Кіріспе

Луго – әлемде толыққанды сақталған римдік қабырғалармен қоршалған жалғыз қала, олардың биіктігі 71 метрге жетеді және 71 мұнарамен айнала қоршалған. Қабырғаның үстімен үздіріліссіз серуендеуге болады, он қақпасы бар. III ғасырға жататын римдік қабырғалар – әлемдегі бірегей нысан, олар ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Қаланың Миньо өзені арқылы салынған тарихи көпірі де негізінен римдік кезеңде салынған. Луго қаласы Сантьяго жолының Камино Примитиво бағытында орналасқан.

Халық саны

2018 жылы қаланың халқы 98 026 адамды құрады, ол 1842 жылғы алғашқы санақтан бері үздіксіз өсіп келеді, провинцияның қалған бөлігінде халық саны күрт азайып бара жатқандықтан бұл қарама-қайшы жағдай сақталып тұр. 2014 жылы қала халқы 98 560 адамды құрады (45 948 ер адам және 52 612 әйел адам). INE (Instituto Nacional de Estadística) мәліметтері бойынша. 2020 жылдың сәуір айына қарай халық саны 99 638-ге жетті. Қаланың 100 мың тұрғынға жетуі – қала әкімі Лара Мендестің мақсаттарының бірі. 2010 жылы қалада 5 373 шетелдік тұрды, бұл жалпы халықтың 5,5%-ын құрады. Басты ұлттар – колумбиялықтар (18%), марокколықтар (12%) және бразилиялықтар (11%). 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, тіл бойынша халықтың 47,37%-ы әрқашан немесе көбінесе галисиан тілінде, ал 52,63%-ы әрқашан немесе көбінесе испан тілінде сөйлейді.

Тарих

Кейін Паулус Фабиус Максимус басып алып, 13 ж.б.д. Лукус Августи деп атады, Рим империясы Солтүстік Иберия түбегіндегі жаулауды аяқтаған кезде, римдік әскери лагерьтің орналасуымен байланысты. Бұл қала Рим провинциясы Хиспания Тарраконесисте орналасқан. Кішкентай болғанымен, ол римдік дәуірде Галлесияға айналған Римнің ең маңызды қаласы болды, Галлесиядағы үш конвенттің бірі, кейін Галлесияның екі астанасының біріне айналды және Каллаици Луценстерге есімін берді. Ол Рим дәуірінде өте қарқынды болған алтын кен аймағының орталық жерінде орналасқан. Плинийдің айтуынша, Lucensis конвенты Навилубио өзенінен басталып, 16 халықты қамтыды; сонымен қатар кельттер мен лебундар. Бұл тайпалар күшті болмаса да, олардың аттары римдіктерге "жабайы" болып естілсе де, олардың арасында 166 000 еркін адам болған. Қала Минус (қазіргі Миньо) өзенінің жоғарғы салаларының бірінде, Бракарадан Астурикаға қарайтын жол бойында тұрды және Миньо арқылы салынған көпірге жақын жерде танымал моншалары болды. Лукус 5 ғасырдың соңында епископтық орынға айналды және суэвтер мен вестготтардың билігінде әкімшілік орталық болып қала берді, содан кейін 8 ғасырдың ортасында епископ Одоарио оны қайта жаңғыртуға кіріскендей, оның маңызы төмендеді. 10 ғасырдағы құлаған үйлерді (casas destructas) қайта құруға жасалған әрекеттер оның тек қағазда ғана қала болып қалғанын көрсетеді: граф басқаратын епископтық орын, онда патшалық жарлықтар шығарылды. "Оның сауда және өнеркәсіптік рөлі ұсақ болды", - деді Ричард Флетчер 11 ғасырғы Луго туралы. Орта ғасырларда Луго, Сантьяго-де-Компостела сияқты, паломничество орталығы болды, себебі соборда бүгінге дейін сақталған ерекше құқық болды, ол күніне жиырма төрт сағат қасиетті нанды (host) жұртшылыққа көрсетуге мүмкіндік берді. 18 ғасырда Лугоға Сент-Фролан жәрмеңкелерін ұйымдастыру құқығы берілді. Жаңа дәуірде Луго белгілі бір үстемдікке ие болды, бірақ Мондоньедо немесе Рибадео сияқты басқа жақын қалалар оған қарсы тұрды. 1833 жылы мемлекет провинцияларға бөлінгеннен және провинциялық үкіметтер құрылғаннан кейін ғана Луго өзінің астанасы мәртебесіне байланысты Луго провинциясының ең маңызды қаласына айналды. Бұл өсім 1875 жылы қалаға алғашқы теміржол келгеннен кейін одан әрі нығайтылды. 20 ғасырда қала провинцияның әкімшілік және қызмет көрсету орталығы ретінде өсуін жалғастырды. 1936 жылы Азамат соғысы басталғанда, қала тез арада ұлтшылдардың бақылауына көшті. 1970 жылдары қала маңызды реформаларды жүргізді, мысалы, Сеао өнеркәсіптік аймағын дамыту (1979) және римдік қабырғаларды толық қалпына келтіру. Испания королі Хуан Карлос және королева Софияның үлкен қызы, Испания тағына мұрагерлікке төртінші болып табылатын Инфанта Елена 1995 жылдан бері Луго герцогинясы болып табылады. 2000 жылы римдік қабырғаларды ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізу қала үшін маңызды оқиға болды.

