік жәрмеңкесі арқылы қалыптасқан. Оның географиялық орналасуы және жақсы байланыстары, сонымен қатар тұрғындарының кәсіпкерлік қасиеттері осы мүмкіндіктерін арттырды. Қаланың үлкен және қызықты көрме күнтізбесі (Альбасете сауда жәрмеңкесі, IFAB) және заманауи Конгресс-холл бар.
Денсаулық
Қоғамдық денсаулық сақтау жүйесі Кастилья-Ла-Манча аймақтық үкіметінің денсаулық сақтау департаментіне функционалдық түрде есеп беретін Castilla La Mancha денсаулық сақтау қызметі (SESCAM) арқылы басқарылады. Ауруханалар желісі негізінен SESCAM басқаратын мемлекеттік ауруханалардан және басқа жекеменшік медициналық орталықтардан құралады: es, es, es, Quirónsalud Santa Cristina ауруханасы (жекеменшікпен басқарылатын), Clínica Nuestra Señora del Rosario (жекеменшікпен басқарылатын), IDCsalud Albacete ауруханасы (жекеменшікпен басқарылатын) және Centro Sociosanitario Vital Parque (жекеменшікпен басқарылатын).
Әскери нысандар
Альбасете қаласы әскери және қорғаныс саласындағы маңызды орталық саналады, ұлттық және халықаралық деңгейдегі ірі мекемелерге ие, соның ішінде НАТО-ның Леткі мектебі TLP, Лос-Льянос әуе базасы, 14-ші авиабаза немесе Альбасете әуе қарулы күштер арсеналы орналасқан. Бұл мекемелер тікелей және жанама түрде мыңдаған жұмыс орнын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, қалаға жақын жерде Чиничилла Ұлттық оқу орталығы да орналасқан, ол Альбасете қаласымен байланысты.
ҰШТ ҰШТ НАТО ұшқыштары
TLP (ресми түрде Тактикалық көшбасшылық бағдарламасы) – бұл Достасқан әуе күштерінің операциялық қабілеті мен тиімділігін арттыру мақсатында ұшқыштар мен экипаждарды дамытуға бағытталған халықаралық оқу орталығы. Ұшу оқуларынан (күндіз және түнгі) басқа, НАТО және Альянсқа мүше емес екі елдің үш әскер түрінің қызметкерлері үшін теориялық курстар әзірленді, сондай-ақ әуе доктринасын жетілдіруге көмектеседі. Орталықта барлық мүше елдерден 100-ден астам адам тұрақты штатпен қамтылған, ал оқу курстарына жыл сайын 3000-ға жуық әскер қалаға орналастырылады. Альбасеттегі инфрақұрылым мен жабдықтарды жаңғыртуға соңғы жылдары 32 миллион еуродан астам инвестиция жұмсалды.
Лос Лянос әуе базасы
Лос Льянос әуе базасы – Испаниядағы маңызды әуе базасы, онда 14-ші эскадрилья және Әскери-әуе күштерінің ең заманауи ұшақтары, мысалы, әлемдегі ең жетілген истребитель ұшақтарының бірі – Eurofighter Typhoon орналасқан. Бұл шағын қала, онда 1000-нан астам адам жұмыс істейді.
14-қақпақ
14-ші қанат – Испания Әуе күштерінің әскери бөлімдерінің бірі. Олар Eurofighter Typhoon истребитель ұшақтарымен, соның ішінде жабдықталған, ал негізгі міндеті – әуе миссияларын орындау. Онда 141-ші және 142-ші эскадрильялар бар.
Air Maestranza Albacete әуе компаниясы
Альбасеттегі әуе арсеналы Испаниядағы ең маңызды арсенал. Оның міндеті – Әуе күштерінің ұшақтарын ең жоғары деңгейде күтіп ұстау. Оның құрылыстары 600-дан астам қызметкерді жұмыспен қамтиды және кең аумақты құрайды.
