Мың Миль: Италияның төзімділік жарысы тарихы

Кіріспе

Италиялық төзімділік жол жарысы, Alitalia жиі ұшатын бағдарламасы.

"Миль Милья" ("Мың Миля") 1927 жылы жас графтар Франческо Маццотти мен Аймо Магги құрған ашық жол, автоспорттық төзімділік жарысы болды. Ол Италияда 1927 жылдан 1957 жылға дейін 24 рет өтті (Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын 13 рет, ал 1947 жылдан бастап 11 рет). Ескі Targa Florio және кейіннен Мексикадағы Carrera Panamericana сияқты, "Миль Милья" Alfa Romeo, BMW, Ferrari, Maserati, Mercedes Benz және Porsche сияқты гран-туризмо автомобильдерін танымал етті. Жарысқа шамамен 5 миллион көрермен жиналды. 1953 жылдан 1957 жылға дейін "Миль Милья" Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатының бір кезеңі болды. 1977 жылдан бері "Mille Miglia" классикалық және ескі автомобильдер үшін жүйелі жарыс ретінде жаңа өмірге келді. Қатысу 1957 жылға дейін шығарылған және бастапқы жарысқа қатысқан (немесе тіркелген) автомобильдермен шектеледі. Маршрут (Брешия – Римге барып-қайту) бастапқы жарысқа ұқсас, ал бастапқы/аяқтау нүктесі Брешиадағы Виале Венецияда орналасқан.

Көлік нөмірлері

Қазіргі заманғы раллиден өзгеше, онда үлкен, кәсіби сыныптағы машиналар баяу машиналардан бұрын жолға шығарылады, Mille Miglia жарысында кішкентай, баяу, аз көлемді қозғалтқышты машиналар бірінші болып старт алды. Бұл ұйымдастыруды жеңілдетті, себебі қадағалаушылардың ұзақ уақытқа жұмыс істеу қажеттілігі болмады және жолдарды жабу мерзімі қысқартылды. 1949 жылдан бастап, машиналарға старт уақытына сәйкес нөмірлер тағайындалды. Мысалы, 1955 жылғы Мосс/Дженкинсон машинасы, #722, Брешиядан 07:22-де (төменде қараңыз) шықты, ал алғашқы машиналар күні бұрынғы 21:00-де старт алған. Жарыстың басындағы жылдары тіпті жеңімпаздарға да 16 сағаттан астам уақыт керек болды, сондықтан көптеген қатысушылар түн ортасынан бұрын старт алып, көбінесе қараңғыда келді – егер келсе.

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Жарысты жас графтар Аймо Магги мен Франко Маццотти, спорт менеджері Ренцо Кастагнето және автокөлік журналисі Джованни Канестрини құрды, бұл Италия Гран-приі олардың туған қаласы Брешиядан Монцаға көшірілгеніне жауап ретінде болды. Олар бай серіктестерімен бірге Брешиядан Римге және кері жолға қарай, шамамен 1500 км-ді (мың римдік миль) құрайтын сегіздік пішіндес трассаны таңдады. Кейінгі жарыстар әртүрлі ұзындықтағы он екі маршрут бойынша өтті. Бірінші жарыс 1927 жылдың 26 наурызында жетпіс жеті қатысушымен басталды. Қатысушылар тек өзгертілмеген, заводтық машиналармен ғана шектелді, ал қатысу ақысы номиналды 1 лира болды. 1939 жылы жарыс өткізілмеді, ал 1940 жылдың сәуірінде Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа кірер алдында жарыс қайта басталды, ол Брешия Гран-приі деп аталды және Солтүстік Италияның жазықтарында тоғыз айналымнан тұратын қысқа трассада өтті. Осы шарада Энцо Феррариге тиесілі алғашқы AAC (Auto Avio Costruzioni) маркасының (Tipo 815) дебюті болды. Көбінесе итальяндық өндірушілермен (жағдайға байланысты, әдеттегіден де көп) толы болғанына қарамастан, аэродинамикалық жағынан жақсартылған BMW 328, неміс жүргізушілері Хушке фон Ханштейн мен Вальтер Баумер жоғары жылдамдықты жарысты жеңіп алды, тіпті 1940 жылғы жарыс 100 км (62,5 миль) қысқа және жергілікті трассада өткізілсе де, рекордтық орташа жылдамдық көрсетті.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Италиялықтар соғыстан кейін де жарыста үстемдік сақтап, енді Италия арқылы бір үлкен шеңбермен жүрді. 1952 жылы Mercedes тағы да күшті тырысты, бірақ аз қуатты Mercedes Benz 300 SL Gullwing көлігімен неміс экипажы Карл Клинг/Ханс Кленк екінші орынды иеленді, ал олар сол жылы Carrera Panamericana жарысын жеңіп алды. Каракчола қайта оралуға тырысып, төртінші орынға табан тіреді. 1950 жылдары италиялық емес пилоттардың арасында подиумға көтерілгендер санаулы болды, олардың ішінде Хуан Мануэль Фанхио, Питер Коллинз және Вольфганг фон Трипс есімдері бар.

