Кіріспе

SETI институты – 1984 жылы тіркелген коммерциялық емес ғылыми-зерттеу ұйымы. Оның миссиясы – ғаламдағы тіршіліктің пайда болуы мен мәнін зерттеу, түсіну және түсіндіру, ал осы білімді қазіргі және болашақ ұрпақтарға шабыттандыру және бағыт беру үшін пайдалану, сондай-ақ білімді жұртшылық, баспасөз және үкіметпен бөлісу. SETI – «ғарыздан тыс интеллекті іздеу» деген сөздердің аббревиатурасы. Институт үш негізгі орталықтан тұрады: Карл Саган орталығы, ғаламдағы тіршілікті зерттеуге арналған; Білім беру орталығы, студенттер мен педагогтар үшін астрономия, астробиология және ғарыш ғылымдарына бағытталған; және «Big Picture Science» институтының ғылыми радио бағдарламасы мен подкасты және «SETI Talks» апталық семинарлар сериясын шығаратын Қоғаммен байланыс орталығы.

Карл Саган орталығы

Карл Саган орталығы институттың бұрынғы мүшесі, астроном, жемісті жазушы және түпнұсқа "Космос" телесериалының жүргізушісі Карл Саганның құрметіне аталған. Карл Саган орталығында алты зерттеу бағыты бойынша ұйымдастырылған 80-нен астам ғалым мен зерттеуші жұмыс істейді: астрономия және астрофизика, экзопланеталар, планеталық зерттеулер, климат және геоғылым, астробиология және SETI. Дрейк теңдеуімен белгіленген астробиология жол картасына сүйене отырып, Карл Саган орталығының ғалымдары ғаламдағы тіршіліктің мәні мен таралуын, сондай-ақ физикадан химияға, химиядан биологияға және биологиядан философияға өту процесін түсінуге ұмтылады. Карл Саган орталығында жүргізілетін зерттеулердің көп бөлігі НАСА гранттарымен қаржыландырылады, ал SETI жобалары тек жеке қайырымдылық есебінен қаржыландырылады. Институттың SETI зерттеушілері радио және оптикалық телескоптарды технологиялық тұрғыдан дамыған сыртқы цивилизациялардан келетін мақсатты сигналдарды анықтау үшін пайдаланады. SETI институтында өмірді іздеудің, оның пайда болуының, даму ортасының және соңғы тағдырының барлық аспектілерін зерттейтін 100-ден астам зерттеуші жұмыс істейді. Олардың арасында Лоренс Дойл, Питер Дженнискенс, Паскаль Ли, Марк Р. Шоуолтер, Франк Марчис және Дженис Бишоп бар.

Білім беру орталығы

Білім беру орталығы NASA және NSF қаржыландыратын бағдарламалар арқылы STEM білімін дамытуға көмектеседі. Бұл бағдарламалардың мақсаты – балаларды, жас ересектерді және педагогтарды физикалық ғылымдар, әсіресе астрономия және астробиология салаларында білім беру және оларды шабыттандыру. "Аэропорттық астрономия елшілері" бағдарламасы американдық орта және жоғары сынып мұғалімдеріне зерттеу нәтижелерін жеткізеді. Іріктелген ғылым оқытушылары астрономия бойынша жедел курс өтеді және NASA мен Германия ғарыш агенттігінің бірлескен жұмысымен жүзеге асырылатын SOFIA (Инфрақызыл астрономия үшін стратосфералық обсерватория) модификацияланған 747 ұшағында екі рет ұшу тәжірибесін алады. 2016 жылы институт АҚШ-тың ізшілер үшін STEM бағдарламасын жасау мақсатында NASA-дан бес жылдық грант алды. Аризона университетімен, Солтүстік Калифорния ізшілерінің және АҚШ ізшілерінің ұйымдарымен бірлесіп, SETI институты "Жұлдыздарға ұмтылу: NASA ғылымы ізшілер үшін" жобасын іске қосты. Бұл 5-18 жас аралығындағы қыздарға арналған STEM оқу бағдарламасына негізделген жаңа жетістік белгілері сериясын әзірлеуге мүмкіндік береді. Ұлттық ғылым қорының қаржыландыруымен SETI институты колледж студенттері үшін жазғы тағылымдама бағдарламасын ұйымдастырады. Бакалавриат студенттері үшін ғылыми тәжірибе (REU) – студенттерді институттың тәлімгерлерімен/ғалымдарымен жұптастыратын сегіз апталық жазғы практика. NASA ғылымының қызығушылығын елдің қоғамдық колледждеріне жеткізу мақсатындағы NASA Community College Network – 2021 жылы жаңадан қаржыландырылған бастама, ол NASA тақырыптық сарапшыларын (SME), зерттеу нәтижелерін және ғылым ресурстарын елдің қоғамдық колледждер жүйесіне енгізеді.