Азаматтық сәулет
Альбасете қаласының сәулеттік мұрасына 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында салынған ғимараттар кіреді. Қаланың провинция орталығы мәртебесіне ие болуы және теміржолдың келуі демографиялық және қалалық дамудағы маңызды өзгеріс болды. Бірақ, қалада бұрыннан-ақ маңызды ғимараттар болған, соның ішінде 16-шы ғасырға жататын Посада-дель-Росарио, готика, мудехар және ренессанс стильдерінің үйлесімін көрсететін типикалық Манчега сарайы, қазіргі таңда туризм кеңсесі мен университет кітапханасы орналасқан. Сондай-ақ, 17-шы ғасырға жататын Перона үйі, бүгінде Кастилья-Ла-Манча аймақтық үкіметінің өкілдігі, 1783 жылы ашылған жәрмеңке алаңы, Ла-Манча астанасын Испанияда осы мақсатқа арналған көрмесі бар жалғыз қалаға айналдырған және бірнеше рет кеңейтілген. 19-шы ғасырда қаланың әкімшілік және мәдени ғимараттарға мұқтаждығы туындады, сондықтан 1880 жылдан кейін провинциялық сарай, 1887 жылы салынған цирк театры (әлемде осындай функцияға арналған сирек мысалдардың бірі) және Марло үйі салынды. 20-шы ғасырдың басындағы буржуазияның күшінің нәтижесінде модернистік сәулет қозғалысы қала орталығында өз белгісін қалдырып, 1912 жылы салынған және қазірде асханалар мұражайы орналасқан Каса-дель-Хортелано сияқты ғимараттар тұрғызылды. Осы кезеңде 1902 жылы салынған және қазір Альбасете қалалық мұражайы болып табылатын ескі қалалық залы да пайда болды. 1922 жылы салынған Юбани Кабот үйі, 1919 жылы салынған Легорбюро ғимараты, 1919 жылы салынған Регина қонақ үйі, 1905 жылы салынған Гранд қонақ үйі, 1916 жылы салынған ұн диірмені, 1920 жылы салынған қорғаныс ғимараты, 1921 жылы салынған Қызыл Крест ғимараты, 1920 жылы салынған BBVA ғимараты, 1925 жылы салынған нотариустар палатасы, 1925 жылы салынған Фонтеча шалесі, 1925 жылы салынған Архитекторлар колледжі, 1929 жылы салынған бұрынғы комиссар Симон Абриль, 1930 жылы салынған Альбасетедегі Пәк мектептер, 1927 жылы салынған Казино Примитиво, 1936 жылы салынған Испания банкі ғимараты, 1960 жылы салынған Одақ ғимараты және Феникс, 1969 жылы салынған Лос Ланос қонақ үйі, 1980 жылы салынған Альбасеттегі Әділет сарайы, 1993 жылы салынған Үкімет павильоны ғимараты немесе Хосе Прат, 1995 жылы салынған Эксэмпль мәдени орталығы сияқты 20-шы ғасырдың ең танымал ғимараттары салынды. Бірақ, сөзсіз, ғасырдың басындағы ең танымал жұмыс – 1925 жылы салынған және қалалық әкімшілік пен Бояушылар көшелерін байланыстыратын сауда аркасы Габриэль Лодарес Пасадесі. Бұл галерея, Вальядолидтегі Пасахе Гутьерреспен бірге, Испаниядағы осындай галереялардың соңғы екі мысалының бірі болып табылады. 20-шы ғасырдың басқа да маңызды ғимараттары – Bancaja ғимараты, Banesto ғимараты, Донья Филомена Флорес үйі немесе Монтекассино. 21-шы ғасырда El Corte Ingles, Albacete Los Llanos станциясы, Конгресс сарайы, Беатрис қонақ үйі, Albacete бизнес инновациялары жөніндегі Еуропалық орталық, Santa Isabel қонақ үйі, Хосе Сарамаго мәдениет үйі, Albacete әуежайы терминалы, Информатика ғылыми-зерттеу институты, Кәсіпкерлік орталығы, Кастилья-Ла Манча университетінің көп мақсатты ғимараты немесе Ұлттық полиция комиссары сияқты ғимараттар салынды.
Діни сәулет
Қалада әр түрлі стильдегі діни архитектураның көптеген мысалдары бар, мысалы Фатима шіркеуі, Инкарнация монастыры, Таза ұғым шіркеуі, Сан-Фелипе Нери ораториясы, Ассизилік Франциск шіркеуі, Сан-Хуан соборы, Пилар анамыз шіркеуі, Альбасете епархиялық семинариясы, Санта-Тереза шіркеуі, Вирген де Лос Льянос капелласы, Успеніе шіркеуі, Альбасете қайтыс болғандар үйі, Сент-Жозеф шіркеуі, Пиаристтер шіркеуі, Киелі періште, Ave Maria шіркеуі, Сент-Петр шіркеуі, Құдайдың қайта тірілу шіркеуі және Санто-Доминго шіркеуі.