Миль Мильядағы Стерлинг Мосс

1955 жылы «Мерседес» MM жарысын жеңіп алуға тағы бір әрекет жасады, бұл жолы мұқият дайындықпен және қуатты машинамен – «Формула-1» машинасының негізінде құрастырылған «Мерседес-Бенц 300 SLR» (Mercedes Benz W196) моделімен. Бұл машина 300 SL атауымен жүретін спорттық машиналарынан мүлдем өзгеше болды. Жас неміс Ханс Херманн (бұрын «Порше» командасымен үлкен жетістіктерге жеткен) және британдық Стирлинг Мосс навигаторлардың көмегіне сүйенсе, Хуан Мануэль Фангио (№658 машина) әдеттегідей өзі жүргізуді жөн көрді, себебі ол ашық жол жарыстарын қауіпті деп санайтын. Оның серігі және досы Оңтүстік Америкадағы жарыс кезінде қаза болғаннан кейін ол осы пікірде болды. Карл Клинг те төртінші «Мерседес» машинасымен (№701) жалғыз жүрді. Ынтымақтастары сияқты, Мосс пен оның навигаторы, автожарыс тілшісі Денис Дженкинсон, жарысқа дейін алты мәрте маршрутты танып шықты. Бұл «Дженкске» 18 фут (540 см) ұзындықтағы қағазға маршрут жазбаларын (пейс ноттарын) жасауға мүмкіндік берді. Ол жарыс барысында Моссқа 15 қол сигналдарының кодталған жүйесі арқылы бағыт берді және осы жазбаларды оқыды. Бұл оларға, әрине, көмектесті, бірақ Мостың туа біткен қабілеті мен «300 SLR» машинасының жоғары сапасы маңызды факторлар болды. Мосс маршрутты жақсы білетін жүргізушілермен бәсекелесті, сондықтан танысу айналымдары артықшылық емес, теңдестіруші рөл атқарды. Дегенмен, Ханс Херманн мен Герман Эгердің (№704 машина) алғашқы кезеңдерде ең жылдам болғаны айтылды. 1954 жылы Херманн үшін жарыс ерекше болды. Ол кезде теміржол өткеліндегі қақпа Римге баратын пойыздың өтуінен бір сәт бұрын жабылды. Өте төмен «Порше 550 Spyder» машинасымен келе жатқан Херманн тежеуге тым кеш болғанын түсінді, сондықтан ол өзінің навигаторы Герберт Лингедің қақпағының артқы жағына соғып, оны бүгілуге мәжбүр етті. Олар қақпадан астынан және пойыздың алдынан өтіп кетті, бұл көрермендерді таң қалдырды. 1955 жылы Херманнға осылай сәтті болмады, Флоренция мен Болонья арасындағы Фута жотасында тежегіш істен шығып, жарыстан шығуға мәжбүр болды. Клинг те Римнің сыртында апатқа ұшырады. 10 сағат, 7 минут және 48 секундтан кейін Мосс/Дженкинсон «Мерседес-Бенц 300 SLR» машинасымен (қазіргі танымал №722) Брешияға келді, жаңа рекордтық көрсеткішті орнатып, бұл маршруттың осы нұсқасындағы ең жылдам уақыт болды және қалған екі жылда ешкім жеңе алмады. Фангио бірнеше минуттан кейін (№658 машина) келді, бірақ 24 минут бұрын бастағандықтан, оған шамамен 30 минут уақыт кетті. Пескарада қозғалтқышпен проблемалар туды, Рим арқылы өтетін кезінде және Фангио Флоренцияға жеткен кезде отын инъекциялық құбыры жыртылып, ол жеті цилиндрмен жүрді. Бұл жарыс ерекше болды, себебі маршрут бойында жаңбыр жауған жоқ. Бұл жарыста әдетте кем дегенде бір жерде жаңбыр жауатын.