Қоғамдық ақпарат орталығы

Қоғамға ақпарат тарату орталығы SETI институтының және басқа да жетекші ғылыми-зерттеу ұйымдарының жұмысын "Big Picture Science" апталық радио хабары мен подкасты және "SETI Talks" апталық лекциялар сериясы арқылы көпшілікке жеткізеді. "Big Picture Science" бағдарламасын институттың аға астрономы Сет Шостак және атқарушы продюсер Молли Бентли жүргізеді. Бұл сыйлыққа ие болған жалпы ғылыми бағдарлама, жанды және интеллектуалды әңгімелер мен жетекші авторлармен, педагогтармен және түрлі салалардағы зерттеушілермен сұхбаттасу арқылы халықты қазіргі ғылыми зерттеулермен таныстырады. Бағдарлама қызықты және өзекті ғылымды әзіл-қалжыңмен үйлестіріп, ғылыми радионың көңілсіз болуы міндетті емес екенін көрсетеді! Институттың апталық коллоквиумдар сериясы – "SETI Talks", астрономия, астрофизика, ғарыш технологиялары, астробиология, машиналық оқыту және тағы басқа салалардағы әлемнің жетекші зерттеушілерін шақыратын бір сағаттық терең лекциялар ұсынады. Лекциялар тегін, барлығына ашық және Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласындағы Microsoft компаниясының Силикон алқабындағы кампусында өткізіледі. Барлық "SETI Talks" жазбалары YouTube-та сақталады. Институттың веб-сайтында 350-ден астам лекция онлайн режимінде қолжетімді және индекстелген.

Құралдар

SETI институтының ғалымдары қолданатын құралдарға жердегі Ален телескопы массиві; Лик обсерваториясындағы Шейн телескопы, Гавайидегі В. М. Кек телескоптары және IRTF сияқты бірнеше жердегі оптикалық телескоптар; сондай-ақ Чилидегі Өте Үлкен Телескоптар жатады. Олар ғарыштағы телескоптарды да пайдаланады, олардың ішінде Хаббл ғарыш телескопы, Спитцер ғарыш телескопы, Кеплер, TESS және Гершель ғарыш телескопы бар. SETI ғалымдары ғарыш миссияларына қатысады, соның ішінде Плутонға бағытталған New Horizons миссиясы, Сатурн орбитасында болған Кассини миссиясы, Марс роверлері Opportunity және Curiosity, Кеплер миссиясы және TESS миссиясы. Олар сондай-ақ NASA-мен CAMS метеорларды қадағалау желісінде ынтымақтасады.

Тарих

SETI институты 1984 жылы Томас Пирсон (бұрынғы бас директор) және доктор Джилл Тартер құрған 501(c)(3) статусына ие Калифорниядағы коммерциялық емес ұйым ретінде тіркелді. SETI институтының қызмет ету кезеңінде Карл Саган, Бернард Оливер, Дэвид Паккард, Уильям Хьюлетт, Гордон Мур, Пол Аллен, Натан Майрвольд, Льюис Плат және Грег Пападопулос сияқты тұлғалар қаржылық және басшылық қолдау көрсетті. SETI институтымен екі Нобель сыйлығының лауреаты байланысты болды: лазерді ойлап тапқан Чарльз Таунс және гепатит B вакцинасын жасаған Барух Блумберг. SETI институтында Эндрю Симион SETI жұмысын үйлестіреді. Сет Шостак «Big Picture Science» бағдарламасын жүргізеді. Доктор Дэвид Моррисон 2015 жылдың тамызына дейін Карл Саган орталығының директоры болды, содан кейін Натали Каброл директор болып тағайындалды. 1992 жылдан бастап білім беру және қоғаммен байланыс жөніндегі директор Эдна ДеВор 2018 жылы зейнетке шықты, ал Памела Харман білім берудің жаңа директоры болды. SETI институтының бас кеңсесі Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында орналасқан. 2015 жылы Силикон алқабының кәсіпкері Билл Даймонд бас директор болып тағайындалды. 2015 жылдың 13 ақпанында Америка ғылымды дамыту қауымдастығының жылдық мәжілісінде Дэвид Гринспун, Сет Шостак және Дэвид Брин сияқты ғалымдар белсенді SETI және ғарыштағы мүмкін болатын зиялы өмірге хабарлама жіберудің дұрыс-бұрыстығын талқылады. Сол аптада SETI қауымдастығының көптеген өкілдері қол қойған мәлімдеме жарияланды, онда «кәндей-дақ хабарлама жібермес бұрын жалпыға ортақ ғылыми, саяси және гуманитарлық талқылау қажет» делінген. 2015 жылдың 28 наурызында Сет Шостак осы тақырыпта эссе жазып, «The New York Times» газетінде жариялады. 2019 жылдың қаңтарында институт 486958 Арокот айналасындағы серіктерді іздеп жатқаны хабарланды.

Қаржыландырушылар

SETI институтының бағдарламаларын қаржыландыру түрлі көздерден түседі. Көпшілік пікірге қарамастан, және олардың 990 нысанында көрсетілгендей, SETI іздеулеріне мемлекеттік қаражат бөлiнбейдi – олар толығымен жекелеген қаржылық көмектермен қаржыландырылады. SETI институтындағы басқа астробиологиялық зерттеулер NASA, Ұлттық ғылым қоры немесе басқа гранттар мен қайырымдалықтар есебiнен қаржыландырылуы мүмкiн. TeamSETI – SETI институтының жаһандық мүшелік және қолдау көрсету ұйымы.