Көрнекті орындар
Альбасете қаласының көптеген көрікті жерлері қаланың орталық немесе бірінші сақинасында орналасқан, көбінесе Альбасете сақинасы, Пасео-де-ла-Куба және Альбасете сызықтық паркімен қоршалған. Қала орталығында орналасқан Алтосано алаңы – Альбасетедегі маңызды орталықтардың бірі. Онда Альбасете астанасының көптеген танымал орындары, Муниципалдық мұражай, Гранд-мейманхана, Гардинес-дель-Альтосано, Альтосано бомбалық бекіністері, Әділет сарайы (Кастилия-Ла-Манча жоғары сотының орны) және Капитолий кинотеатры бар. Осы жерде бес блок пайда болған. Маркиз де Молинс және Тезифонте Галлего көшелері, жиынтығында Кең көше деп аталады, қаланың оңтүстігіндегі Алтосано алаңынан басталады. Олар нотариустар палатасы, Фонтеха шалесі, Кэбот үйі, Банесто ғимараты, Монтеказино, Легорбуро ғимараты, BBVA ғимараты, Примитиво Альбасете казиносы немесе Банкаха ғимараты сияқты ерекше орындарда орналасқан. Кең көше қала орталығындағы көптеген танымал көшелермен қиылысады, мысалы, Тұжырымдама көшесі, аймақтағы маңызды тіректердің бірі, астананың көптеген көшелері мен алаңдарын қамтитын қаланың ең үлкен бөлігі; Альбасеттегі ең саудалық және жұмбақ көшелердің бірі, тарихи алаңға дейін созылады, онда Сіз шеберлер көшесі немесе Вилласеррада туннелі сияқты танымал тарихи көшелерді таба аласыз. Кең көше Габриэль Лодарес алаңында аяқталады, Абелардо Санчес паркі, Каса Марло сарайы, Артуро Ортис Кортес санаторийі, МКК ғимараты, Сан-Хосе де Каласанц алаңы немесе қаланың негізгі көшелері және Симон Абриль Пасеосы, Октавио Куартеро көшесі немесе Испания даңғылы, оның бойында Сабуко Бакалавр институты, Азаматтық үкімет (Альбасеттегі орталық үкіметтің өкілдігінің штаб-пәтері), Лос Льянос паркіндегі қонақ үйдің фонтаны, Плаза Бенхамин Паленсиядағы Эль Корте Инглес, Эстадио Карлос Белмонте немесе Кампус аймағы орналасқан. Абелардо Санчес паркі, Кастилия-Ла-Манчаның ең үлкені, қала орталығының нағыз жүрегі. Онда және оның маңында астананың көптеген туристік орындары бар, мысалы, Альбасете археологиялық мұражайы, Сан-Фелипе Нери ораториясы, Сан-Фелипе Нери алаңы, Альбасете астанасының демалыс орталықтары немесе бұрынғы комиссар Симон Априль Испания даңғылында орналасқаннан басқа. Алтосано алаңынан Франсиско Фонтеча көшесімен Конституция алаңына түсіп, Португалияның Изабелла монументімен безендірілген. Конституция алаңының батысына баспалдақ арқылы Лос Льянос алаңына кіруге болады, ол ескі төбеде орналасқан және Лос Льянос құдайының жеңісімен әшекейленген, ал оның оңтүстік фасады Альбасете соборының қасбетіне тікелей қарап тұр. Мартинес Вильена, Сан-Жулиан және жәрмеңке көшелері қаланың батысына қарай Алтосано алаңынан басталады, Кафедраль алаңы сияқты орындардан өтеді, онда Альбасете соборы, Ратуша, Каса-дель-Хортелано, Альбасетедегі аспаздық мұражайының үйі немесе Сан-Хуан паркі орналасқан. Осыған байланысты Инкарнация монастыры, Перона үйі, Атенео де Альбасете, Молино де ла Ферия, Ферия Пасеосы, қаланың ең маңызды орталықтарының бірі, Jardinillos паркі, Jardinillos киоскі, бұрынғы Альбасете темір қақпасы, Альбасете сарық алаңы, жәрмеңке маңы немесе Альбасетедегі