In 1955, Mercedes made another attempt at winning the MM, this time with careful preparation and a more powerful car, the Mercedes Benz 300 SLR which was based on the Formula One car (Mercedes Benz W196), entirely different from their sports cars carrying the 300 SL name. Both young German Hans Herrmann (who had had remarkable previous efforts with Porsche) and Briton Stirling Moss relied on the support of navigators while Juan Manuel Fangio (car #658) preferred to drive alone as usual, as he considered open road races dangerous after his co pilot and friend was killed during a race across South America. Karl Kling also drove alone, in the fourth Mercedes, #701. Similar to his teammates, Moss and his navigator, motor race journalist Denis Jenkinson, ran a total of six reconnaissance laps beforehand, enabling "Jenks" to make course notes (pace notes) on a scroll of paper 18 ft (540 cm) long that he read from and gave directions to Moss during the race by a coded system of 15 hand signals. Although this undoubtedly helped them, Moss's innate ability and the 300 SLR's exceptional build quality were clearly the predominant factors. Moss was competing against drivers with a large amount of local knowledge of the route, so the reconnaissance laps were considered an equaliser, rather than an advantage. Car #704 with Hans Herrmann and Hermann Eger was said to be fastest in the early stages, though. Herrmann had already had a remarkable race in 1954, when the gate on a railway level crossing was lowered in the last moment before the fast train to Rome passed. Driving a very low Porsche 550 Spyder, Herrmann decided it was too late for a brake attempt anyway, knocked on the back of the helmet of his navigator Herbert Linge to make him duck, and they barely passed below the gates and before the train, to the surprise of the spectators. Herrmann was less lucky in 1955, having to abandon the race after a brake failure on the Futa Pass between Florence and Bologna, while Kling crashed just outside Rome. After 10 hours, 7 minutes and 48 seconds, Moss/Jenkinson arrived in Brescia in their Mercedes Benz 300 SLR with the now famous #722, setting the event record at an average of which was fastest ever on this variant of the course, not to be beaten in the remaining two years. Fangio arrived a few minutes later in the #658 car, but having started 24 min earlier, it actually took him about 30 minutes longer, having engine problems at Pescara, through Rome and by the time Fangio reached Florence, a fuel injection pipe had broken and he was running on seven cylinders. This race was unusual in that it didn't rain at all anywhere near the route; it always rained at least once somewhere during this race.