Экономика

Луго – қызметтер қаласы. Басты салалары – коммерция, әкімшілік (автономиялық және орталық үкімет кеңселері) және білім беру, денсаулық сақтау қызметтері (жақында ашылған Университеттік Люкус Аугусти ауруханасы Галисиядағы ең ірісі). Қала халқының тұрақты өсуі муниципалитет экономикасының маңызды секторларының дамуымен бірге жүрді. Өнеркәсіп дамыған жоқ, көбінесе ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеумен айналысады (сүт, ет, ағаш). Қала шетінде (As Termas) сауда орталығы орналасқан, онда Eroski гипермаркеті, кинотеатрлар, H&M, NewYorker, Cortefiel сияқты киім дүкендері, көптеген мейрамханалар мен McDonald's сияқты жылдам тамақ желілері бар. 2015 жылдың соңында жаңа сауда орталығы (Abella) ашылды, онда E. Leclerc гипермаркеті, боулинг алаңы, кинотеатрлар және McFit фитнес орталығы бар. Сантьяго-де-Компостела университетінің Луго кампусында бірнеше факультет бар, олардың ішінде ветеринария факультеті Испаниядағы өз саласындағы көшбасшылардың бірі болып саналады. El Progreso (Испания) күнделікті газеті осы қалада шығарылады. Бұл Луго провинциясындағы ең көп оқылатын газет. Жақын орналасқан Розас қаласында Испания Қорғаныс министрлігіне тиесілі және Real Aero Club de Lugo басқаратын жеке әуежай бар. 2011 жылы Қорғаныс министрлігі құрылыстарды Испанияның ғарыш агенттігі INTA-ға берді, оны әуе зерттеу орталығына айналдыру мақсатында.

Спорт

Қаланың ең танымал және белгілі кәсіби командасы – CB Breogán баскетбол командасы, қазіргі уақытта Испанияның бірінші дивизионындағы ACB лигасынде ойнайды. Команда Испанияның жоғарғы баскетбол лигасы – ACB лигасынде көптеген маусымдар ойнаған. Команда осы лиганың тарихи тізімінде 9-орынды иеленеді. Футзал да Лугода танымал, оны Azkar Lugo ұсынады, бұл команда Испанияның екінші дивизионы – Second División de Futsal-да ойнайды. Лугоның футбол командасы – CD Lugo, қазіргі уақытта Испанияның Сегунда Дивизионында ойнайды. 2016 жылғы "Вуэльта-а-Испания" веложарысының бесінші кезеңі Луго қаласында аяқталды.