жәрмеңке алаңы, олар темір қақпа, PA жәрмеңкесі немесе Вирген де Лос Льянос шіркеуі сияқты танымал орындар. Содан кейін осы мағынада орталық аумақтан тыс жерлерде Манчего паркі Ағаштар фестивалі немесе Ағаштар фестиваліндегі су резервуарлары сияқты қаланың басқа да танымал орындары пайда болады. Эркіндік Пасеосы (Paseo de la Libertad) – Hill алаңынан қаланың солтүстігіне дейін созылады. Эркіндік Пасеосында провинциялық сарай немесе Regina Albacete қонақ үйі сияқты ерекше ғимараттар орналасқан. Бұл маршрут Театро Сирко де Альбасете орналасқан Исаак Пераль көшесімен өтеді. Эркіндік Пасеосы Себушінің алаңында аяқталады, онда Себуші, Қаңқалар бұлағы, Бала Фуэнте де ла Ока, Сызықтық парк және Білім министрлігінің мұнарасы сияқты танымал орындар бар. Сызықтық парк бойында ұн диірмені, локомотив Микадо Альбасете, Планеталар Пасеосы немесе ағаш көпір орналасқан. Сан-Агустин көшесі Плаза-дель-Альтосанодан қаланың шығысына қарай басталады. Осыған байланысты әділет сарайы, аймақ, галстук-байлау немесе шекара термині сияқты орындар бар. Католик Изабел және Рамон Менендес Пидал даңғылдары және оның айналасы қаланың ең маңызды орталықтарының бірі болып табылады. Бұл екі бірізді даңғыл Ла-Манча қалаларының ең көрнекті бульварларының біріне бірігіп тұрады. Бұл аймақтың басқа да ерекшеліктері Ла Велета, Плаза де Изабел II (Альбасете), Тамос алаңы немесе мартышкалар орналасқан. Абелардо Санчес паркінің батысы мен Альбасете жәрмеңкесінің оңтүстігі арасында, қаланың орталық ауданында Эшампле (Eixample) орналасқан, Альбасете астанасының ең үлкен, халыққа толы және жұмбақ сауда аудандарының бірі. Эшампле қаланың көптеген танымал орындарына үйінді, мысалы, Фатима шіркеуі (Фатима), Францискан шіркеуі (Альбасеттегі ең көп халқы бар аудан), арзан үйлер, монументалды арзан үйлер базары, Пабло Пикассо алаңы, Әулие Ангел немесе Эшампле мәдени орталығы. Орталық аумақтан тыс жерлерде Санта-Тересаның кастилиялық және тарихи ауданы, қаланың бірнеше маңызды орындарына және Санта-Тереса шіркеуіне, Альбасете діни семинариясына және шегіну үйіне үйінді. Альбасетте Еуропадағы жалғыз белсенді германдық язычник ғибадатханасы орналасқан. Ол Comunidad Odinista de Espana Asatru құрылысымен салынған және басқарылады.
Альбасете жәрмеңкесі
7-17 қыркүйек аралығында Альбасете жәрмеңкесі өтеді. Бұл Альбасете күнтізбесіндегі "ең үлкен мереке". 2010 жылы Фелипе V қатысуымен жәрмеңкенің тегін деп жариялануының үшінші жылдығы тойланды, бірақ бұл мереке бірнеше ғасыр бұрын қаланың қасиетті қамқоршысы – Лос-Льянос Әзіресінің құрметіне басталып, ұлттық күнтізбедегі ең маңызды бұқа шабуылдарының бірімен бірге өткізіледі. 7-сі күні түстен кейін Альбасете жәрмеңкесінің шеруі басталады, ол Габриэль Лодарес алаңынан Жәрмеңке алаңының темір қақпасына дейін өтеді, содан кейін жәрмеңке ресми түрде ашылады. Осыдан кейін, он күн бойы қаланың барлық жерінде, әсіресе Жәрмеңке аллеясында, Жәрмеңке алаңында және оның төңірегінде (оны "қатар" деп атайды) түрлі ойын-сауық, мәдени және спорттық іс-шаралар ұйымдастырылады, онда әртүрлі аттракциондар мен қоғамдық бірлестіктердің стендтері орналасқан.