Соңы

Жарыс жүргізушілер үшін ғана емес, көрермендер үшін де қауіпті болып саналды. Оның 30 жылдық тарихында барлығы 56 адам қаза тапты. Қаза тапқандардың арасында 24 жүргізуші/қосымша жүргізуші және 32 көрермен болды. Өлімге әкелген апаттардың көпшілігі маршруттың ең жылдам бөліктерінде болды және көбінесе көрермендердің қаза болуына себеп болды. Трассаның ең танымал бөлігі – Бреша мен Равенна арасындағы 200 мильдік өте жылдам кезең болды, онда 1950 жылдары болған қаза тапқандардың жартысынан астамы осы жерде қайтыс болды. 1927, 1931–1934 және 1936–1937 жылдардан басқа, жыл сайын кем дегенде бір адам қаза тапты, ал осы жарыстағы 56 белгілі қазаның 35-і 1948 мен 1957 жылдар аралығында болды – яғни әр жарысқа шамамен төрт адамнан. Mille Miglia жарысы 1957 жылғы жарыста бірнеше адамды қамтитын екі қайғылы оқиғадан кейін аяқталды. Бірінші оқиғада зауыттан шыққан 4.0 литрлік Ferrari 335 S қатысты. Гвидиццоло ауылында он бір адам қаза тапты: испандық жүргізуші Альфонсо де Портаго, американдық серігі Эдмунд Нельсон және тоғыз көрермен. 1931 жылы трассаның бірінші бөлігі өзгертілді, ол Пиадена маршрутын айналып өтіп, тікелей оңтүстікке қарай Кремонаға, содан кейін шығысқа қарай Пармадағы қолданыстағы маршрутқа қосылды; бұл өзгеріс 1933 жылға дейін сақталды. 1934–1936 жылдар аралығында қолданылған келесі маршрут Фелтр және Доломит аймақтарын айналып өтіп, Венеция маңынан өтетін жаңа бөлім қосты, бірақ қалған бөлігі бұрынғыдай болды. 1937–1938 жылдары маршрут айтарлықтай өзгертілді. Жоғарғы жартысы көбінесе бұрынғы қалпында қалғанмен, төменгі жартысы Флоренцияда батысқа қарай Лукка мен Пизаға бұрылып, содан кейін Тиррен аймағының жағалауымен Ливорно, Гросето және Ветрала арқылы Римге жетті. Содан кейін трасса таулы аймақтан өтіп, Перуджаны айналып, Пезароға дейін созылды, содан кейін бұрынғы маршрутқа қосылды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Миль Милья трассасының соңғы нұсқасы болды, ол Болоньядан екі рет өтті. 1940 жылғы жарыс «Брешиа Гран-приі» деп аталды және Италияның солтүстігінде өте жылдам маршрут бойынша өтті, ол Брешиадан Ле Граци ауылына батысқа қарай, содан кейін Кремонадан солтүстікке қарай Брешиаға оралды. 1947 жылы жарыс алғаш рет сағат тілі бойынша жүргізілді және маршруты өзгертілді. Бұл Миль Мильяның ең ұзын маршруты болды, Тревизо мен Венеция айналып өтілді, ал 1937 жылғы нұсқадағы маршрут сақталды, бірақ Пьяченцадан батысқа қарай Алессандрияға, содан кейін Туриннен Новараға, Миланға, Бергамоға және ақыры Брешиаға дейін солтүстікке және шығысқа қарай жүргізілді. 1949 жылы жарыс сағат тіліне қарсы бағытта өткізіліп, маршруты өзгертілді. Бұл, мүмкін, Миль Милья трассасының ең жылдам нұсқасы болды. Болонья, Модена, Флоренция және Фута мен Ратикоза өткелдері айналып өтілді, өйткені бұл нұсқа негізінен Италияның жағалауымен жүргізілді. Сонымен қатар, Турин мен Миланды қамтитын солтүстік-батыс бөлігі де айналып өтілді, жаңа маршрут Кремона арқылы өтіп, Пьяченцада қосылды, соның нәтижесінде маршрут Пармадағы жоспарланған ұзындығына дейін қысқартылды. Трасса оңтүстікке қарай Апеннин таулары арқылы Ла Специя мен Массаға қарай жүргізілді, содан кейін Пизада 1947 жылғы нұсқаға қосылды. Содан кейін трасса таулы қалалар Риети мен Л'Акуила арқылы өтіп, одан әрі шығысқа қарай Пескараға қарай, Адриатика жағалауымен жүргізілді, содан кейін 1947 жылғы трассаға Пезаро қаласында қосылды. Трасса Форлиден өтіп, Равенна арқылы өтіп, Феррарадағы бұрынғы маршрутқа қосылды. 1950 жылғы нұсқада жарыс сағат тілі бойынша жүргізілуге қайта оралды. Трасса Пизаға дейін көбінесе бұрынғы қалпында сақталды, өйткені 1937 жылы алғаш рет енгізілген Флоренцияға шығысқа қарайтын маршрут қайта енгізілді, содан кейін Фута мен Ратикоза өткелдері арқылы Болоньяға дейінгі бастапқы маршруттың бір бөлігі де қайта енгізілді. 1951 жылғы жарыста Равенна мен Римини арасындағы тікелей маршрут айналып өтілді, трасса Равеннадан Форлиге және тағы да Риминиге бұрылды. Бірақ одан да маңыздысы, 1937 жылы алғаш рет енгізілген Тиррен жағалауы алынып тасталды және Римнен Флоренцияға Витербо мен Сиена арқылы өтетін бастапқы маршруттың бөлігі қайта енгізілді. Маршрут 1954 жылға дейін өзгертілмеді, ол кезде Тацио Нуволариге құрмет көрсету үшін жаңа бөлім енгізілді, ол Кремонадан ауысып, оның туған провинциясы Мантуя арқылы өтті, бұл алғашқы жарыста пайдаланылған трассаның соңғы нұсқасы болды.

The race was known for its danger not only to drivers but also to spectators. Over its 30 year history, a total of 56 people died. The deaths involved 24 drivers/co drivers and 32 spectators. Most of these fatal accidents occurred on the fastest parts of the route and almost always involved spectator fatalities. The most notorious part of the circuit was the very fast 200 miles between Brescia and Ravenna, where more than half the fatalities during the 1950s happened. With the exception of 1927, 1931–1934 and 1936–1937, there was at least one fatal accident every year, and of the 56 total known fatalities during this race, 35 of them occurred between 1948 and 1957—an average of nearly four per race. Racing the Mille Miglia ended after two fatal crashes involving multiple people occurred during the 1957 race. The first crash involved the factory entered 4.0 litre Ferrari 335 S. Eleven people were killed at the village of Guidizzolo: Spanish driver Alfonso de Portago, American co driver/navigator Edmund Nelson, and nine spectators. The first part of the circuit was changed in 1931 where it bypassed the Piadena route and went directly south towards Cremona, and then went east and rejoined the existing route at Parma; this was used until 1933. The next route, used from 1934 to 1936 saw Feltre and the Dolomites section bypassed and a route that ran near Venice was added, but the rest of the route was the same. From 1937 to 1938, the route was substantially modified. Although the top half remained more or less the same the bottom half was rerouted at Florence to run west towards Lucca and Pisa, and then ran along the Tyrrehennian West Coast down through Livorno, Grosseto and Vetralla before reaching Rome. The circuit then went up and cut through the mountainous range, bypassing Perugia right up to Pesaro, and joining the existing route. This was the last of the pre WWII Mille Miglia circuits that ran through Bologna twice. The 1940 event was called the "Grand Prix of Brescia" and was run on a very fast course in northern Italy, that went from Brescia, went west at the village of Le Grazie and then went north from Cremona back to Brescia. In 1947, the race was run clockwise for the first time, and the circuit route was modified. This was the longest of all the Mille Miglia routes, at Treviso and Venice were bypassed, and the route from the 1937 variant remained the same but from Piacenza the route went further west towards Alessandra and then went north and east from Turin to Novara, Milan, Bergamo and finally ending at Brescia. In 1949 the race was reverted to being run anti clockwise, and was also rerouted. This was perhaps the fastest variant of the Mille Miglia circuit route Bologna, Modena, Florence, and the Futa and Raticosa Passes were all bypassed as this variant ran largely along the Italian coasts. Also bypassed was the whole northwestern section which included Turin and Milan, with a new route going through Cremona and rejoining at Piacenza, and shortened the route down to its intended length at At Parma, the circuit ran south through another route through the Apennine mountains towards La Spezia and Massa, before rejoining the 1947 variant at Pisa. The circuit was then rerouted to go through the mountain towns of Rieti and L'Aquila, and then went further east towards Pescara, where it went along the Adriatic coast before rejoining the 1947 circuit at Pesaro. The circuit then cut past Forli and went through Ravenna before rejoining the previous route at Ferrara. The 1950 variant saw the race being switched back to being run clockwise permanently. The circuit remained largely the same up until Pisa, as the route that went east to Florence that was first introduced in 1937 was re introduced, and then part of the original route up through the Futa and Raticosa Passes to Bologna, then going west towards Modena and Piacenza was also re introduced. For the 1951 event the direct route between Ravenna and Rimini was bypassed, and the circuit was diverted from Ravenna to Forli and back to Rimini again. But more significantly the Tyhrennian coast section first introduced in 1937 was eliminated and part of the original route that ran from Rome to Florence via Viterbo and Siena was re introduced. The route was not changed until 1954, when a new section was introduced to pay tribute to Tazio Nuvolari that diverted from Cremona and ran through his home province of Mantua, which was the final iteration of the circuit used for the original race.