Сан-Хуан мейрамы
24 маусымға дейінгі күндері, Альбасете қаласының қамқоршысы – Иоанн Креститель мерекесі қарсаңында, оның құрметіне фестиваль өткізіледі. Фестиваль барысында қаланың әртүрлі аймақтарында мәдени, спорттық және ойын-сауық шаралары ұйымдастырылады. Мерекенің ең қызықты бөлігі 24 маусымда және оған дейін, 23-24 маусым күндері болады. Сол түні қалалық әкімшіліктен Ехидос жәрмеңкесіне дейін факелдік шеру ұйымдастырылады, онда Сан-Хуан оты жағылады, адамдар ескі заттарын өртеді. Одан кейін әсем фейерверк көрсетіліп, жәрмеңке алаңында мерекелік концерт өтеді. Соңында, 24-і күні қажылық сапар жасалып, Сан-Хуан иконасы кафедральдан Парк ағаш фестиваліне әкелінеді.
Құтқарылу мейрамы
Албасетеде құрма жексенбісі мен Пасха жексенбісі арасында Пасха мерекесі тойланады, онда қала бойынша әртүрлі бауырластықтар шеру тастап өтеді, оларға қадамдар мен кернейлер мен барабандардың үні қосылады. Жыл сайын Альбасете Пасхасының мәртебесі артып, ол өңірлік туристік қызығушылық нысаны деп танылды. Ең танымал шерулер: Ұлы бейсенбі күні сағат 12-де (Үнсіз шеру) және жұма күні Киелі жерлеу шеруі өтеді.
Карнавал
Хаштан бір күн бұрын сәрсенбі, бейсенбі күндері Мона күні тойланады, онда отбасылар дәстүрлі түрде Мона жеп, Ағаш фестиваліне немесе Пулгосаның қала маңындағы саябағына барады, онда балаларға арналған шаралар ұйымдастырылады. Күл жексенбісінен (Ұлы оразаның басталуы) бұрынғы демалыс күндері Карнавал тойланады, оған костюмдермен шерулер мен әзіл-қалжыңдар кіреді. Соңында, Күл жексенбісінде Сардинаны жерлеу күні тойланады, онда кемшілік пішіндегі сардина (Дона Сардина) аза тұтушылармен бірге Плаза де Габриэль Лодарес алаңынан Хилл алаңына көшіріліп, сотталып, айыпталып, өртеледі.
Басқа мерекелер
Рождество мерекесінде Альбасеттегі көшелер шамдармен және әшекейлермен безендіріліп, мерекелік ахуал құрылады. 5 қаңтарда Магтардың келуі мен шеруі өтеді, бұл шеру патшаларды Сан-Антон бейілінен қала әкімшілігіне дейін қала көшелерімен алып жүреді. 17 қаңтарда Сан-Антонио Абад күні Сан-Антон мерекесі аталып өтеді, онда епископ Сан-Антон бейілінде жануарларды дәстүрлі түрде баталайды. Әдетте, құрма сатып алып, чуррос (қамырдан жасалған тәтті нан) жейді. Албасетте 30 сәуірден 1 мамырға дейін түнгі сағат 12-де Майос әндері Плаза Вирген де Лос Льянос алаңында орындалады. Соңғы жылдары 31 қазан күні Хэллоуин мерекесін тойлаушылардың саны артып, адамдар костюм киіп немесе әдеттегідей тығышқан қабақтарды жағып тойға қатысады. Жақында бұл мереке қаланың барлық аудандарына тарады.