Mille Miglia Storica (Тұрлық жолдар)

1977 жылдан бері жарыс Mille Miglia Storica деп қайта жандандырылды, ол бірнеше күнге созылатын, 1957 жылға дейінгі автомобильдерге арналған шеру. Осы жарыс 2007 жылғы «Mille Miglia – The Spirit of a Legend» деректі фильмінің тууына себеп болды.

Миле Милья мұражайы

2004 жылдың қарашасынан бастап Бреша қаласындағы бұрынғы Сант-Евфемия монастырі Миль Милья мұражайына айналды, онда осы автокөлік жарысының тарихы фильмдер, естелік заттар, киімдер, плакаттар және көптеген классикалық автомобильдер арқылы көрсетіледі. Бұл автомобильдер шараларға қатысу үшін уақыт-уақыт басқаларымен ауыстырылып тұрады.

Атау қолданылуы

Mille Miglia сауда белгісінің иесі – Automobile Club Brescia. Mille Miglia сонымен қатар Alitalia әуе компаниясының жиі ұшатын бағдарламасының атауы. Mille Miglia – жарыс атауымен аталған, 1920-шы жылдардағы жарыс киімдерінен шабыттанған және Массимо Ости CP Company киім бренді үшін жасаған күрмеше атауы. Күрмешенің капюшонына көзқарастар енгізілген, ал бастапқыда жеңінде сағатты көруге мүмкіндік беретін кішкентай дөңгелек терезе болған. Бұл күрмешелер ұзақ жылдар бойы өндіріліп келеді және британдық футбол жанкүйерлерінің арасында әлі де танымал. Storica іс-шарасының демеушісі және уақытты өлшеуші ретінде, бұл іс-шара өз атын және сауда белгісінің логотипін Chopard компаниясына спорт сағаттары сериясы үшін берді. Жарнама үшін Chopard фотограф Giacomo Bretzel-дің іс-шарадан түсірген суреттерін пайдаланады. Mille Miglia Red – Chevrolet Corvette модельдерінде қолданылатын түстің атауы. Бұл түс 1972-1975 жылдар аралығында ұсынылды. 1982 жылы «Mille Miglia» төзімділік жарысы жол раллисі ретінде қайта жаңғыртылды. «Mille Miglia» – Лусио Далланың Automobili (1976) альбомындағы әннің атауы. Ән 1947 жылғы жарысқа қатысты әңгімелерді сипаттайды. Kaneko 1994 жылы (1000 Miglia: Great 1000 Miles Rally) және 1995 жылы (Mille Miglia 2: Great 1000 Miles Rally) жарысқа негізделген екі аркадалық ойынды шығарды. SCi Games 2000 жылы PAL аймақтарында Stirling Moss қолдауымен Mille Miglia деп аталған PlayStation ойынын шығарды. 2008 жылы Alfa Romeo өзінің Tipo 939 Spider-інің «Mille Miglia» деп аталатын лимиттік нұсқасын жасады. Барлығы 11 автомобиль жасалды – сегізі сол рульді, ал үші оң рульді, әрбір автомобиль нөмірі брендтің Mille Miglia жеңістерінің бірімен сәйкес келеді. Әрбір автомобильде жарыс туралы мәліметтер жазылған шағын металл тақта орналасқан.