Бикеш күрес
Албасете қаласында бұқа күресі терең тамырлармен сіңген. Басқа мәселелермен қатар, провинцияда мал шаруашылығы жеткілікті деңгейде дамыған, онда Самуэль Флорес, Лас Рамблас, Эль Пизаррал, Лос Чоспес, Соня Гонсалес немесе Руис Ягуэ сияқты шаруашылықтар маңызды рөл атқарады. Қалада болашақ бұқа күрескерлерін даярлайтын Албасете бұқа күресі мектебі және 12 000 көрерменге арналған, екінші әкімшілік санаттағы (бірақ бірінші санаттағы ареналардан гөрі осы жерде бұқа күресі жиі өткізіледі) маңызды Албасете бұқа аренасы бар. Қыркүйек айында өтетін "Альбасетедегі бұқа күресі" кезінде осы аренада негізгі шаралар ұйымдастырылады. Бұл шара он күнге созылып, бұқа күресі әлемінің жетекші тұлғаларын, соның ішінде Кастилия-Ла-Манча бұқа күрескерлерін біріктіреді. Албасетенің бұқа күресіндегі бай дәстүрінің арқасында, 2015 жылы қала бірінші Халықаралық бұқа күресі конгресін қабылдады. Сонымен қатар, қала жыл сайын жас бұқалардың және дәстүрлі Аспрона Корридасының тойлануын өткізеді, оның кірісі Альбасете провинциясындағы зиякерлік мүмкіндіктері шектеулі адамдар мен олардың отбасыларын қолдау қауымдастығына беріледі, және бұл шараға көрнекті бұқа күрескерлері қатысады. Осы арада Дамасо Гонсалес сияқты ұлы бұқа күрескерлер Альбасете қаласында дүниеге келді, ал қазіргі кезде Мануэль Амадор, Мануэль Кабальеро және Мигель Тендеро танымал.
Қолөнер
Албасет қолөнері XV ғасырдан бері пышақ жасаумен тығыз байланысты, және олардың нақты қолданылуына қатысты әртүрлі әдістерді қамтиды. Типик албасет пышағының ерекшелігі – оны басқалардан ажырататын серіппелі механизм немесе фиксатор. Уақыт өте келе, өндіріс дамып, түрленді, нәтижесінде медициналық қайшылар, пышақтар, қанжарлар мен скальпельдер жасала бастады. Қазіргі таңдағы пышақ өнеркәсібі жаңартылып, Азия нарығымен бәсекелесе отырып, қаланың өнеркәсіптік аймақтарына көшті. Албасет пен аспап жасау өнерінің байланысынан "Албасет пышағын сыйға бермейді, достың қадірін символикалық бағамен сатуға болады, осылай достық бұзылмайды" деген мақал қалды. Альбасет аспап жасау тарихымен Альбасет аспап жасау мұражайында танысуға болады. Кастилия-Ла-Манча қолөнер жәрмеңкесі және Альбасет қолөнер шеберлері жәрмеңкесі жыл сайын Альбасет қаласында өткізіледі.
Ас мәзірі
Испан дәстүрлі асханасы Левант және Манча әсерлерімен үйлеседі, ал Альбасете асханасы бай және алуан түрлі. Онда Gazpachos Mancha тағамы, жабайы етпен, ruleras нан үгітілгендері, пастор қамыры (жаңа беконмен және ұсақ тастармен немесе тары ұнымен), манчего рататуйі немесе жаз айларындағы ылғалды тағам – помидор мен бұрыш қосылған, бөдене қосылған бұршақ, немесе жұмыртқа, май және трескадан жасалған танымал atascaburras, сондай-ақ суық қыстардағы Ла Манча Альбасетеге тән сарымсақ mataero ерекше назар аударады. Альбасете асханасы ең жақсы ингредиенттерге негізделген, мысалы, манчего қозының еті (сапа белгісі бар) және манчего ірімшігі (қорғалған атау), немесе шараптар (DO La Mancha, DO Almansa, OJ Manchela), олардың өнімдері зоқ, zurracapote, Marc немесе көгершін сияқты тамаша дәмдерді сыйлайды. Ал десерттердің ішіндегі ең маңыздысы – Ла Роданың мигелитосы, гүлдер мен кеспелер, ұн, жұмыртқа, күнбағыс майы, қант, құрғақ анис және розмарин балдан жасалған, бұл десерт Альбасеттегі «барлығы жақсы болса, мәміле жасалған» деген сөзден туындаған.
Жол желісі
Оның стратегиялық орналасуы пішен аралының ортасында, Леванте және Андалусияға жақын жерде қаланың Испанияның оңтүстік-шығысындағы маңызды байланыс орталығы ретінде қалыптасуына мүмкіндік берді. Мадрид, Валенсия, Аликанте, Толедо, Сьюдад-Реал және Мурсияға (бірнеше жылдан кейін Хаэн және Теруэль Куэнка арқылы) тас жолдар салынған.
Қалалық автобустар
Қалада 10 қалалық автобус бағыты бар (соның 7-еуі күнделікті). Автобустардың корпоративтік түсі қызыл және ақ. Албасете қаласының қазіргі уақытта 28 автобусы бар. Автобустардың бірі – "Labobús" үлгісі, яғни дерек сақтау мүмкіндігі бар және күн энергиясымен жұмыс істейтін заманауи көлік. Көптеген бағыттар бойынша күніне тоқтау арасы 11 минутты құрайды. Альбасете кең муниципалитеті автобус терминалынан қаланың маңызды орталықтарымен байланыстыратын тұрақты автобус бағыттарына ие.
Қалааралық автобустар
EMISALBA (Муниципальдық инфрақұрылым және қызмет көрсетулер Albacete SA) басқаратын Альбасете автобус станциясы қаланың солтүстік-батысында орналасқан, онда (тұрақ қосымша). Терминалдан Альбасете Валенсия, Мурсия, Мадрид, Каталония, Андалусия, Экстремадура қалаларына және Кастилья-Ла-Манчаның ірі қалаларына, сондай-ақ Альбасете облысының муниципалитеттеріне тұрақты қалааралық автобус бағыттары арқылы қатынау мүмкіндігі бар.
Теміржол
Альбасете Лос Льянос теміржол станциясы Федерико Гарсия Лорка көшесінде, A 31 тас жолына өте жақын орналасқан. 2010 жылы ашылған стансада кеңейтілген сауда және ойын-сауық орындары бар. ADIF-тің жаңа стансасы арқылы облыстық орталыққа провинциялық, аймақтық және жалпыұлттық бағыттар бойынша көптеген қатынастар ашылған.
Әуе қатынасы
AENA басқаратын Альбасете әуежайы қаладан оңтүстікке қарай орналасқан. Оның құрылыстары Әуе күштерінің Лос Льянос әуе базасына, Әуе арсеналына және Әуе және логистикалық паркіне өте жақын.
Велосипед
Албасетте велосипед жолдарынан 200 шақырымнан астам бар. Қалалық жолдарда, 100 шақырымнан астам көгалдандырылған жолдарға, тазаланған жолдарға, жолдарға немесе велосипед жолдарына қосымша.
Спорт
Қаладағы ең табысты футбол клубы – «Альбасете Баломпие», ол «Примера» дивизионында ойнағаннан кейін «Сегунда» дивизионында ойнайды. Әйелдер футболында «Фундасьон Альбасете» ерекше көзге түседі, ол «Примера» дивизионында ойнайды. Қалада жыл сайын «Circuito de Albacete» жарысы өтеді, бұл халықаралық FIM CEV чемпионаты сияқты маңызды шара. Тарихы бойында «Альбасете» трассасында «Супербайк» әлем чемпионаты, Дүниежүзілік төзімділік чемпионаты, Мотоциклдер бойынша Еуропа чемпионаты және FIA Еуропалық жүк көлігі жарыстары чемпионаты сияқты көптеген жарыстар өткізілді. «Альбасете» трассасынан Михаэль Шумахер, Себастьян Феттель, Фернандо Алонсо, Валентино Росси, Хорхе Лоренцо, Марк Маркес және Дани Педроса сияқты мотор спортының аңыздары өтті. «Estadio Carlos Belmonte Albacete» стадионында Испания ұлттық футбол құрамасы осы күнге дейін бес матч өткізді. Альбасете «Дэвис кубогына» да төңкерілді. Испания туры 42 рет Альбасете қаласынан басталып немесе осы қалаға жетті. Қаланың тағы бір белгілі шарасы – мамыр айында өткізілетін Халықаралық жартылай марафон. 31 желтоқсанда қала жылды дәстүрлі және көпшілікке толы «Carrera de San Silvestre» жүгірісімен аяқтайды, онда спортшылардың костюмдері ерекше көзге түседі. Қалада «Альбасете» теннис клубы және легендарлық гольфші Севериано Балестерос жобалаған «Лас Пинайлас» гольф клубы сияқты ірі спорттық және ойын-сауық орындары да бар.